విశాలాక్షీ ప్రవాసము - జగన్నాథ క్షేత్ర మహిమ

విశాలాక్షి తన వృత్తాంతాన్ని వివరిస్తూ ఇలా చెప్పసాగింది. అడవిలో సింహాన్ని సంహరించడానికి వెళ్ళిన తండ్రి ఎంతకూ రాకపోవడంతో ఆమె తీవ్ర నిరాశతో ప్రాణత్యాగానికి సిద్ధపడింది. ఆ సమయంలో కలలో ఒక దివ్యస్త్రీ ప్రత్యక్షమై ఆమెకు మేలు జరుగుతుందని ఓదార్చింది. నిద్రలేచిన విశాలాక్షి ఆత్మహత్యా ప్రయత్నాన్ని విరమించుకుని గుర్రమెక్కి పయనమై, అలసిపోయి ఒక సరస్సు వద్ద ఉన్న మర్రిచెట్టు నీడన విశ్రమించింది.

కళ్ళు తెరిచేసరికి ఆమె ఒక అద్భుతమైన దివ్య ఉద్యానవనంలో ఉంది. అక్కడ ఆకలిదప్పులు తీర్చే మహిమాన్వితమైన ఒక వింత ఫలాన్ని, అమిత సువాసన వెదజల్లే పుష్పాన్ని సేకరించింది. అక్కడే విశాలాక్షి దేవి ముఖమంటపంలో వీణావతి అనే గాయని వద్ద అపూర్వమైన సంగీత విశేషాలను, మోహన రాగాన్ని గ్రహించింది. పరవశించి నిద్రపోయిన విశాలాక్షి తిరిగి మేల్కొనేసరికి మునుపటి మర్రిచెట్టు కింద ఉండటం, తన కొంగున ఆ ఫలపుష్పాలు ఉండటం చూసి అది దేవీ కటాక్షమని గ్రహించింది.

ఆమె ప్రయాణంలో వదినల వేధింపులకు, అన్న కొట్టిన దెబ్బలకు తాళలేక ఉరివేసుకోబోయిన భీమశర్మ అనే బ్రాహ్మణుడికి ఆ దివ్య ఫలాన్ని దానం చేసి బతికించింది. మరుసటి రోజు భార్యను కోల్పోయి, ఆకలితో అలమటిస్తున్న పదిమంది పిల్లలతో జీవనం సాగించలేక విలపిస్తున్న కృష్ణశర్మ అనే వృద్ధ బ్రాహ్మణునికి ఆ దివ్య పుష్పాన్నిచ్చి ఆదుకుంది. ఆ తర్వాత దారి తప్పి ఒక కోయపల్లెకు చేరగా, అక్కడివారు ఆమెను కొండదేవతగా భావించారు. ఆమె ఉపాయంతో నాట్యమాడుతూ వారి పూజలు అందుకుని, తెల్లవారేసరికి ఎవరికీ దొరకకుండా తప్పించుకుంది. శివరాత్రి నాడు కోటీశ్వర క్షేత్రంలో వీణావతిని మళ్లీ కలుసుకోగా, ఆ ఫలపుష్పాలు ఆమెకే దక్కుతాయని తెలిసింది.

అనంతరం విశాలాక్షి పురుషవేషం ధరించి ధర్మపురి రాజధానికి చేరింది. అక్కడ ధర్మాంగద మహారాజు కొలువులో ఆ అద్భుత ఫలపుష్పాల ప్రదర్శన జరుగుతోంది. భీమశర్మ వద్ద నుండి ఆ ఫలాన్ని కాజేసిన కుబేరదత్తుడనే శెట్టి చోరుల పాలవ్వడం, క్రమంగా అది వేశ్యల ద్వారా రాజు వద్దకు చేరిన విధానం బయటపడింది. అలాగే వృద్ధ బ్రాహ్మణుడి వద్ద నుండి ఆ పుష్పం మలయాళ రాజు చండవర్మ చేతికి చేరిన వృత్తాంతం సభలో వెల్లడైంది. ఆ సభలో విశాలాక్షి 'సింహకేతుడు' అనే పేరుతో ప్రవేశించి, తన అద్భుత వీణాగానంతోనూ, మరుసటి రోజు జరిగిన శాస్త్ర వాదోపవాదాలలో మహాపండితులను ఓడించి తన పాండిత్యంతోనూ సభను మెప్పించింది. రాజులు పరమానందంతో ఆ ఫలపుష్పాలను ఆమెకే బహూకరించగా, ఆమె ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులకు అగ్రహారాలు ఇప్పించింది.

చండవర్మ ఆహ్వానంతో మలయాళ దేశం వెళ్లిన విశాలాక్షి, అతని కుమార్తె వసంతతిలకను యుక్తితో వివాహం చేసుకుంది. ఒక సంవత్సరం పాటు బ్రహ్మచర్యం పాటించాలనే శాప నెపంతో కాలాన్ని గడిపింది. చండవర్మ అనంతరం రాజ్యాన్ని చేపట్టి శాక్తేయ బలులను, జీవహింసను నిషేధించింది. తగిన సమయంలో మదనుడు, ఇంద్రద్యుమ్నులను కలుసుకుని తన నిజరూపాన్ని వెల్లడించి, ఆ దివ్య ఫలాన్ని నాలుగు భాగాలు చేసి అందరూ భుజించేలా చేసింది.

తరువాత ఇంద్రద్యుమ్నుడు భార్య చిత్రసేనతో కలిసి ఓడలో స్వదేశానికి బయలుదేరగా, సముద్రంలో పెనుతుఫాను వచ్చి ఓడ మునిగిపోయింది. దంపతులిద్దరూ విడిపోయినా, ఒక దివ్య సువాసన గల చందనపు మొద్దు ఆధారంగా ప్రాణాలు దక్కించుకుని ఒడ్డుకు చేరారు. అక్కడ తమ కుమారుడైన విజయుడిని, కాశీని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుని వచ్చిన విశాలాక్షి-మదనులను కలుసుకున్నారు.

సముద్రంలో తమను రక్షించిన ఆ చందనదారువుతో జగన్నాథుని విగ్రహాలను చేయించాలని ఇంద్రద్యుమ్నుడు సంకల్పించాడు. ఒక శిల్పి రహస్యంగా విగ్రహాలను చెక్కుతూ ఉండగా, ఉత్సుకతతో రాజు తెర తీసి చూడటంతో అసంపూర్ణ హస్తపాదాదులతో ఆ రూపాలు నిలిచిపోయాయి. భగవంతుడు స్వప్నంలో దర్శనమిచ్చి, కలియుగంలో తాను జగన్నాథునిగా ఆ రూపంలోనే పూజలందుకుంటానని అనుగ్రహించాడు. ప్రతిష్ఠా ముహూర్తం కోసం బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లిన ఇంద్రద్యుమ్నుడు తిరిగి వచ్చేసరికి భూలోకంలో ఎన్నో యుగాలు గడిచిపోయాయి.

ఆలయంలో వేరొకరి ద్వారా ప్రతిష్ఠ జరిగి నిత్యోత్సవాలు జరుగుతుండటం చూసి రాజు ఆశ్చర్యపడగా, ఆకాశవాణి అతని భక్తిని ప్రశంసించి మోక్షప్రాప్తిని ప్రసాదించింది. ఇంద్రద్యుమ్నుడు దివ్య విమానంలో స్వర్గానికి చేరుకున్నాడు. ఈ విధంగా జగన్నాథుని క్షేత్ర మహిమను, విశాలాక్షి పుణ్య చరిత్రను గురువు గోపాలునికి ఉపదేశించాడు.