నారదుని స్వస్వరూపప్రాప్తి - విష్ణుమాయ

రాక్షసుల దాడిలో అంతఃపుర స్త్రీలు, సేవకులు ప్రాణత్యాగం చేయగా, కుమారులంతా యుద్ధంలో మరణించారన్న వార్త తెలుసుకున్న సౌభాగ్యసుందరి తీవ్ర శోకంతో మూర్ఛిల్లింది. కాసేపటికి స్పృహ వచ్చి చూసేసరికి కోటంతా శవాల దిబ్బగా మారి ఉండడం చూసి పిచ్చిదానిలా విలపించసాగింది.

ప్రాణాలతో మిగిలిన భర్త తాళధ్వజ మహారాజు అక్కడికి చేరుకుని, యుద్ధంలో తమ సంతానమంతా నేలకూలిందని భార్యకు తెలిపి ఓదార్చాడు. ఇద్దరూ కలిసి రణభూమికి వెళ్లి, కాకులు, గద్దలు పీక్కుతింటున్న కుమారులు మరియు మనుమల కళేబరాలను చూసి గుండెలు బాదుకుంటూ రోదించారు.

ఆ సమయంలో ఒక వృద్ధ బ్రాహ్మణుడు అక్కడికి వచ్చి సౌభాగ్యసుందరిని ఓదారుస్తూ, సంసారమనేది అనిత్యమైనదని, గర్భవాస సంబంధాలు కూడా నడుమ వచ్చి నడుమ పోయేవేనని జ్ఞానబోధ చేశాడు. ఈ మాయామోహాల నుండి విముక్తి పొందడానికి సమీపంలోని పవిత్ర సరస్సులో స్నానం చేయమని ఉపదేశించాడు.

ఆ బ్రాహ్మణుడి మాటలతో వైరాగ్యం చెందిన ఆమె సరస్సులోకి దిగి మూడు మునకలు వేసింది. పైకి లేచేసరికి ఆమె నారద మహర్షిగా తన స్వస్వరూపాన్ని పొందింది. ఒడ్డున వీణ, కమండలంతో పాటు శ్రీమహావిష్ణువు ప్రత్యక్షమై ఉండడం చూసి నారదుడు నివ్వెరపోయాడు.

శ్రీహరి మందహాసం చేస్తూ 'నారదా! స్నానానికి ఇంత సమయం పట్టిందా?' అని అడిగాడు. ఎనభై ఏళ్ల సంసార సుఖాలు, ఇరవై మంది బిడ్డలను కనడం, వారి మరణశోకం... ఇవన్నీ క్షణకాలపు స్నానంలో జరిగిన స్వప్నమా లేక భ్రాంతా అని నారదుడు విభ్రాంతికి లోనయ్యాడు.

అప్పుడే తాళధ్వజుడు కూడా ఆ సరస్సు వద్దకు పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి, తన భార్య సౌభాగ్యసుందరి నీటిలో మునిగిపోయిందని రోదించసాగాడు. శ్రీహరి అతనికి సంసారపు అశాశ్వతత్వాన్ని, మానవ అనుబంధాల క్షణికతను ఉపదేశించి, భ్రాంతిని వీడి తపోమార్గం పట్టమని నచ్చజెప్పి పంపించాడు.

అదంతా కళ్లారా చూసిన నారదుడు, భగవంతుని మాయా ప్రభావం ఎంతటి తీవ్రమైనదో, ప్రాపంచిక బంధాలన్నీ విష్ణుమాయా విలాసమేనని సంపూర్ణంగా గ్రహించి శ్రీహరికి నమస్కరించాడు.