జితవతి కథ - యోగసక్త సమాగమము

మణిసిద్ధ యతీంద్రుడు తన శిష్యునితో కలిసి నూறవ మజిలీకి చేరుకున్నాడు. అక్కడ పంచముఖుడైన శివుని ఆలయాన్ని దర్శించిన శిష్యుడు, పూర్వం పండితరాయల పూర్వవృత్తాంతం చెబుతానన్న మాటను గురువుగారికి గుర్తుచేశాడు. మణిసిద్ధుడు చిరునవ్వు నవ్వి, కృతజ్ఞతా గుణ విశేషం మరియు భీష్ముని పూర్వజన్మ వృత్తాంతాలతో కూడిన కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు.

విశాలాపురం అనే ప్రసిద్ధ నగరంలో ఉశీనరుడనే మహారాజు ధర్మబద్ధంగా ప్రజలను పాలిస్తుండేవాడు. ఆయనకు జితవతి అనే సౌందర్యరాశియైన పుత్రిక ఉండేది. రూపము, విద్యా వివేకములలో ఆమె సాటిలేని యువతిగా ఖ్యాతి గాంచింది. ఒకనాటి రాత్రి పండు వెన్నెల్లో ఆమె తన చెలికత్తెలతో కలిసి మేడపై సంగీత వినోదాలలో మునిగితేలుతోంది. అర్ధరాత్రి కావస్తున్నా నిద్రపోవడానికి మనసొప్పక, అందరూ కలిసి ఆహ్లాదకరుడైన చంద్రుని స్తుతించారు.

జితవతి భక్తితో కన్నులు మూసుకుని చంద్రుణ్ణి ప్రార్థిస్తున్న సమయంలో, ఆకాశం నుండి మిరుమిట్లు గొలిపే కాంతులతో కూడిన ఒక దివ్య శిరోభూషణం తటాలున ఆమె దోసిలిలో పడింది. అది దేవతల ఆభరణమై ఉంటుందని భావించిన జితవతి, దానిని దేవసమానంగా పూజించవలెనని నిశ్చయించుకుని ఆకాశం వైపు చూసింది. అంతలోనే ఆకాశం నుండి ఒక తేజోమూర్తి దిగిరావడం కనిపించింది.

ఆకాశం నుండి దిగివచ్చిన దివ్యాంగనకు జితవతి మరియు ఆమె చెలికత్తెలు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో రత్నసింహాసనం వేసి, అర్ఘ్యపాద్యాలు సమర్పించి సకలోపచారాలు చేశారు. వారి ఆతిథ్యానికి సంతోషించిన ఆ దేవకాంత తన పేరు యోగసక్త అని, అష్టవసువులలో ఒకడైన ప్రభాసుని భార్యనని పరిచయం చేసుకుంది. దేవసభకు వెళుతూ సముద్రతీర సౌందర్యాన్ని, విశాలాపుర వైభవాన్ని వీక్షిస్తున్నప్పుడు ప్రమాదవశాత్తు తన శిరోమణి క్రింద పడిపోయిందని, దానిని వెతుక్కుంటూ తాను ఇక్కడికి వచ్చానని తెలిపింది.

యోగసక్త సౌజన్యానికి ముగ్ధురాలైన జితవతి, తనకు ఈ జరామరణాలు, రోగాలతో నిండిన మానవలోకంలో ఉండడం ఇష్టం లేదని, తనను దేవలోకానికి తీసుకువెళ్ళి రక్షించమని వేడుకుంది. దేవలోకంలో రోగాలు, ముసలితనం గురించి విని ఉండటమే తప్ప ఎరుగని యోగసక్త ఆశ్చర్యపోయి వాటి గురించి అడిగింది. జితవతి తన వృద్ధురాలైన పితామహిని చూపించి, ముసలితనంలో దేహం ఎలా కృశించి వికారమవుతుందో వివరించింది. అలాగే వ్యాధులు మనుషులను ఎలా క్షోభింపజేస్తాయో తెలిపింది.

మానవుల కష్టాలను చూసి యోగసక్త జాలిపడింది. దేవేంద్రుని అనుమతి లేకుండా జితవతిని స్వర్గానికి తీసుకువెళ్లడం అసాధ్యమైనా, ఆమెను ఆపదల నుండి కాపాడతానని, తమ స్నేహం ఎల్లప్పుడూ నిలుస్తుందని మాట ఇచ్చింది. తన అనుమతి లేకుండా ఎవరినీ వివాహం చేసుకోవద్దని సూచించి, తన శిరోభూషణాన్ని తీసుకుని ఆమె తిరిగి ఆకాశమార్గంలో తన భర్త వద్దకు చేరుకుంది.