జయమల్లుని కథ - సోదరుల పునఃసమాగమం

రతిమంజరితో గడిపిన కాలంలో రాగవర్ధనునికి లోకమే గుర్తురాలేదు. ఒకనాడు ఆమె ప్రస్తావనవశాత్తు 'మీరు ఎక్కడికి వెళుతూ ఇక్కడికి వచ్చారు?' అని ప్రశ్నించగా, రాగవర్ధనునికి వెంటనే చిత్రకూట పర్వతం వద్ద చిక్కుకున్న అన్నల విషయం గుర్తొచ్చింది. తాను మోహాంధుడనై కర్తవ్యాన్ని విస్మరించానని పశ్చాత్తాపపడుతూ, సెలవు తీసుకుని బయలుదేరడానికి సిద్ధమయ్యాడు. రతిమంజరి తన తండ్రి ఆమోదంతో అతనికి చతురంగ బలాలను ఇచ్చి సాగనంపడానికి ఏర్పాట్లు చేసింది.

మరుసటి రోజు రాగవర్ధనుడు అశ్వశాలలో ఉండగా, ఇద్దరు సైనికులు వచ్చి నమస్కరించారు. వారు తమ కథను తెలుపుతూ-'రాకుమారా! మిమ్మల్ని వెతకడానికి మీ తమ్ముడు జయమల్లుడు సైన్యంతో బయలుదేరాడు. దారిలో రామనగర సమీపంలో విడిది చేయగా, ఆ నగర రాజు దుందుమారుడు అర్ధరాత్రి ఆకస్మికంగా దాడి చేసి మన సేనలను చెదరగొట్టి, జయమల్లుని బంధించి కారాగారంలో పెట్టాడు. మేము తప్పించుకుని మీ జాడ కోసం వెతుకుతూ ఇక్కడికి వచ్చాము' అని చెప్పారు.

ఆ మాటలు విని రాగవర్ధనుడు తీవ్ర ఆగ్రహం చెంది, దుందుమారునిపై దండెత్తాడు. రామనగర సమీపంలో విడిది చేసి, వెంటనే జయమల్లుని విడిచిపెట్టి శరణు వేడకపోతే సర్వనాశనం చేస్తానని హెచ్చరిస్తూ రాయబారం పంపాడు. ఆ హెచ్చరికకు భయపడిన దుందుమారుడు తక్షణమే జయమల్లుని గుర్రమెక్కించి రాగవర్ధనుని వద్దకు పంపించాడు. వచ్చిన తమ్ముణ్ని కౌగిలించుకుని రాగవర్ధనుడు అసలు ఏం జరిగిందని ఆరా తీశాడు.

జయమల్లుడు జరిగిన సంగతిని వివరిస్తూ-'దుందుమారుడు నన్ను బంధించిన తర్వాత, అతని మంత్రి హితబోధ చేసి మన వంశ పరాక్రమాలను గుర్తుచేశాడు. దాంతో పశ్చాత్తాపపడిన రాజు, తన కుమార్తె ప్రభావతిని క్షమాపణ కోరడానికి నా వద్దకు పంపాడు. ఆమె వినయానికి, సౌందర్యానికి నా కోపం చల్లారింది. పిమ్మట దుందుమారుడు నన్ను ఆదరించి, ప్రభావతిని నాకిచ్చి వివాహం చేశాడు. మీ లేఖ చూడగానే ఆమె నన్ను వెంటనే మీ వద్దకు పంపింది' అని తెలిపాడు. అనంతరం రాగవర్ధనుడు దుందుమారుని తప్పును మన్నించి, చిత్రకూట పర్వతం వైపు పయనమయ్యాడు.

మార్గమధ్యంలో కొందరు సైనికులు ఎదురై, వీరవర్మ మరియు సుధన్వులు పాతాళం నుంచి క్షేమంగా బయటకు వస్తున్నారని, ఆ శుభవార్తను కన్యాకుబ్జంలోని తల్లిదండ్రులకు తెలపడానికి ప్రతాపరుద్రుడు తమను పంపాడని చెప్పారు. అది విని రాగవర్ధన జయమల్లులు వేగంగా చిత్రకూట శిఖరానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ ప్రతాపరుద్రునితో పాటు వీరవర్మ భార్య పద్మసేనను, సుధన్వుని భార్య రత్నావతిని చూసి ఆనందించారు. ఇంతలో పాతాళం నుంచి గొలుసుల సహాయంతో నాలుగు పెట్టెలు పైకి చేరగా, వాటిలోంచి వీరవర్మ, సుధన్వుడు క్షేమంగా బయటకు వచ్చి సోదరులను ఆలింగనం చేసుకున్నారు.

అక్కడ వీరవర్మ సూచన మేరకు ప్రతాపరుద్రునికి తేజోవతితో వివాహం జరిపించారు. ఇంతలో కన్యాకుబ్జం నుండి వార్తాహరులు వచ్చి, రాజదంపతులు కుమారుల రాక కోసం ఎదురుచూస్తున్నారని తెలిపారు. వెంటనే ఐదుగురు రాజకుమారులు తమ భార్యలతో, పాతాళం నుండి తెచ్చిన అపారమైన మణిమాణిక్యాలు, సువర్ణ నిధులతో మహా వైభవంగా కన్యాకుబ్జ నగరానికి ప్రయాణమయ్యారు.

నగరానికి చేరుకున్న కుమారులను, కోడళ్ళను చూసి తల్లి సౌభాగ్యసుందరి, తండ్రి తాళధ్వజుడు పట్టరాని సంతోషం చెందారు. వీరవర్మ తన తల్లికి ఐదుగురు కోడళ్ళను పరిచయం చేశాడు. కుమారుల పరాక్రమాన్ని, అపార సంపదలను చూసి సౌభాగ్యసుందరి ఎంతో గర్వపడింది. విష్ణుమాయా ప్రభావం వల్ల ఆమె తాను పూర్వాశ్రమంలో నారద మహర్షినన్న సంగతిని పూర్తిగా మరచిపోయి, సంసార సుఖాలలోనూ, మాతృవాత్సల్యంలోనూ మునిగితేలింది.