చిత్రరథుని తపస్సు - పుత్రికా ప్రాప్తి వరం

పూర్వకాలంలో స్వర్గలోకంలో పద్ద్నాలుగు రకాల అప్సరసల కులాలు జన్మించాయి. అలాగే దక్షుని కన్యలైన ముని, అరిష్టల వల్ల గంధర్వులలో రెండు ప్రముఖ వంశాలు విస్తరించాయి. వారిలో ముని కుమారుడైన చిత్రరథుడు, అరిష్ట కుమారుడైన హంసుడు పరస్పర సోదరభావంతో కింపురుష వర్షంలోని హేమకూట పర్వతంపై నివసిస్తూ గంధర్వ రాజ్యాన్ని పాలించసాగారు.

చిత్రరథుడు మదిరను, హంసుడు గౌరిని వివాహం చేసుకుని ఎంతో కాలం సుఖంగా గడిపినప్పటికీ వారికి సంతానం కలుగలేదు. ఎంత సంపద, గౌరవం ఉన్నప్పటికీ సంతానం లేకపోవడంతో వారు తీవ్రమైన మనోవేదనకు గురయ్యారు. తమ దుఃఖానికి ఉపశమనం కోసం చిత్రరథుడు స్వర్గాధిపతియైన ఇంద్రుని వద్దకు వెళ్లాడు.

దేవేంద్రుడు తన మిత్రుడైన చిత్రరథుని దైన్యానికి గల కారణాన్ని తెలుసుకుని, దేవగురువైన బృహస్పతిని భవిష్యత్తు తెలపవలసిందిగా కోరాడు. బృహస్పతి జాతకాన్ని పరిశీలించి, చిత్రరథునికి మరియు హంసునికి పుత్ర సంతాన యోగం లేదని, అయితే ఇద్దరికీ సమకాలంలో ఒక్కొక్క విశిష్టమైన పుత్రిక జన్మిస్తుందని, వారి పుత్రులే భవిష్యత్తులో గంధర్వ వంశాన్ని నిలబెడతారని వివరించాడు.

పుత్రసంతానాన్ని ఆశించిన చిత్రరథునికి ఈ మాటలు పూర్తిగా సంతృప్తినివ్వలేదు. అప్పుడు నారద మహర్షి అతనికి సాక్షాత్కరించి, పరమేశ్వరుని అనుగ్రహంతో అసాధ్యమైనది ఏదీ లేదని, శివుని గూర్చి తపస్సు చేయమని సలహా ఇచ్చాడు. దాంతో చిత్రరథుడు కైలాస పర్వత సమీపాన అచ్ఛోద సరస్సు, చైత్రరథ ఉద్యానవనాన్ని నిర్మించి, శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి ఘోర తపస్సు ఆచరించాడు.

చిత్రరథుని నిష్ఠకు మెచ్చి పరమేశ్వరుడు ప్రత్యక్షమై వరము కోరుకొమ్మనగా, అతడు తనకు మరియు తన సోదరునికి సంతానప్రాప్తిని ప్రసాదించమని వేడుకున్నాడు. పరమేశ్వరుడు ఇరువురికీ చెరొక పుత్రిక కలుగుతుందని వరమిచ్చి అంతర్ధానమయ్యాడు. తానడిగిన రీతిలో స్పష్టంగా పుత్రసంతానమని కోరకుండా సాధారణంగా సంతానమని కోరినందుకు చిత్రరథుడు పరితపించాడు.

ఆ సమయంలో అక్కడికి వచ్చిన నారదుడు విధి విధానాన్ని ఎవరూ అతిక్రమించలేరని, శివానుగ్రహంతో జన్మించబోయే పుత్రికలు లోకోత్తర గుణవంతులై వంశానికి శాశ్వత కీర్తి తెస్తారని చిత్రరథునికి కర్తవ్యాన్ని బోధించాడు. దాంతో చిత్రరథుడు తన సంశయాలను వీడి సంతోషంగా స్వస్థలానికి చేరుకున్నాడు.