జయభద్రుని కథ – అనంగచంద్రిక కుతంత్రం

మణిప్రస్థ నగర ప్రభువైన కుంతిభోజ మహారాజు చిన్న కుమారుడు జయభద్రుడు. అతడు భార్య ద్వారా విశేషమైన ఖ్యాతిని పొందుతాడని జ్యోతిష్కులు చెబుతారు. జయభద్రుడు తన మిత్రుడు సుమిత్రునితో కలిసి సకల శాస్త్రాలను ఔపోసన పట్టినా, శృంగార రసశాస్త్రం పట్ల మాత్రం ఎలాంటి ఆసక్తి చూపించలేదు. గురువు ఎన్నివిధాల బోధించినా అతని మనస్సుకు ఆ విద్య పట్టలేదు.

శృంగార రసానుభవాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూపించాలనే ఉద్దేశంతో సుమిత్రుడు జయభద్రుని వేశ్యావాటికకు తీసుకెళ్లాడు. అక్కడ అనంగచంద్రిక అనే వేశ్య జయభద్రుని సౌందర్యానికి ముగ్ధురాలై సాదరంగా ఆహ్వానించి ఉపచారాలు చేసింది. ఆమె లాలనలు, హావభావాల ప్రభావంతో జయభద్రునిలో మోహభావం అంకురించి, అనంగచంద్రిక వ్యామోహంలో పూర్తిగా చిక్కుకుపోయాడు.

ఇంతలో కుంతిభోజ మహారాజు ఇంద్రసేన మహారాజు కుమార్తె అయిన సునీతితో జయభద్రునికి వివాహం నిశ్చయించాడు. సుమిత్రుడు సునీతి చిత్రపటాన్ని తెచ్చి చూపించగా, జయభద్రుడు దానిని అనంగచంద్రికకు చూపించాడు. సునీతి సౌందర్యానికి అసూయపడిన అనంగచంద్రిక, ఆ చిత్రపటంలోని కంటిపై తెల్లని మచ్చను అంటించి వధువుకు కంటిలోపం ఉందని నమ్మించింది. దాంతో జయభద్రుడు సుమిత్రుడే తనకు ద్రోహం చేశాడని భావించి మిత్రునితో వైరం పెంచుకుని, వివాహం జరిగినప్పటికీ భార్య ముఖం చూడకూడదని నిశ్చయించుకున్నాడు.

సుమిత్రుడు సునీతికి అసలు విషయం తెలిపి ఓర్పు వహించమని కోరాడు. సునీతి పరిచారిక భ్రమరిక ఒక సిద్ధుని వద్దనుండి వశీకరణ పసరు తెచ్చి ఇవ్వగా, సాధ్వీమణి అయిన సునీతి భర్తను మందులతో వశపరచుకోవడం అనుచితమని భావించి ఆ పసరును సమీపంలోని పుట్టలో పోసింది. ఆ సమయంలో బయటకు వస్తున్న నాగరాజుపై ఆ పసరు పడటంతో, అతడు జయభద్రుని రూపం ధరించి ప్రతిరాత్రి సునీతి భవనానికి వచ్చి అమూల్యమైన రత్నాభరణాలను కానుకలుగా ఇచ్చేవాడు. సునీతి ఆ సంపదతో నిత్యం విశేషమైన దానధర్మాలు చేస్తూ లోకఖ్యాతి గాంచింది.

సునీతి వైభవాన్ని, దానగుణాన్ని విని అసూయపడిన అనంగచంద్రిక, జయభద్రుడే రహస్యంగా భార్యకు సంపదను ఇస్తూ తనను మోసం చేస్తున్నాడని తలపోసింది. అతడిని అంతమొందించడానికి దొంగలను పురమాయించింది. ఒక రాత్రి నిద్రిస్తున్న జయభద్రుని మంచంతో సహా ఎత్తుకెళ్లిన దొంగలు అడవిలోని ఒక పాడుబడ్డ నూతిలో పడవేశారు. ఈత తెలిసిన జయభద్రుడు నూతి గోడపై ఉన్న మర్రి మొక్కను పట్టుకుని ప్రాణాలు కాపాడుకున్నాడు.

అంతలోనే మరొకరు నూతిలో పడగా, అది ఒక స్త్రీ అని గ్రహించిన జయభద్రుడు ఆమె మునిగిపోకుండా ఆదుకున్నాడు. తెల్లవారిన తర్వాత ఆమెను సురక్షితంగా పైకి చేర్చి, ఆకలి తీర్చడానికి పండ్లు సమర్పించి చెట్టునీడన విశ్రమింపజేశాడు. అనంతరం ఆమెకు తన వృత్తాంతాన్ని వివరించి, ఆమె ఎవరో చెప్పవలసిందిగా కోరాడు.