మిత్రుల సమాగమము - కళావతి పునస్సమాగమము

సాంబుడు, వసంతుడు, దండుడు కీలురథంపై ప్రయాణిస్తూ సాయంకాల సమయానికి హేలాపురము చేరుకున్నారు. రాత్రికి ఆ నగరంలో బస చేసి కళావతి ఆచూకీ కనుగొనాలని నిశ్చయించి, నడివీధిలో రథాన్ని దింపి భద్రపరిచారు. పరదేశులకు వసతి కల్పించే మంత్రి సత్రమును గురించి తెలుసుకుని అక్కడికి చేరుకుని రాత్రి గడిపారు. మరునాడు ఉదయం సత్రపు అరుగుపై కూర్చున్న ఆ ముగ్గురు, అక్కడ గోడకు వ్రేలాడదీసి ఉన్న చిత్రపటాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపోయారు. అది అచ్చం తమ మిత్రుడు ప్రవరుని రూపంలాగే ఉండటంతో వారు ఆ చిత్రమును నిశితంగా పరిశీలిస్తూ ప్రవరుని, రాముని తలచుకుని భాష్పాలు రాల్చారు.

చిత్రఫలకాన్ని నిశితంగా పరిశీలిస్తున్న ఆ ముగ్గురిని గమనించిన సత్రపు కావలిభటులు వారిని పట్టుకుని మంత్రి వద్దకు తీసుకువెళ్లారు. అంతఃపురంలో భార్యతో మాట్లాడుతున్న ప్రవరునికి ఈ వార్త తెలియగానే ఆగంతుకులను వెంటనే లోపలికి రప్పించాడు. మంత్రి వేషంలో ఉన్న ప్రవరుని వారు గుర్తుపట్టలేక, సత్రంలో బొమ్మ చూసినందుకు బంధించి తేవడం న్యాయమా అని ప్రశ్నించారు. అప్పుడు ప్రవరుడు నవ్వుతూ తన నిజస్వరూపాన్ని వెల్లడించి, వారిని ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. మిత్రుల జాడ తెలుసుకోవడానికే తాను ఆ చిత్రపటాన్ని సత్రంలో ఏర్పాటు చేయించానని చెబుతూ, తన భార్య కాంచనవల్లిని వారికి పరిచయం చేశాడు.

వారు తమతమ అనుభవాలు చెప్పుకుంటూ ఇంకా రాముని సమాచారం తెలియలేదని చింతిస్తుండగా, సత్రపు భటులు చిత్రపటాన్ని చూసిన మరొక దంపతులను ప్రవరుని ఎదుటకు తీసుకొచ్చారు. వారు మరెవరో కాదు, రాముడు మరియు కనకప్రభ. రాముని చూడగానే అందరూ ఆనందపరవశులై కౌగిలించుకున్నారు. ఒక సన్యాసి అనుగ్రహం వల్ల తను తిరిగి పురుషరూపం పొంది మిత్రులను చేరుకోగలిగానని, ఇందుకు కనకప్రభయే కారణమని రాముడు తెలిపాడు. ఆ విధంగా ఐదుగురు మిత్రులూ సురక్షితంగా ఒకేచోట కలిసినందుకు పరమానందభరితులై, సర్వమూ దైవసంకల్పమని వేనోళ్ల కీర్తించారు.

అనంతరం కళావతిని రాజు కందర్పకేతుని బంధనం నుండి ఎలా విడిపించాలన్న అంశంపై చర్చించారు. ప్రవరుడు సర్వసైన్యాధ్యక్షుడిగా ఉన్నప్పటికీ కృతఘ్నత చూపకుండా మొదట సామంతోనే కార్యం చక్కదిద్దాలని భావించారు. ఐదుగురు మిత్రులూ వీరవేషాలు ధరించి, కత్తులు చేతబూని దర్బారులోకి ప్రవేశించి సింహాసనాన్ని అధిష్టించారు. శత్రువులు సభాభవనాన్ని ఆక్రమించారని భటుడు చెప్పగానే, పిరికివాడైన రాజు భయంతో వణికిపోతూ అంతఃపురంలో మంచంపై ముసుగు తన్ని ప్రాణాలు పోయినవానిలా పడిపోయాడు.

మంత్రి ప్రవరుడే తన మిత్రులతో కలిసి అంతఃపురానికి రాగా, రాజపత్ని చాటున నిలిచి తన భర్తను కాపాడమని ప్రార్థించింది. ప్రవరుడు రాజు పరిస్థితిని గమనించి, ఆయన రహస్యాలు తెలిసిన వృద్ధ బ్రాహ్మణ స్త్రీని పిలిపించాడు. ఆమె అక్కడికి వచ్చి రాజు మరణిస్తున్నాడనుకుని, తాను తెచ్చిన కన్యకు బదులుగా ఇవ్వజూపిన అర్ధరాజ్యం దక్కలేదని ఏడవసాగింది. ఆమె కళావతిని అపహరించిన దుష్టురాలని గ్రహించిన వసంతుడు కోపంతో కత్తి ఎత్తగా, ప్రవరుడు వారించి స్త్రీహత్య తగదని ఆమెను బంధింపజేశాడు.

సత్యం తెలుసుకున్న రాజు వెంటనే లేచి వారి పాదాలపై పడి శరణువేడాడు. కళావతి మహాసాధ్వి అని, ఆమెను తాను తాకలేదని క్షమాపణలు కోరాడు. వరప్రసాదులు రాజును క్షమించి, ఆ వృద్ధురాలితో సహా కళావతి ఉన్న మందిరానికి వెళ్లారు. వసంతుని చూడగానే కళావతి ఆనందభాష్పాలు రాల్చింది. అనంతరం కళావతి అభ్యర్థన మేరకు ఆ ముసలిదానిని కూడా విడిచిపెట్టారు. ఆ తర్వాత సాంబుడు, దండుడు తమ ప్రియురాండ్రైన రాగమంజరి, విద్యుత్ప్రభలను స్మరించగానే వారు వీణలు ధరించి ప్రత్యక్షమయ్యారు. రాముని మొదటి భార్య పద్మగంధిని కూడా కలుపుకుని, ఐదుగురు మిత్రులూ తమ భార్యలతో కలిసి దండుడు నిర్మించిన కీలురథంపై ఆకాశమార్గాన స్వదేశానికి బయలుదేరారు.