మణిమంతుని వివాహ వృత్తాంతము
Kashi Majili stories
పుష్పకేతుడు స్త్రీరాజ్య పాలనావిధానాన్ని, తీర్పుల సరళిని పరిశీలించేందుకు సభాభవనానికి విచ్చేసిన సందర్భంలో ఈ విచారణ ఆరంభమైంది.
కాశీమజిలీకథలు · పదవ భాగము · 240వ మజిలీ
తెలుగు కథTelugu retelling
ఒకనాడు పుష్పకేతుడు భార్యయైన రత్నమకుటతో కలిసి సభాభవనమునకు వచ్చి పక్కపీఠంపై ఆసీనుడయ్యాడు. భర్త సమక్షంలో తీర్పులు చెప్పడానికి రత్నమకుట సంకోచించడంతో, పుష్పకేతుడే విచారణ భారాన్ని స్వీకరించాడు. మంత్రి ముఖ్యమైన రెండు వివాదాల పత్రాలను సమర్పించగా, పుష్పకేతుడు మొదటగా మణిమంతుడు, రత్నపాదుడు అను వర్తకుల అభియోగాన్ని విచారించడానికి వారిని పిలిపించాడు.
మణిమంతుడు చేతులు జోడించి తన కథను విన్నవించుకున్నాడు. తనకు ఎంతో గారబంగా పెరిగిన ఊర్మిళ అనే సౌందర్యవతియైన కుమార్తె కలదని, ఆమెకు తగిన వరునిగా శుకద్వీప నివాసియైన రత్నపాదుని కుమారుడిని నిశ్చయించి, ఎంతో వ్యయప్రయాసలతో సుముహూర్తాన్ని కుదిర్చానని తెలిపాడు. ఆ ముహూర్తం దాటితే మూడేళ్లవరకు మరో మంచి సమయం లేదని సిద్ధాంతులు చెప్పారు. అయితే వివాహదినాన సాయంత్రమైనా పెళ్లివారు రాలేదు. సముద్రంలో ఓడలు ప్రమాదానికి గురయ్యాయని, పెళ్లిని వాయిదా వేయమని రత్నపాదుని బంధువుల నుంచి వర్తమానం అందింది.
బంధుమిత్రులు నిండివున్న పందిరిలో ముహూర్తం దాటిపోకుండా, అవమానం జరగకుండా ఉండేందుకు మణిమంతుడు అక్కడే మేళవింపు చూస్తున్న ఒక రూపవంతుడైన ద్విజ యువకుడిని ఒప్పించి, శాస్త్రోక్తంగా తన కుమార్తెను ఇచ్చి వివాహం జరిపించాడు. వారం రోజుల తర్వాత ప్రాణాలతో బయటపడిన రత్నపాదుడు పదివేల బలగంతో వచ్చి, తనను కాదని వేరొకరికి పిల్లనిచ్చినందుకు పగబట్టి మణిమంతుని ఇంటిని కొల్లగొట్టడానికి ప్రయత్నించాడు.
రత్నపాదుని అనుచరులు దండాలతో దాడి చేస్తుండగా, మణిమంతుని కొత్త అల్లుడు ఖడ్గపాణియై ఒంటిచేత్తో ఆ మూకలను చెల్లాచెదురు చేసి, వారి గర్వాన్ని అణచివేసి తీవ్రంగా శిక్షించాడు. ఈ వృత్తాంతం విన్న పుష్పకేతుడు, న్యాయం కోసం రాజును ఆశ్రయించకుండా స్వయంగా దౌర్జన్యానికి దిగిన రత్నపాదుడిదే తప్పని మందలించాడు. అనంతరం సాక్ష్యం నిమిత్తం మణిమంతుని అల్లుడిని సభకు రప్పించవలసిందిగా ఆజ్ఞాపించాడు.
ఇంతలో రెండో అభియోగంపై విచారణ జరిగింది. కుందమాల అనే వేశ్యకన్య తల్లియైన వ్యాఘ్రముఖిని ఒక విటుడు చంపి బావిలో పడవేశాడని, కుందమాల కూడా అతనితో కలిసి ఆ హత్యను దాచిపెట్టిందని ఆమె మేనమామ ఫిర్యాదు చేశాడు. రాజభటులను పంపి ఆ నిందితుడిని తీసుకురమ్మని పుష్పకేతుడు ఆదేశించాడు.
అయితే మణిమంతుని అల్లుడు తాను అపరాధివలె సభకు వచ్చేది లేదని, తనను బలవంతంగా పిలిపించే సత్తా ఎవరికీ లేదని నిర్లక్ష్యంగా తిరస్కరించాడు. అటు వ్యాఘ్రముఖిని సంహరించిన విటుడు కూడా రాజభటులను బెత్తంతో కొట్టి తరిమివేశాడు. తమ ఆజ్ఞలను లెక్కచేయని ఆ ఇద్దరు వీరుల ధిక్కారానికి పుష్పకేతుడు ఆశ్చర్యపడుతూనే, మరునాడు స్వయంగా గుర్రమెక్కి వెళ్లి వారి పరాక్రమాన్ని పరీక్షిస్తానని ప్రకటించి అంతఃపురానికి వెళ్లాడు.
సందేశంTakeaway
ఈ విధంగా పుష్పకేతుడు రాజధానిలో తలయెత్తిన ధిక్కార వీరుల బలపరాక్రమాలను తేల్చేందుకు స్వయంగా రంగంలోకి దిగాలని నిశ్చయించుకున్నాడు.