కిన్నరమిథునము - అచ్ఛోద సరోవర దర్శనము

చంద్రాపీడుడు ఒకనాడు ఉదయమే ఇంద్రాయుధమనే ఉత్తమాశ్వాన్ని అధిరోహించి అరణ్య విహారానికి వెళ్ళాడు. అక్కడ పర్వత శిఖరం నుంచి దిగుతున్న ఒక అపురూపమైన కిన్నరమిథునాన్ని చూశాడు. వాటిని పట్టుకోవాలనే కుతూహలంతో గుర్రాన్ని వాటి వైపు నడిపించాడు. ఎన్నడూ నరులను చూడని ఆ మిథునం భయపడి అత్యంత వేగంగా పారిపోసాగింది.

చంద్రాపీడుడు తన సైన్యాన్ని విడిచిపెట్టి వాటి వెంటే ఎంతో దూరం వెళ్ళాడు. కానీ ఎంత వేగంగా సాగినా అవి చిక్కక, చూస్తుండగానే ఒక ఎత్తయిన కొండపైకి ఎక్కి అదృశ్యమయ్యాయి. కొండరాళ్ల వల్ల గుర్రం ముందుకు సాగలేకపోవడంతో అతడు ఆగిపోయాడు. అనవసరమైన వ్యామోహంతో ఇంతదూరం వచ్చి దారితప్పినందుకు తనను తానే నిందించుకుంటూ, అలసిన గుర్రాన్ని సేదదీర్చడానికి దక్షిణ దిశగా సాగాడు.

దారినడుమ జలపక్షుల సంచారాన్ని గమనించి ఆ వైపునకు వెళ్లగా, మనోహరమైన 'అచ్ఛోద' సరోవరం కనిపించింది. ఆ సరస్సు అందాన్ని, స్వచ్ఛమైన జలాలను చూసి చంద్రాపీడుడు తన అలసటను మరచిపోయాడు. గుర్రానికి నీరు త్రాగించి గడ్డి వేసి, తానూ స్నానం చేసి తీరంలో విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు.

అంతలో ఎక్కడినుంచో వీణాగానంతో కూడిన మధురమైన గీతధ్వని వినిపించింది. చంద్రాపీడుడు ఆ నాదాన్ని అనుసరిస్తూ వెళ్లి, ఒక స్ఫటిక మంటపంలో శివలింగాన్ని పూజిస్తూ వీణ వాయిస్తున్న ఒక తేజోమయి అయిన కన్యను చూశాడు. ఆమె అద్భుత సౌందర్యాన్ని, పిన్నవయసులోనే ఆమె పూనిన తాపస వ్రతాన్ని చూసి అతడు ఆశ్చర్యపోయాడు.

గానం ముగిసిన తర్వాత ఆ కన్య చంద్రాపీడుడిని గమనించి, ఆదరంతో స్వాగతించి తన ఆశ్రమ గుహకు ఆహ్వానించింది. వృక్షాలు స్వయంగా రాల్చిన మధుర ఫలాలను తెచ్చి అతనికి ఆతిథ్యమిచ్చింది. ఆమె తపోమహిమను చూసి రాజకుమారుడు విస్మయం చెందాడు.

అనంతరం చంద్రాపీడుడు అత్యంత వినయంతో, అంతటి దివ్య సౌందర్యవతి అయిన ఆమె ఈ చిన్న వయసులోనే ఎవరి విరహం వల్లనో లేదా ఏ కారణం చేతనో ఇటువంటి కఠిన తపస్సును ఆచరిస్తున్నదో తెలుపవలసిందిగా కోరాడు. ఆ మాటలు వినగానే ఆమె కన్నీరుమున్నీరుగా రోదించి, చివరకు స్థిమితపడి తన వృత్తాంతాన్ని చెప్పడానికి ఉపక్రమించింది.