సింహదమనుని సాహస కథ

కళింగ దేశంలోని విజయపురాన్ని పాలించే శత్రుంజయుడనే రాజుకు సంతానం లేకపోవడంతో విజ్ఞానసిద్ధుడనే యోగిని ఆశ్రయించాడు. ఆ యోగి అనుగ్రహంతో లభించిన దివ్య మామిడిపండును రాజు తన ఏడుగురు భార్యలకూ సమంగా పంచగా, వారంతా గర్భం దాల్చారు. ఒకనాడు రాజు వేటకు వెళ్ళి అడవిలో ఒక మాయా ఉద్యానవనాన్ని, అందులో సూర్యప్రభ అనే అందగత్తె రూపంలో ఉన్న కంకాళి అనే బ్రహ్మరాక్షసిని చూశాడు. ఆమె మాయమాటలకు మోసపోయిన రాజు, ఆమెను వివాహమాడి అంతఃపురానికి తీసుకువచ్చాడు.

రాక్షసి అయిన ఆమె అర్ధరాత్రులలో నగరంపై పడి ఏనుగులు, గుర్రాలను చంపి భక్షిస్తూండేది. కావలివారు ఈ విషయాన్ని రాజుకు నివేదించగా, ఆ మాయలాడి ఆ నేరాన్ని గర్భవతులైన ఏడుగురు రాణులపైకి నెట్టింది. దానికి నిదర్శనంగా చచ్చిన ఏనుగు మాంసాన్ని వారి వంటశాలల్లో రహస్యంగా ఉంచింది. రాజు ఆ మోసాన్ని గ్రహించలేక, దయారహితుడై తన ఏడుగురు భార్యల కళ్ళు పీకించి వారిని ఘోరారణ్యంలో విడిచిపెట్టించాడు. ఆ కంటిగ్రుడ్లను రాక్షసి తన చెల్లెలైన లంబోదరి వద్దకు దాచుకోవడానికి పంపింది.

అడవిలో ఆ రాణులు తీవ్ర దుఃఖంతో ప్రసవించగా, వారి అంధత్వం వల్ల మొదటి ఆరుగురి శిశువులను క్రూరమృగాలు ఎత్తుకుపోయి చంపాయి. ఏడవ రాణికి ప్రసవవేదన రాగానే, మూడవ రాణి ఉపాయంతో ఆరుగురూ ఒకరి చేతులు ఒకరు పట్టుకుని కవచంలా నిలిచి శిశువును కాపాడారు. అలా జన్మించిన బాలుడు ఏడుగురు తల్లుల ప్రేమతో, పాలతో క్షణక్షణ ప్రవర్ధమానుడయ్యాడు. చిన్నతనంలోనే నిరాయుధంగా ఒక సింహాన్ని సంహరించడంతో మునులు అతనికి 'సింహదమనుడు' అని నామకరణం చేశారు. అతడు ఎదిగి కిరాతులకు నాయకుడై, తల్లుల ద్వారా పూర్వగాథను తెలుసుకున్నాడు.

తన తండ్రి చేసిన అన్యాయాన్ని, రాక్షసి మాయను తెలుసుకున్న సింహదమనుడు తల్లులను పల్లకీలలో ఎక్కించుకుని విజయపురానికి తీసుకువచ్చి రహస్యంగా ఒక ఇంట ఉంచాడు. అదే సమయంలో నగరంలో ఆకాశగమనం చేయగల దివ్య గుర్రం, ఎత్తడానికి అసాధ్యమైన ఖడ్గం అమ్మకానికి వచ్చాయి. రాజు, సైన్యం ఆ ఖడ్గాన్ని ఎత్తలేకపోయారు. కానీ సింహదమనుడు సునాయాసంగా ఆ ఖడ్గాన్ని ఝళిపించి, గుర్రాన్ని అధిరోహించి రాజు మెప్పు పొందాడు. నెలకు నూరు మాడల జీతంతో రాజు వద్ద రక్షకుడిగా చేరాడు.

రాక్షసి మళ్ళీ ఏనుగులను భక్షించడానికి రాగా, సింహదమనుడు ఆమెను అడ్డుకున్నాడు. అతని పరాక్రమానికి భయపడిన రాక్షసి, అతడిని అంతమొందించేందుకు ఒక కుట్ర పన్నింది. సముద్రం అవతల పాతాళగృహంలో ఉన్న తన చెల్లెలు భ్రమరవేణి (లంబోదరి) క్షేమం కనుక్కోవాలని నకిలీ ఉత్తరం ఇచ్చి సింహదమనుని పంపింది. ఆ ఉత్తరంలో అతడిని చంపివేయమని పైశాచిక లిపిలో రాసి ఉంది. మార్గమధ్యంలో మణిమంజరి అనే రాజకుమార్తె సింహదమనుని చూసి వలచి, గాంధర్వ వివాహం చేసుకుంది. అతడు నిద్రిస్తున్న వేళ ఆ ఉత్తరాన్ని చదివిన మణిమంజరి, రాక్షసి కుట్రను గ్రహించి, అతడికి సకల మర్యాదలు చేసి రహస్యాలు తెలపమని ఉత్తరాన్ని మార్చి రాసి తిరిగి ఉంచింది.

