దివోదాసుని వైరాగ్యము మరియు పరమేశ్వరుని కాశీ పునఃప్రవేశము

మందర పర్వతంపై ఉన్న పరమశివుడు కాశీకి పంపిన యోగినీ బృందం, సూర్యుడు, బ్రహ్మదేవుడు మరియు ప్రమథగణాలు ఎవ్వరూ తిరిగి రాకపోవడంతో చింతించి, చివరకు గజాననుడైన విఘ్నేశ్వరుని పిలిచి తగిన ఉపాయమును ఉపదేశించి వారణాసికి పంపెను.

కాశీ నగరానికి చేరిన వినాయకుడు నిత్యం అనేక ఉత్పాతములను, దుర్నిమిత్తములను సృష్టిస్తూ ప్రజలలో భయాందోళనలు కలిగించెను. అనంతరం అతడే 'డుంఠి భట్టారకుడు' అనే పేరుతో జ్యోతిష్కుని వేషంలో తిరుగుతూ, ప్రజల హస్తరేఖలను చూసి భవిష్యత్తును స్పష్టంగా చెబుతూ అందరికీ పరమ ఆప్తుడిగా మారెను. క్రమంగా దివోదాస మహారాజు దర్శనం చేసుకొని, రాజు అడిగిన ప్రశ్నలకు యుక్తిగా సమాధానాలిచ్చి ఆయనకు పురోహితుడయ్యాడు.

కాశీలో ఉత్పాతాలు పెరిగిపోవడానికి కారణమేమిటని దివోదాసుడు ప్రశ్నించగా, డుంఠి భట్టారకుడు రాబోయే పెనుముప్పును సూచిస్తూ, ఆపదలు శాంతించేందుకు రాజు కొంతకాలం రాజ్యాన్ని విడిచి వెళ్లడమే శ్రేయస్కరమని హితవు పలికెను. అంతేకాక, సరిగ్గా పద్దెనిమిదవ రోజున ఉత్తర దేశం నుండి ఒక త్రికాలజ్ఞుడైన బ్రాహ్మణుడు వచ్చి తగిన మార్గాన్ని ఉపదేశిస్తాడని తెలిపి రాజు మనసులో భయాన్ని, వైరాగ్యాన్ని నాటెను.

మరోవైపు శ్రీమహావిష్ణువు కూడా శివుని ఆజ్ఞతో కాశీకి చేరుకుని, గంగా-వరణా సంగమ స్థానంలో పాదప్రక్షాళన చేసెను. ఆ ప్రాంతం పాదోదక తీర్థంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అనంతరం విష్ణువు సుగతుడైన 'పుణ్యకీర్తి'గా, గరుత్మంతుడు 'వినయకీర్తి' అనే శిష్యుడిగా, లక్ష్మీదేవి 'విజ్ఞాన కౌముది' అనే పరివ్రాజికగా వేషాలు మార్చుకుని నగరంలో ప్రవేశించారు. వారు స్త్రీపురుషులకు సంప్రదాయ విరుద్ధమైన నూతన సిద్ధాంతాలను బోధిస్తూ వర్ణాశ్రమ ధర్మాలను, వైదిక కర్మలను క్రమంగా సడలింపజేశారు.

డుంఠి చెప్పిన పద్దెనిమిదవ రోజున శ్రీమహావిష్ణువు బ్రాహ్మణ వేషం ధరించి దివోదాస మహారాజు వద్దకు వచ్చెను. విఘ్నేశ్వరుని ప్రేరణతో అప్పటికే సంసార బంధాలపై తీవ్ర విరక్తి చెందిన దివోదాసుడు, తనకు మోక్షమార్గాన్ని ఉపదేశించవలసిందిగా ఆ బ్రాహ్మణుని వేడుకొనెను. ఆ విప్రుడు రాజుకు కర్తవ్యబోధ చేస్తూ, కుమారుడైన సమరంజయునికి పట్టాభిషేకం చేసి, కాశీలో శివలింగాన్ని ప్రతిష్టించి ప్రాసాదం నిర్మిస్తే శరీరంతోనే శివలోకం చేరుకోవచ్చని తెలిపి అదృశ్యమాయెను.

దివోదాసుడు తన మంత్రులను, పురజనులను పిలిపించి కుమారుడైన సమరంజయునికి రాజ్యాధికారాన్ని అప్పగించెను. తన సర్వ సంపదలతో ఒక మహోన్నత ప్రాసాదాన్ని నిర్మించి, అందు 'దివోదాసేశ్వర' లింగాన్ని ప్రతిష్టించి, దివ్య విమానారూఢుడై సశరీరంగా శివలోకమునకు వెడలిపోయెను.

ఈ సమాచారాన్ని విష్ణువు గరుడుని ద్వారా శివునికి చేరవేయగా, పరమేశ్వరుడు పార్వతీదేవి, ప్రమథులు, దేవతలు, దిక్పాలకులతో కూడి ఆనందముతో కాశీ క్షేత్రమునకు తిరిగి విచ్చేసి అవిముక్త మండపమున కొలువుదీరెను. దివోదాసుని నిబంధన అంతరించి దేవతలందరికీ తిరిగి కాశీ ప్రవేశం లభించినందుకు వారందరూ అమితానందము చెందిరి. కాశీక్షేత్ర మహిమను వర్ణిస్తూ మణిసిద్ధుడు శిష్యుడైన గోపాలుని వెంటబెట్టుకుని తదుపరి మజిలీ వైపు ప్రయాణమయ్యెను.