సుధన్వుని అతలలోక ప్రవేశం

గతంలో సొరంగం మార్గంలో పడిన కళేబరాన్ని నరాంతకుడి వద్దకు చేరవేయడంలో విఫలమైన కుంభుడు, రాకుమారి పద్మసేన తనను మందలించి విడిచిపెట్టిన విషయాన్ని లంబోదరికి వివరించాడు. ఇంతలోనే సొరంగ మార్గపు గంట మోగడంతో లంబోదరి ఆదేశానుసారం కుంభుడు అక్కడ కాపలా కాశాడు. పైనుండి ఒక దివ్య సుందరుడైన మానవుడు జారి పడటాన్ని చూసి, అతడిని చంపకుండా చీకటి పడేవరకు దాచిపెట్టారు. అనంతరం లంబోదరి ఆ సజీవ మానవుడిని నరాంతకుడి ఇంటికి చేర్చి, సీమంతోత్సవ విందు సమయానికి ఆహారంగా ఉపయోగించుకోవచ్చని అప్పగించింది.

నరాంతకుడు ఆ మానవుడిని పెరట్లోని బందీగృహంలో ఉంచి ఆహారం అందించసాగాడు. స్పృహ వచ్చిన ఆ యువకుడికి నిత్యం భోజనం తెచ్చిచ్చే బాధ్యతను నరాంతకుడి మేనకోడలు రత్నావతికి అప్పగించారు. దేవకన్య సంతతికి చెందిన రత్నావతి, ఆ రాజకుమారుడి సౌందర్యాన్ని చూసి మోహితురాలైంది. వికృతరూపుడైన రాక్షసుడితో తనకు వివాహం నిశ్చయమైనందున విరక్తి చెందిన ఆమె, ఈ సుందరుడి ప్రాణాలను కాపాడాలని సంకల్పించింది.

సుధన్వుడు ఆమెను ప్రశ్నించగా, తను తాళధ్వజ చక్రవర్తి ద్వితీయ కుమారుడనని, దిగ్విజయయాత్ర ముగించుకుని తిరిగి వస్తూ ఒక ముని మాటలు నమ్మి కొండ గుహలోని గోతిలో పడి ఇక్కడికి చేరానని తన కథను చెప్పాడు. రత్నావతి అది రాక్షసుల పాలనలో ఉన్న 'అతల' లోకమని, మరికొద్ది రోజుల్లో జరగనున్న నరాంతకుడి భార్య సీమంతం రోజున అతడిని వధించనున్నారని తెలిపింది. తన మరణం నిశ్చయమని తెలుసుకున్న సుధన్వుడు ఆహారం ముట్టనని నిరాశ చెందగా, రత్నావతి అతనికి ధైర్యం చెప్పి ఉపాయం ఆలోచిస్తానని ఓదార్చింది.

సుధన్వుడికి దేవనాగరి లిపితో సహా సమస్త శాస్త్రాలు తెలుసని గ్రహించిన రత్నావతి, దేవలోకం నుండి రాక్షసులు తెచ్చిన 'చతుర్దశ భువనసిద్ధి సంగ్రహము' అను అపూర్వ గ్రంథాన్ని అతనికి రహస్యంగా తెచ్చిచ్చింది. ఆ గ్రంథాన్ని పరిశీలించిన సుధన్వుడికి త్రికూట పర్వత బిలంలో మయుని కుమారుడైన బలుని మహిమలు, హాటకరస సిద్ధి, పదివేల ఏనుగుల బలాన్నిచ్చే ప్రక్రియలు ఉన్నట్లు బోధపడింది. ఆ మార్గం ద్వారా తన ప్రాణాలు కాపాడుకోవడమే కాక రాజ్యాన్ని సాధించవచ్చని భావించాడు.

తనను విడిచి వెళ్లవద్దని కోరిన రత్నావతికి సుధన్వుడు తన ఉంగరాన్నిచ్చి గాంధర్వ విధిని పరిగ్రహించి, త్వరలోనే ఆమెను పట్టపురాణిగా చేసుకుంటానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. రత్నావతి సహాయంతో బందీఖానా నుండి బయటపడిన సుధన్వుడు, చీకటి పడకముందే గ్రంథంలో సూచించిన విధంగా ఉత్తర దిశగా పయనించి త్రికూట పర్వతాన్ని చేరుకున్నాడు.

అక్కడ భయంకరమైన అంధకారంలో ధైర్యం కోల్పోకుండా, శాస్త్రోక్తంగా హోమక్రియలు నిర్వహించి వేయి సమిధలతో పూర్ణాహుతి సమర్పించాడు. వెంటనే పర్వత ద్వారపు బండరాళ్లు పగిలి రత్నఖచితమైన అద్భుత ప్రాసాదాలు, వనాలు కనిపించాయి. ఆ దివ్య భవనంలో పుంశ్చలి, స్వైరిణి, కామిని అనే పేర్లు గల ముగ్గురు కన్యలు అతడిని తమ నాథుడిగా స్వీకరించి, హాటకరస మహిమతో అపారమైన బలపరాక్రమాలను, సమస్త సంపదలను సమర్పించారు. సుధన్వుడు ఆ కాంతలను పరిణయమాడి అక్కడ సకల భోగాలను అనుభవించసాగాడు.