భోజరాజు అనుమానం - లీలావతి అడవిపాలు

భోజమహారాజుకు నలుగురు భార్యలు ఉన్నప్పటికీ, సద్గుణవతియైన లీలావతిపై ప్రత్యేకమైన ఆదరాభిమానాలు ఉండేవి. అంతేకాక ఆస్థాన కవిశేఖరుడైన కాళిదాసునిపై రాజుకు అమితమైన ప్రేమ ఉండేది. కాళిదాసుని ఎడబాటును క్షణకాలమైనా భరించలేని భోజుడు, అంతఃపురంలో సైతం లీలావతి చేత కాళిదాసునికి స్వయంగా సేవాసత్కారాలు చేయించేవాడు. భర్త ఆజ్ఞను శిరసావహించి లీలావతి కూడా కవికి వినయంగా ఉపచారాలు చేసేది.

రాజాంతఃపురంలో కాళిదాసునికి లభిస్తున్న ఈ ప్రాధాన్యతను చూసి ఇతర రాజభార్యలు, ఆస్థాన పండితులు అసూయ పెంచుకున్నారు. ఎలాగైనా కాళిదాసు, లీలావతిల మధ్య అనుచిత సంబంధం ఉన్నట్లు ప్రచారం చేయాలని కుట్ర పన్నారు. ఇతర రాణులు తమ పరిచారికల ద్వారా అంతఃపురంలో లేనిపోని అపవాదులను పుట్టించి, ఆ మాటలు రాజు చెవిన పడేలా చేశారు.

అంతటితో ఆగక, స్త్రీపురుషుల సామీప్యం అనర్థదాయకమని హెచ్చరిస్తూ ఒక అనామక పత్రికను రాజు శయ్యపై ఉంచారు. మొదట భోజుడు కాళిదాసుని మిత్రధర్మాన్ని, లీలావతి పాతివ్రత్యాన్ని నమ్మి ఆ నిందలను కొట్టిపారేశాడు. కానీ ఒకనాడు భోజన సమయంలో పొట్టు తీసిన పెసరపప్పుపై కాళిదాసు చెప్పిన శ్లేషార్థ చమత్కారానికి లీలావతి నవ్వడం చూసి, రాజు మనసులో అనుమానం బీజం పడింది.

మరొకనాడు లీలావతి తన భర్తతో మాట్లాడాలని పరిచారికను గదిలోకి పంపగా, అక్కడ శయ్యపై ముసుగుపెట్టుకుని నిద్రిస్తున్న కాళిదాసును భర్తగా పొరబడి పరిచారిక 'రాజుగారొక్కరే ఉన్నారు' అని చెప్పింది. లీలావతి ఫలహారాలు పట్టుకుని వచ్చి, శయ్యపై ఉన్నది కాళిదాసు అని తెలియక ముసుగు లాగి చూసి సిగ్గుతో పారిపోయింది. కిటికీలోంచి ఈ దృశ్యాన్ని సగమే చూసిన భోజరాజు, వారిద్దరి మధ్య ఏదో రహస్య సంబంధం ఉందని దృఢంగా నమ్మాడు.

తీవ్రమైన క్రోధంతో భోజరాజు కాళిదాసును తక్షణమే దేశం విడిచిపొమ్మని ఆజ్ఞాపించాడు. కాళిదాసు మారుమాట్లాడకుండా నగర బహిష్కరణను స్వీకరించి వెళ్ళిపోయాడు. అనంతరం రాజు తన నమ్మకస్థులైన భటులను పిలిచి, అర్ధరాత్రి వేళ లీలావతికి మత్తుమందు ఇచ్చి ఎవరికీ తెలియకుండా దట్టమైన మహారణ్యంలో విడిచిపెట్టి రమ్మని ఆదేశించాడు.

భార్యను, మిత్రుడిని దూరం చేసుకున్న తర్వాత భోజునికి మనశ్శాంతి కరువైంది. ఒకనాడు పరిచారికలు మాట్లాడుకుంటుండగా, కానుకల కోసం తామే అబద్ధాలు కల్పించి లీలావతిని, కాళిదాసును ఇరికించామని చెప్పుకోవడం రాజు స్వయంగా విన్నాడు. నిజం తెలుసుకున్న భోజరాజు నిర్దోషులను శిక్షించినందుకు తీవ్రంగా రోదిస్తూ, లీలావతిని అడవిలో వదిలిన భటులను పిలిపించి వివరాలు అడిగాడు.

భటులు ఆమె ఇచ్చిన వీడ్కోలు సందేశ పత్రికను రాజుకు అందించారు. అందులో 'నన్ను అడవిలో విడిచారని చింతించను కానీ, దుష్టురాలిననే నిందతో నన్ను విడిచినందుకే విలపిస్తున్నాను' అని రాసి ఉంది. అది చదివిన భోజుడు మూర్ఛిల్లి, తేరుకున్నాక తక్షణమే గుర్రమెక్కి అడవికి వెళ్ళి ఆమెను వెతకడం ప్రారంభించాడు. భార్య జాడ దొరకకపోవడంతో ప్రాణత్యాగం చేయాలని నిశ్చయించుకున్నాడు.

అదే సమయంలో కాశీ నుండి వస్తున్న ఘోటకముఖుడనే బ్రాహ్మణుడు అక్కడికి వచ్చాడు. అతడు భోజునితో మాట్లాడుతూ, ఉరివేసుకోబోతున్న ఒక సాధ్వీమణిని తాను కాపాడి తోడ్కొని వస్తుండగా, ఒక మాంత్రికుడు తనపై క్రూరమృగాలను, కుక్కలను ఉసిగొల్పి ఆమెను వేరుచేశాడని తెలిపాడు. ఆ మాటలు విని ఆ యువతి లీలావతియేనని గ్రహించిన భోజరాజు, ఆ మాంత్రికుడిని పట్టుకుని భార్యను రక్షించడానికి ఘోటకముఖుని వెంటబెట్టుకుని బయలుదేరాడు.