వసంతుడి సాహసం - కళావతి వృత్తాంతం

మాయావస్త్రాలు ధరించిన రాజు ఊరేగింపునకు వెళ్ళిన తర్వాత, స్నేహితులు ఒక చీటీ రాసి గోడకు అతికించి, గుర్రాలపై ఉత్తర దిశగా బయలుదేరారు. భయంకరమైన అడవిలో క్రూరమృగాలను ఎదుర్కొంటూ మూడు రోజుల పాటు అవిశ్రాంతంగా ప్రయాణించారు. మూడవ రోజు మధ్యాహ్నానికి వారికి ఒక నిర్మలమైన సరస్సు, దాని ఒడ్డున ఆకాశమంత ఎత్తున నాలుగు దిక్కులా విస్తరించిన ఒక మహా వటవృక్షం కనిపించాయి.

ఆ చెట్టు నీడన సేదతీరిన తర్వాత రామచంద్రుడు తమ్ములతో, 'ఈ చెట్టు కొమ్మలు ఎక్కడివరకు విస్తరించాయో పరీక్షిద్దాం' అని ప్రతిపాదించాడు. సాంబుడిని గుర్రాలు, సామాను కాపలాగా ఉంచి, మిగిలిన నలుగురు నాలుగు కొమ్మల వెంట ప్రయాణించి ఆరు నెలలలోపు తిరిగి ఇక్కడికే చేరాలని ప్రమాణం చేసుకున్నారు. ఆ ప్రకారం వసంతుడు తూర్పు కొమ్మనెక్కి బయలుదేరాడు.

వసంతుడు ఆ కొమ్మపై ఎనిమిది రోజుల పాటు నడిచి, చివరకు ఒక మాయా నగరాన్ని చూశాడు. ఆ నగరంలో ప్రవేశించి, రహస్య సొరంగ మార్గం ద్వారా ఒక అద్భుతమైన కోటలోకి వెళ్ళాడు. అక్కడ హంసతూలికా తల్పంపై నిద్రిస్తున్న అసమాన సౌందర్యవతి అయిన కళావతిని చూసి మోహపరవశుడయ్యాడు.

కళావతి మేల్కొని, తాను అవంతీ నగర రాకుమార్తెనని, చిన్నతనంలోనే తమ తల్లిదండ్రులను చంపిన ఒక బ్రహ్మరాక్షసి తనను ఇక్కడికి తెచ్చి పెంచుతోందని వివరించింది. ఆ రాక్షసి వారానికి ఒకసారి మాత్రమే వస్తుందని చెప్పింది. వారిద్దరూ గాంధర్వ విధిని వివాహం చేసుకుని సుఖంగా గడపసాగారు. రాక్షసి వచ్చిన సమయాల్లో కళావతి వసంతుడిని బల్లిగా మార్చి దాచేది.

రాక్షసి భయం నుండి శాశ్వతంగా విముక్తి పొందాలని భావించిన వసంతుడు, దాని ప్రాణరహస్యాన్ని తెలుసుకోమని కళావతికి సూచించాడు. కళావతి ఎంతో నేర్పుగా రాక్షసి నుండి ఆ రహస్యాన్ని రాబట్టింది. ఉత్తర దిక్కున ఉన్న సరస్సు పక్కన గల అరటి తోటలోని పాతాళ గృహంలో బంగారు పంజరంలోని పంచవర్ణాల చిలుకలో రాక్షసి ప్రాణం దాగి ఉందని తెలుసుకుంది.

వసంతుడు ఆ పాతాళ గృహంలోకి ప్రవేశించి, చిలుక కాళ్ళు, రెక్కలు, మెడ విరిచి రాక్షసిని సంహరించాడు. అనంతరం ఆ దంపతులు సముద్ర స్నానానికి వెళ్ళినప్పుడు, దేవతా సంబంధమైన కళావతి రత్నఖచిత కంకణం అలల తాకిడికి నీటిలో జారిపడిపోయింది.

ఆ కంకణాన్ని ఒక చేప మింగగా, దానిని పట్టిన జాలరి వంగదేశపు రాజైన కందర్పకేతుడికి బహూకరించాడు. ఆ కంకణ సౌందర్యాన్ని చూసి ముగ్ధుడైన రాజు, దాని యజమానురాలిని తెచ్చి ఇచ్చిన వారికి అర్ధరాజ్యం ఇస్తానని ప్రకటించాడు. ధనాశతో ఒక మాయల ముసలిది ఓడలో ప్రయాణించి కళావతి ఉన్న ప్రాంతాన్ని చేరింది.

ముసలిది తన కొడుకు, కోడలు తనను సముద్రంలో తోసేశారని ఏడుస్తూ నాటకమాడి ఆ దంపతుల ఆశ్రయం పొందింది. కొన్నాళ్ళకు వసంతుడి ఆయువు రహస్యం అతని కత్తి ఒరలో ఉందని కళావతి ద్వారా తెలుసుకుంది. ఒక రాత్రి వసంతుడు నిద్రిస్తుండగా ఆ ఒరను రాతిపై అరగదీయడంతో వసంతుడు ప్రాణాపాయ స్థితికి చేరుకున్నాడు.

కళావతిని సముద్ర స్నానం మిషతో పడవలోకి ఎక్కించి, ఓడలో బంధించి వంగదేశానికి అపహరించుకుపోయింది. కందర్పకేతుడు కళావతిని చూసి మోహించగా, ఆమె ఒక సంవత్సరం పాటు వ్రత నియమం కావాలని సమయం కోరింది. అంతటితో ఆనాటి మజిలీ ముగియగా, మరుసటి కథను తర్వాతి మజిలీలో చెబుతానని సన్యాసి గోపాలునికి తెలిపాడు.