కందర్పుని దేశాటనము - మాయాజింక వృత్తాంతము

మణిసిద్ధుడు శిష్యునితో కలిసి ఒకానొక పట్టణపు దేవాలయంలో బస చేశాడు. శిష్యుడు సరుకుల కోసం అంగడికి వెళ్లగా, అక్కడ ఒక స్త్రీని గాడిదపై ఎక్కించి ఊరేగిస్తూ అవమానించే వింత దృశ్యం చూసి వట్టిచేతులతో తిరిగివచ్చాడు. ఆ స్త్రీకి జరిగిన అవమానానికి కారణమేమిటో తెలుసుకోవాలని ఆరాటపడగా, మణిసిద్ధుడు తన జ్ఞానదృష్టితో చూసి కందర్పుని వృత్తాంతాన్ని చెప్పడం ప్రారంభించాడు.

దక్షిణాపథంలోని కుంభఘోణాన్ని పాలించే విక్రమకేతు మహారాజు కుమారుడు కందర్పుడు. చిన్ననాటి నుంచే సకల శాస్త్రాలను ఔపోసన పట్టిన అతనికి, గురువు గారు చూపిన భూగోళ పటం చూశాక సమస్త ద్వీపాంతరాలను, సుదూర దేశాలను చూడాలన్న బలమైన కోరిక కలిగింది. ఆకాశమార్గంలో ప్రయాణించడానికి విశ్వకర్మ వంశస్థుడైన మణివర్మ వద్ద ఎగిరే 'కీలుజింక' ఉన్నదని గురువు ద్వారా తెలుసుకున్నాడు.

కందర్పుడు మారువేషంలో మణివర్మ పెరటితోటలో పనిచేసే రామిరెడ్డి అనే కూలివాని సహాయంతో లోపలికి ప్రవేశించాడు. చిత్రలేఖనంలో నిపుణుడైన ఆ రాజకుమారుడు మణివర్మ మనుమరాలైన సుభద్రను కలిసి, తన చిత్రకళా ప్రావీణ్యంతో ఆమె మనసును గెలుచుకున్నాడు. సుభద్ర ద్వారా రహస్య మందిరంలో ఉన్న ఆ అద్భుత తోలుజింకను గ్రహించి, దానికి బదులుగా మరో నకిలీ జింకను అక్కడ ఉంచి బయటపడ్డాడు.

ఆ తోలుజింక కిటుకులు నేర్చుకున్న కందర్పుడు, దానిపై కూర్చుని వేగంగా ఉత్తరదిశగా ప్రయాణించి హిమవత్పర్వతాలను దాటాడు. అక్కడ హూణ దేశపు సరిహద్దు నగరానికి చేరగానే, అనుమతి పత్రం లేదన్న నెపంతో అక్కడి భటులు అతనిని బంధించి తోలుజింకను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. రాజసౌందర్యం కలిగిన అతనిని చూసి ఒక ఉన్నతాధికారి, ఆయన మరదలు చండిక జాలిపడి తమ ఇంటికి తీసుకువెళ్లారు.

చండిక కందర్పుని రూపానికి ముగ్ధురాలై తనను వివాహం చేసుకోమని చిత్రసంకేతాల ద్వారా ఒత్తిడి చేసింది. స్వధర్మం, సుభద్రకు ఇచ్చిన మాట ప్రకారం అతడు తిరస్కరించడంతో, ఆగ్రహించిన ఆమె అతనికి విషమిచ్చి చంపాలని పథకం వేసింది. అయితే ఆ విషపాత్రను కందర్పుడు ముట్టుకోకపోవడంతో, తెలియక దానిని సేవించిన అధికారి మరణించాడు. ఆ నేరం కందర్పునిపై మోపి అతనికి ఉరిశిక్ష విధించారు.

ఉరితీసే క్షణంలో బుద్ధిమంతురాలైన ఆ దేశపు రాజకుమారి జోక్యం చేసుకుని పరిశోధించింది. పత్రాలు, సాక్ష్యాలను పరిశీలించి అసలు నేరస్థురాలు చండిక అని రుజువు చేసి ఆమెకు ద్వీపాంతర శిక్ష విధించి, కందర్పుని విడుదల చేయించింది. అనంతరం కందర్పుడు ఒక తోళ్ల వ్యాపారి వద్ద ఉన్న తన మాయాజింకను తిరిగి సంపాదించి, అక్కడి నుండి తప్పించుకుని పశ్చిమ దిశగా పయనమయ్యాడు.

సముద్ర మార్గంలో దిక్కుతోచక తిరుగుతూ చివరకు మహారాష్ట్ర రాజ్యపు ఉద్యానవనంలో దిగాడు. అక్కడ వీరసేన మహారాజు పుత్రిక మనోరమ తన చెలికత్తెలతో విహరిస్తుండగా చూసి మోహితుడయ్యాడు. రాత్రివేళ ఆకాశమార్గంలో ఆమె అంతఃపురంలోకి ప్రవేశించి, నిద్రిస్తున్న ఆమెకు తెలియకుండా చెంపలపై చందన ముద్రలు వేసి, తన ఉంగరాన్ని ఆమె చేతికి తొడిగి వచ్చాడు.

కొన్ని రోజుల రహస్య కలయికలతో మనోరమ గర్భవతి కాగా, ఆ విషయం రాచనగరులో కలకలం రేపింది. మంత్రి పన్నిన ఉపాయం ప్రకారం మనోరమ ద్వారా బంగారు రేకుల తాపడం కందర్పుని శరీరానికి అంటుకుంది. చెరువు గట్టున ఉన్న అతనిని భటులు గుర్తించి పట్టుకోబోగా, అతడు తప్పించుకుని రాత్రికి మనోరమ అంతఃపురానికి చేరాడు.

తనను విడిచి వెళ్లవద్దని, ప్రాణమైనా తీసుకువెళ్లమని మనోరమ వేడుకోవడంతో, కందర్పుడు ఆమెను తోలుజింకపై ఎక్కించుకుని ఆకాశమార్గంలో స్వదేశానికి బయలుదేరాడు.