గోనర్దీయుని ప్రయాణం - బ్రహ్మరాక్షసుడైన దేవభూతి కథ

కాశీ నగరాన్ని విడిచి పశ్చిమ దిశగా రెండు నెలలు ప్రయాణించిన తరువాత, గోనర్దీయుడు ధారానగర మార్గం పట్టి ఒక దట్టమైన మహారణ్యంలో చిక్కుకున్నాడు. ఎన్ని రోజులు నడిచినా ఆ అడవికి అంతం కనిపించక, ఆకలిదప్పులతో బలహీనపడి ప్రాణాలపై ఆశలు వదులుకున్నాడు. ఒక అమావాస్య నాటి రాత్రి, అతడు ఒక పెద్ద రావిచెట్టు కిందకు చేరి, ఆ వృక్షాన్ని దైవస్వరూపంగా భావిస్తూ నిద్రకు ఉపక్రమించాడు.

అర్ధరాత్రి వేళ ఒక భయంకరమైన బ్రహ్మరాక్షసుడు భీకరంగా కేకలు వేస్తూ ఆ చెట్టుపైకి దూకాడు. ఆ రాక్షసుడు చెట్టుపై నుండి వేదాలను ఉచ్చరిస్తుండటం గమనించిన గోనర్దీయుడు, మరణం ఆసన్నమైనా భయపడక ధైర్యం తెచ్చుకుని, అతనికి సరిసమానంగా వేద సంహితలు, పదక్రమ జటా ఘన పాఠాలను, ఉపనిషత్తులను ప్రతిధ్వనించేలా పఠించాడు. నిర్భయంగా వేదం చదువుతున్న గోనర్దీయుడిని చూసి ఆశ్చర్యపడిన రాక్షసుడు, అతడెవరో తెలుసుకోవాలని ఆరా తీశాడు.

గోనర్దీయుడు చాకచక్యంగా సమాధానమిస్తూ, తాను ఎన్నో విద్యలు నేర్చిన బ్రాహ్మణుడనని, ఈ అరణ్యంలో సర్వవిద్యాపారంగతుడైన ఒక బ్రహ్మరాక్షసుడు ఉన్నాడని విని కొత్త విద్యలు నేర్చుకోవడానికి శిష్యుడిగా వచ్చానని పలికాడు. విద్య నేర్పినా లేదా భక్షించినా తనకేమీ అభ్యంతరం లేదని అన్నాడు. ఆ మాటలకు కరిగిపోయిన బ్రహ్మరాక్షసుడు, శరణు కోరి వచ్చిన అతిథిని చంపడం అధర్మమని భావించి, గోనర్దీయుడి దర్శనంతో తన పూర్వజన్మ స్మృతికి వచ్చిందని చెబుతూ తన వృత్తాంతాన్ని వివరించడం మొదలుపెట్టాడు.

పూర్వం కుమారనగరంలో విష్ణుభూతి అనే వేదపండితుని కుమారుడైన దేవభూతిగా తాను జన్మించానని తెలిపాడు. సకల శాస్త్రాలు అభ్యసించి గొప్ప పండితుడైనప్పటికీ, యవ్వనం, ధనం, విద్యాగర్వంతో దురహంకారిగా మారి ధర్మకార్యాలను విస్మరించాడు. తన భార్య నిరాడంబరమైన ప్రవర్తన నచ్చక, కామశాస్త్రాల వ్యామోహంలో పడి పక్కింటి శ్రోత్రియుడి భార్య అయిన చంద్రముఖిపై కన్నేశాడు.

క్రమంగా చంద్రముఖితో అక్రమ సంబంధం ఏర్పడటంతో గ్రామస్థుల నిందలకు గురయ్యాడు. వారి సంబంధాన్ని గ్రామపెద్దలు అడ్డుకోవడంతో, చంద్రముఖి ప్రోద్బలంతో ఆమె అమాయకుడైన భర్తను నిద్రిస్తున్న సమయంలో దేవభూతి కత్తితో హతమార్చాడు. అనంతరం నగలతో ఊరు విడిచి పారిపోతుండగా, మార్గమధ్యంలో దొంగలు దాడిచేసి దేవభూతిని కొట్టి చంపగా, ఆ బ్రహ్మహత్యా పాతకం వల్ల అతడు బ్రహ్మరాక్షసుడిగా మారి అడవిలో ఆకలిదప్పులతో అలమటిస్తున్నాడు.

ఈ కథంతా చెప్పిన తర్వాత, గోనర్దీయుడి విద్యాధిక్యతను గుర్తించిన ఆ రాక్షసుడు అతనికి ఎంతో కృతజ్ఞత తెలిపి, భవిష్యత్తులో రాజ్యవైభవం పొందేందుకు ఒక రహస్య ఉపాయాన్ని ఉపదేశించాడు. తెల్లవారగానే రాక్షసుడు అక్కడి నుండి వెళ్లిపోగా, గోనర్దీయుడు ఆ మహారణ్యాన్ని దాటి సురక్షితంగా బయటపడ్డాడు.