పల్లెవాండ్ర కథ - ప్రాణదాతల ఉపకారం

పురందరపురానికి సమీపంలో ఒక పల్లెటూరు ఉండేది. ఆ ఊరిలోని పల్లెవాళ్ళు చేపలు పడుతూ, పడవలు నడుపుతూ జీవనం సాగించేవారు. వారు ఏ కొత్త పని ప్రారంభించాలన్నా తమ గ్రామ పురోహితుని సంప్రదించి ముహూర్తం పెట్టించుకునే ఆచారం ఉండేది. ఒకనాడు నలుగురు బెస్తలు తాము అల్లిన కొత్త వలను నీటిలో వేయడానికి అనువైన సమయం తెలపమని ఆ పురోహితుని కోరారు. ఆ బ్రాహ్మణుడు అర్ధరాత్రి వేళ మంచిదని చెప్పగా, వారు పురందరపురం కోట కందకంలో మొదటిసారి వల వేస్తామని, అందులో మొదట చిక్కిన వస్తువును పురోహితునికే సమర్పిస్తామని మొక్కుకున్నారు.

అర్ధరాత్రి వేళ ఆ నలుగురు కందకంలో కొత్త వల విసిరి పైకి లాగగా చాలా బరువుగా తోచింది. తీరానికి చేర్చి చూడగా తలకు బలమైన గాయమై, మెడకు రాయి కట్టబడిన ఒక మనిషి శరీరం కనిపించింది. భయపడినప్పటికీ అతనికింకా ఊపిరి ఉండటం గమనించి, మెడలోని జందెం చూసి అతడు బ్రాహ్మణుడని తెలుసుకున్నారు. తాము మొక్కుకున్న ప్రకారం మొదటి కానుకగా ఆ క్షతగాత్రుడిని తమ పురోహితుని ఇంటికి మోసుకెళ్ళారు. మొదట సంకోచించిన పురోహితుడిని ఒప్పించి, వైద్య ఖర్చులన్నీ తామే భరిస్తామని చెప్పి ఆ క్షతగాత్రునికి సపర్యలు చేయించారు.

పల్లెవాళ్ళు తెచ్చిన పసర్లు, ఔషధాలు మరియు పురోహితుని సంరక్షణ వల్ల కొన్ని రోజులకు ఆ వ్యక్తి కోలుకుని స్పృహలోకి వచ్చాడు. అతడే కుచుమారుడు. తనను శంబరుడు మోసగించి తల పగులగొట్టి కందకంలో పడేశాడని అతనికి గుర్తుకువచ్చింది. అయినప్పటికీ ఆ విషయాన్ని బయటపెట్టకుండా, తన ప్రాణాలను కాపాడిన పల్లెవాళ్ళ దయాగుణానికి ఎంతో కృతజ్ఞతతో మెలిగాడు. వారి కోసం తగిన సాయం చేయాలని సంకల్పించాడు.

కొంతకాలానికి ఆ నలుగురు పల్లెవాళ్ళ మధ్య వైద్య ఖర్చుల పంపకంలో చిన్న వివాదం ఏర్పడింది. అది తెలిసిన కుచుమారుడు వారి ఋణాన్ని రెట్టింపుగా చెల్లిస్తానని హామీ ఇచ్చి వారి మధ్య సయోధ్య కుదిర్చాడు. అదే సమయంలో సమీప నదీరేవు గుత్తేదారులు తమ పడవల రాకపోకలను పర్యవేక్షించి, లెక్కలు రాయగల విద్యావంతుని కోసం వెతుకుతుండగా, కుచుమారుడు ఆ పనిని ఒప్పుకున్నాడు. వారి వద్ద నుండి ముందుగా ధనం పొంది, తన ప్రాణరక్షకులైన పల్లెవాళ్ళకు అయిన ఖర్చుకు రెట్టింపు సొమ్మును చెల్లించి వారికి కృతజ్ఞతలు తెలిపాడు.

కుచుమారుడు నదీరేవులో బాధ్యతాయుతంగా పనిచేస్తూ ప్రయాణికులకు అసౌకర్యం కలగకుండా చూసేవాడు. ఒకరోజు కొందరు పండితులు ఆ రేవు దాటడానికి వచ్చి, పురందరపురంలో సరస్వతీ దేవికి కుచుమారునితో వివాహం జరగబోతోందని తెలిపారు. వారు పలికిన ఆశీర్వచన శ్లోకంలోని లోపాలను కుచుమారుడు తన అపార పాండిత్యంతో సరిదిద్దగా, వారు ఆశ్చర్యపోయి అతడిని తమతో రమ్మని కోరారు. అలాగే జయపుర పాలకుడైన గోనర్దీయుడు కూడా ఆ పెళ్ళికి వస్తున్నాడని తెలియజేశారు.

మరుసటి రోజు గోనర్దీయుడు పరివారంతో రేవు వద్దకు రాగా, నౌకాధికారిగా ఉన్న కుచుమారుడు ఎదురెళ్ళాడు. ఇద్దరూ ఒకరినొకరు గుర్తుపట్టి పరమానందంతో కౌగిలించుకున్నారు. శంబరుని మోసం, పల్లెవాళ్ళు తనను కాపాడిన వృత్తాంతం కుచుమారుడు వివరించగా, గోనర్దీయుడు ఆ పల్లెవాళ్ళ ఉపకారానికి పొంగిపోయి వారిని సత్కరిస్తానని చెప్పాడు. అలాగే కుట్రదారుడైన శంబరుడిని శిక్షిస్తానన్నాడు. కుచుమారుడు అతడిని శాంతింపజేసి, గోనర్దీయుడు జయపురానికి రాజు ఎలా అయ్యాడో చెప్పమని కోరగా గోనర్దీయుడు తన వృత్తాంతాన్ని చెప్పడం ప్రారంభించాడు.