చంద్రాపీడ కాదంబరుల పునస్సమాగమం - శాపవిముక్తి

పత్రలేఖ ద్వారా చంద్రాపీడుని రాకను విని ఎంతో ఉత్సాహంతో మహాశ్వేతాశ్రమానికి వచ్చిన కాదంబరి, అక్కడ ప్రాణాలు వీడి పడివున్న చంద్రాపీడుని చూసి మూర్ఛిల్లింది. తేరుకున్నాక తీవ్ర దుఃఖంతో తాను కూడా ప్రాణాలు త్యజించి ప్రియుని పాదాలనే అనుసరిస్తానని నిశ్చయించుకుంది. తన ప్రియసఖి మదలేఖకు తన గృహోపకరణాలు, పెంపుడు పక్షులు, జింకపిల్లలను తగినవారికి అప్పగించవలసిందిగా తుది వీడ్కోలు సందేశాన్ని ఇచ్చింది. అనంతరం చంద్రాపీడుని పాదాలను పూజించి, ఆ దేహాన్ని తన ఒడిలోకి తీసుకుంది.

కాదంబరి స్పర్శ తగలగానే చంద్రాపీడుని దేహం నుండి దివ్యతేజస్సు వెలువడి, 'కాదంబరీ! చంద్రాపీడుడు శాపవశాన మరణించాడు; అతని దేహానికి అగ్నిసంస్కారము చేయవద్దు, శాపాంతంలో అతడు పునర్జీవితుడవుతాడు' అని అశరీరవాణి పలికింది. ఆ మాటలకు పత్రలేఖ తేరుకుని ఇంద్రాయుధమనే గుర్రంతో సహా అచ్ఛోద సరస్సులో దూకింది. వెంటనే ఆ సరస్సు నుండి కపింజలుడు పూర్వపు తాపసరూపంతో బయటకు వచ్చి మహాశ్వేతను పలకరించాడు.

కపింజలుడు గతంలో జరిగిన శాపవృత్తాంతాన్ని వివరించాడు. పుండరీకుడు మరణించే సమయంలో చంద్రునికిచ్చిన శాపం, చంద్రుడు పుండరీకునికిచ్చిన ప్రతిశాపం వల్ల వారిరువురూ భూలోకంలో చంద్రాపీడుడు, వైశంపాయనులుగా జన్మించారని తెలిపాడు. తాను కూడా శాపవశాన ఇంద్రాయుధమనే అశ్వంగా పుట్టి మిత్రునికి తోడుగా ఉన్నానని, గుర్రపు దేహ విముక్తి తర్వాత శ్వేతకేతువు వద్దకు వెళ్లి సంగతి కనుగొంటానని చెప్పి ఆకాశమార్గాన వెళ్ళిపోయాడు. కాదంబరి చంద్రాపీడుని దేహాన్ని భద్రపరిచి నిత్యం పూజిస్తూ కాలం గడపసాగింది. ఈ వార్త విని తారాపీడ మహారాజు, విలాసవతి, శుకనాసులు కూడా ఆశ్రమానికి వచ్చి తాపసవృత్తిని స్వీకరించారు.

ఇటు జాబాలి మహర్షి ఆశ్రమంలో చిలుక రూపంలో ఉన్న వైశంపాయనుడు (పుండరీకుడు) తన పూర్వజన్మల కథ విని జ్ఞానోదయమై విలపించాడు. తండ్రి శ్వేతకేతువు ఆజ్ఞ మేరకు ఆశ్రమం వదలి వెళ్లవద్దని కపింజలుడు హెచ్చరించినప్పటికీ, రెక్కలు రాగానే చాపల్యంతో ఎగిరిపోయి ఒక చెట్టుపై విశ్రమించాడు. అక్కడ ఒక చండాలుని వలలో చిక్కుకుని మాతంగ కన్యకకు చేర్చబడ్డాడు.

ఆ చండాల కన్యక చిలుకను సువర్ణ పంజరంలో ఉంచి, చివరకు శూద్రక మహారాజు (చంద్రాపీడుని మరుజన్మ) సభకు తీసుకొచ్చింది. ఆమె నిజానికి పుండరీకుని తల్లియైన మహాలక్ష్మి. ఆమె శాపకాలం తీరేవరకు కుమారుని రక్షించి, ఇప్పుడు ఇరువురి శాపాంతం సమీపించినందున వారిని చేర్చినట్లు తెలిపి అంతర్ధానమైంది. ఆ మాటలతో శూద్రకునికి, చిలుకకు పూర్వజన్మ జ్ఞానం కలిగి, కాదంబరీ విరహంతో ఇద్దరూ ఆయా దేహాలను విడిచిపెట్టారు.

అక్కడ ఆశ్రమంలో కాదంబరి యథావిధిగా చంద్రాపీడుని దేహాన్ని ఆలింగనం చేసుకోగానే, అతడు నిద్రలేచినట్లుగా పునర్జీవితుడయ్యాడు. అదే సమయంలో పుండరీకుడు కూడా దివ్యరూపంతో కపింజలునితో కలిసి అక్కడికి చేరుకున్నాడు. వియోగానంతరం ప్రియుల సమాగమం జరగడంతో సర్వులూ పరమానందభరితులయ్యారు.

అనంతరం చిత్రరథ, హంసులు వచ్చి మహావైభవంతో కాదంబరీ చంద్రాపీడులకు, మహాశ్వేతా పుండరీకులకు వివాహం జరిపించారు. పత్రలేఖ నిజానికి చంద్రుని ప్రియురాలైన రోహిణియేనని, ఆయనకు సేవలందించేందుకు భూమిపై జన్మించిందని చంద్రాపీడుడు వెల్లడించాడు. ఆ విధంగా అందరూ శాపవిముక్తులై ఉజ్జయిని, హేమకూట, చంద్రలోకాలలో దివ్యభోగాలను అనుభవిస్తూ సుఖంగా జీవించారు.