సప్తమిత్రుల సమాగమము – భైరవుని అంతము

భైరవుని మృగాల ఆటను చూడటానికి పురమందిరంలో విస్తారమైన ఏర్పాట్లు జరిగాయి. అంతఃపుర స్త్రీల కొరకు ప్రత్యేకమైన గదులు కేటాయించారు. చిత్రసేనుడు తన ప్రియురాలైన చారుమతికి పురుషవేషం వేసి తీసుకురాగా, లీలావతి, రుక్మిణి, సరస్వతి, మదయంతి తదితర స్త్రీలందరూ తెరల వెనుక ఆసీనులయ్యారు. భోజరాజు, కాళిదాసు రంగస్థలానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ ఘోటకముఖుని చూసిన భోజుడు ఆనందంతో అతడిని ఆలింగనం చేసుకుని, భైరవుని పట్టుకోవడానికే ఈ ప్రదర్శన ఏర్పాటు చేశామని తెలిపాడు.

భైరవుడు భయంకరమైన పులులు, సింహాలు, ఎలుగుబంట్లు వంటి క్రూరమృగాలతో సభలోకి ప్రవేశించి తన మంత్రదండంతో వాటిని ఆడించసాగాడు. సమయం చూసి కుచుమారుడు లేచి, తన వద్దనున్న సిద్ధుని అస్థిమాలను చేతబట్టి హుంకరించి మృగాలను తనవైపు ఆకర్షించాడు. ఆ దివ్య ప్రభావంతో మృగాలన్నీ భైరవునిపై తిరగబడ్డాయి. భైరవుడు భయపడి పారిపోవడానికి ప్రయత్నించగా, ఒక భల్లూకం వాడి జుట్టు పట్టుకుని ఈడ్చుకొచ్చి కుచుమారుని పాదాల వద్ద పడవేసింది.

అప్పుడు చారాయణుడు, ఘోటకముఖుడు భైరవుడు చేసిన గురుద్రోహాన్ని, దుర్మార్గాలను ఎండగట్టారు. కుచుమారుడు వాడిని నిందించి బంధింపజేశాడు. అనంతరం మృగాల మెడలలో ఉన్న తాయెత్తులను తీసివేయగానే, అవి తమ పూర్వ రూపాలైన స్త్రీపురుషులుగా మారిపోయాయి. వారిలో యక్షుడు, సువర్ణపదిక, మల్లిక తల్లిదండ్రులైన బ్రహ్మదత్త దంపతులు ఉన్నారు. అందరూ ఒకరినొకరు కలుసుకుని భోజరాజుకు నమస్కరించి తమ వృత్తాంతాలను వివరించారు. కాళిదాసు రచించిన 'మేఘసందేశం' ద్వారా తన కథ జగద్విఖ్యాతమైనందుకు యక్షుడు ఆ మహాకవి పాదాలకు ప్రణమిల్లాడు.

ఆ సమయంలో పురుషవేషంలో ఉన్న చారుమతిని చూసి గోణికాపుత్రుడు తమ మిత్రుడు దత్తుడని గుర్తించాడు. శాపవశాత్తు స్త్రీగా మారి చిత్రసేనుని చేరిన దత్తుని రహస్యాన్ని కాళిదాసు 'జామాతైవ స్నుషా భవత్' (అల్లుడే కోడలాయెను) అనే శ్లోకపూర్వకంగా విడమర్చి చెప్పాడు. వెంటనే యక్షుడు శాపవిమోచన శ్లోకాన్ని పఠించడంతో దత్తుడు తన నిజ పురుష రూపాన్ని, పూర్వ స్మృతినీ పొందాడు. రుక్మిణీ దత్తకుల బంధం, చిత్రసేనుని ప్రవర్తనల వెనుక ఉన్న దైవిక లీలలు భోజరాజుకు స్పష్టమయ్యాయి.

భోజరాజు తన ఆంతరంగిక సభలో పండితులందరి సమక్షంలో తన పూర్వపు అనుమానాలను, లీలావతీదేవిని అడవులపాలు చేసినందుకు పశ్చాత్తాపాన్ని ప్రకటించాడు. తెర వెనుక నుండి ఆ మాటలు విన్న లీలావతి వచ్చి భర్త పాదాలపై బడగా, భోజుడు ఆనందాశ్రువులతో ఆమెను ఆదరించాడు. రుక్మిణి నిర్దోషిత్వాన్ని దత్తుడు సభకు వెల్లడించగా భోజరాజు వారిని ఆశీర్వదించాడు. అలాగే దత్తుడు చిత్రసేనను, గోణికాపుత్రుడు రతిమంజరిని, ఇతర కన్యలను శాస్త్రోక్తంగా వివాహం చేసుకున్నారు.

తరువాత జరిగిన మహాసభలో సమస్త ప్రజల అంగీకారంతో దుర్మార్గుడైన భైరవునికి ఉరిశిక్ష విధించి లోకకంటకుడిని అంతమొందించారు. సప్తమిత్రులైన చారాయణుడు, సువర్ణనాభుడు, ఘోటకముఖుడు, గోనర్దీయుడు, గోణికాపుత్రుడు, దత్తకుడు, కుచుమారుడు కామశాస్త్రంలోని సప్తాధికరణాలను ప్రత్యేకంగా రచించి జగత్ప్రసిద్ధులయ్యారు. ఈ విధంగా యతిపంచాననుడు గోపునికి సప్తమిత్రుల విచిత్ర గాథను, సమస్యా పూరణ వెనుకనున్న రహస్యాన్ని వివరించి తదుపరి ప్రయాణాన్ని సాగించాడు.