మందాకిని మరియు ముగ్గురు విప్రకుమారులు

కాళింది నదీ తీరాన గల బ్రహ్మస్థలమనే అగ్రహారంలో అగ్నిస్వామి అనే సద్బ్రాహ్మణునికి రూపలావణ్యవతియైన మందాకిని అను కుమార్తె ఉండెను. విద్యాబుద్ధులలో సమానులైన ముగ్గురు విప్రకుమారులు ఆమెను వివాహం చేసుకోవాలని కోరారు. వారిలో ఎవరికిచ్చినా మిగిలిన ఇద్దరూ ప్రాణత్యాగం చేస్తామని ప్రతినబూనడంతో తండ్రి ఏ నిర్ణయం తీసుకోలేకపోయాడు.

విధివశాత్తు ఆ కన్య హఠాన్మరణం చెందగా, ముగ్గురు యువకులు తీవ్ర దుఃఖానికి లోనయ్యారు. ఒకడు వైరాగ్యంతో భస్మధారియై దేశాటనకు వెళ్లగా, రెండవవాడు ఆమె అస్థికలను గంగానదిలో కలపడానికి వారణాసికి వెళ్లాడు. మూడవవాడు ఆమెను దహనం చేసిన శ్మశానంలోనే భస్మాన్ని ఆశ్రయించి ఉండిపోయాడు.

దేశాటనకు వెళ్లిన మొదటివాడు ఒక గృహస్థు వద్ద సంజీవనీ మంత్ర విద్యను గ్రహించి తిరిగివచ్చాడు. కాశీనుండి వచ్చిన రెండవవానితో కలిసి శ్మశానానికి చేరి, ముగ్గురూ కలిసి అస్థికలు, భస్మాన్ని ప్రోగుచేసి మంత్రజలం చల్లగా మందాకిని పునర్జీవితురాలై ఉద్భవించింది. అనంతరం ఆమె ఎవరికి చెందుతుందనే వివాదం మొదలైంది.

బేతాళుని ప్రశ్నకు విక్రమార్కుడు న్యాయ నిర్ణయం చేస్తూ-మంత్రశక్తితో ప్రాణం పోసినవాడు తండ్రి సమానుడని, అస్థికలు గంగలో కలిపినవాడు పుత్రసమానుడని, ఆమె భస్మంపైనే నివసించి శోకించినవాడే నిజమైన భర్త అని స్పష్టం చేశాడు.