మహాశ్వేత పూర్వవృత్తాంతము - పుండరీకుని ప్రథమ దర్శనము

దుఃఖభారంతో కన్నీరు కారుస్తున్న ఆ తపస్వినిని చూసి చంద్రాపీడుడు జాలిపడి, సమీపంలోని సెలయేటి నీటిని తెచ్చి ఆమెకు ముఖం కడుక్కోవడానికి ఇచ్చాడు. ఆ కన్య కన్నీటితో నిండిన నేత్రాలను కడుగుకొని, వల్కలంతో తుడుచుకుంటూ నిట్టూర్పులు విడిచి చంద్రాపీడునితో మాట్లాడసాగింది. అల్పకారణాల వల్ల ఇటువంటి వారు శోకించరని భావించిన రాజపుత్రునికి ఆమె తన పూర్వోదంతాన్ని వినిపించడం ప్రారంభించింది.

దక్షప్రజాపతి కుమార్తె అరిష్ట కొడుకైన హంసుడనే గంధర్వరాజు, చంద్రకిరణాల నుండి జన్మించిన గౌరి అనే కన్యను వివాహమాడాడు. ఆ దంపతులకు కలిగిన ఏకైక పుత్రికయే మహాశ్వేత. గంధర్వ లోకంలో బంధుమిత్రుల గారబాలతో, ఎలాంటి చింతా లేకుండా ఆమె బాల్యం సుఖసంతోషాలతో గడిచింది.

కాలక్రమంలో మహాశ్వేత యౌవనవతి అయ్యింది. ఒక వసంతకాలంలో ఆమె తల్లితో కలిసి స్నానార్థమై అచ్ఛోద సరోవరానికి వచ్చింది. తీరంలోని లతామండపాలు, పుష్పించిన మామిడి వృక్షాలు, ప్రకృతి శోభను చూస్తూ చెలికత్తెలతో విహరిస్తుండగా, అపూర్వమైన ఒక దివ్య సుగంధం ఆమె నాసికను తాకింది. అంతటి పరిమళాన్ని అంతకుముందెన్నడూ ఆఘ్రాణించని ఆమె, దాని మూలాన్ని వెతుకుతూ అడుగులు ముందుకు వేసింది.

కొంతదూరం వెళ్లగానే ఆమెకొక అపురూప సౌందర్యరాశియైన తాపసకుమారుడు కనిపించాడు. మందార వల్కలాలు, దండకమండలాలు, స్ఫటికాక్షమాల ధరించి బ్రహ్మచర్యమే మూర్తీభవించినట్లుగా తన తేజస్సుతో ఆ ప్రాంతాన్ని వెలిగిస్తున్నాడతడు. అతని చెవికి కృత్తికా నక్షత్రంలా మెరిసిపోతూ, దివ్యపరిమళం వెదజల్లే ఒక పారిజాత పుష్పమంజరి అలంకరింపబడి ఉంది. అతడిని చూడగానే మహాశ్వేత హృదయంలో అంతులేని అనురాగం పెల్లుబికి, మన్మథుని ప్రభావానికి లోనై పరవశించిపోయింది.

కులస్త్రీకి తగని రీతిలో మునికుమారునిపై మనసు లగ్నం కావడం పట్ల ఆమె లోలోపల సిగ్గుపడి, భయపడినప్పటికీ ఇంద్రియాలను నిగ్రహించుకోలేకపోయింది. అతనికి నమస్కరించాలనే మిషతో ఆమె సమీపించగా, ఆమె చూపులను చూసిన ఆ మునికుమారుని మనస్సు కూడా చలించింది. అతని చేతిలోని జపమాలిక జారి క్రిందపడింది. అతని హృదయాభిలాషను గ్రహించిన మహాశ్వేత, అతనితో ఉన్న రెండవ మునికుమారుని సమీపించి, వినయంగా నమస్కరించి, ఆ తపస్వి ఎవరు, అతని చెవిలోని అపూర్వ పుష్పం ఎక్కడిది అని ఆరా తీసింది. అందుకు ఆ రెండవ మునికుమారుడు మందహాసం చేస్తూ వారి వివరాలు చెప్పడానికి సిద్ధమయ్యాడు.