సింహదమనుడు లంబోదరి నివాసమైన పాతాళభవనానికి చేరి మార్చిన ఉత్తరాన్ని ఇచ్చాడు. ఆ రాక్షసి అతడిని తన అక్క పెంపుడు కొడుకనుకుని సకల సౌధాలను చూపించింది. అక్కడ దాచిపెట్టిన తల్లుల కంటిగ్రుడ్లను, తులసి ఆకు పసరుతో వాటిని అతికించవచ్చనే రహస్యాన్ని, అక్కాచెల్లెళ్ళ ప్రాణాలు ఉన్న చిలుక, గోరింక పంజరాలను అతడు కనిపెట్టాడు. అంతేకాక అక్కడే బంధీగా ఉన్న మోహిని అనే సౌందర్యవతిని చూసి ప్రేమించి వివాహం చేసుకున్నాడు. తర్వాత లంబోదరి ప్రాణం ఉన్న గోరింకను చంపి ఆమెను సంహరించాడు.

మోహినితో పాటు తల్లుల కంటిగ్రుడ్లు, కంకాళి ప్రాణమున్న చిలుక పంజరంతో సింహదమనుడు గుర్రంపై బయలుదేరాడు. దారిలో అడవిలో విశ్రమిస్తుండగా ఒక సింహం దాడిచేయబోవడంతో, మోహినిని చెట్టు వద్ద నిలిపి సింహాన్ని వెంటాడాడు. తెల్లవారేసరికి అతడు ఒక పరాయి దేశం చేరాడు. ఆ నగరపు కాలువను గుర్రంతో సహా దాటిన వీరుడికి రాజైన ప్రతాపరుద్రుడు తన కూతురైన కాంచనమాలను ఇచ్చి రాజ్యాభిషేకం చేశాడు. రాజ్యభోగాలలో మునిగిపోయిన సింహదమనుడు పూర్వస్మృతిని కొంతకాలం మరచిపోయాడు.

అడవిలో ఒంటరిగా మిగిలిన మోహినిని దొంగలు ఎత్తుకెళ్ళి కాళికాదేవికి బలి ఇవ్వబోగా, ఆమె సౌందర్యాన్ని చూసి తమలో తాము కలహించుకుని ఒకరినొకరు చంపుకున్నారు. మరునాడు ఆలయ పూజారి ఆమెను చేరదీసి ఇంటికి తెచ్చాడు. కాని పూజారి దుష్టురాలైన భార్య తన జారత్వాన్ని కప్పిపుచ్చుకోవడానికి ప్రియుడిని పొరపాటున విషమిచ్చి చంపి, ఆ నేరాన్ని మోహినిపై మోపింది. న్యాయాధికారి మోహినికి మరణశిక్ష విధించి నాటి యువరాజైన యజ్ఞదత్తుని ఆమోదానికి పంపాడు. యజ్ఞదత్తుడు నిజానికి మణిమంజరి, సింహదమనుల కుమారుడు. విచారణలో మోహిని చెప్పిన కథ విని, ఆమె తన పినతల్లి అని గ్రహించి పూజారి భార్య నేరాన్ని నిరూపించి మోహినిని కాపాడాడు.

యజ్ఞదత్తుడు తన తండ్రిని అన్వేషించడానికి తల్లుల చిత్రపటాలను దేశమంతటా ప్రదర్శింపజేశాడు. మరోవైపు అడవి చెంచుల ద్వారా కంటిగ్రుడ్ల పెట్టె, చిలుక పంజరం తిరిగి దొరకడంతో సింహదమనునికి పూర్వస్మృతి వచ్చి వైరాగ్యంతో సన్యాసియై వెదకడం మొదలుపెట్టాడు. ఆ చిత్రపటాన్ని చూసి విలపిస్తున్న సింహదమనుని సైనికులు బంధించి యజ్ఞదత్తుని వద్దకు తెచ్చారు. తండ్రీకొడుకులు ఒకరినొకరు గుర్తించి, మోహిని, మణిమంజరులతో ఆనందంగా కలిశారు.

అనంతరం సింహదమనుడు సైన్యంతో విజయపురానికి వచ్చి బాహ్యోద్యానంలో విడిది చేసి, తల్లుల కళ్ళను తులసి పసరుతో అతికించి వారికి చూపు తెప్పించాడు. భయపడి పారిపోబోతున్న శత్రుంజయునికి నిజం చెప్పి తండ్రికొడుకులు కలుసుకున్నారు. సింహదమనుడు పంజరంలోని చిలుక అవయవాలను విరిచి చంపడంతోనే, అంతఃపురంలో ఉన్న కంకాళి బ్రహ్మరాక్షసి శరీరం ముక్కలై ఘోరంగా మరణించింది. శత్రుంజయుడు సింహదమనునికి పట్టాభిషేకం చేసి తపోవనానికి వెళ్ళాడు. సింహదమనుడు తన ముగ్గురు భార్యలతోను, తల్లులతోను సుఖంగా రాజ్యాన్ని పాలించాడు.