అచ్చరల సంవాదము - వింత పక్షుల కథ

కల్పలత తన వద్దనున్న పండిత పక్షిని తన పూర్వోత్తరాలు చెప్పమని కోరగా, తాను వింధ్యారణ్యంలో భర్తతో ఉండగా ఒక వేటగాడు తన భర్తను పట్టుకున్నాడని, ఆ తర్వాత వేరొకడు తనను పట్టి తెచ్చి ఇక్కడ విక్రయించాడని తెలిపింది. తనకు సంగీత సాహిత్యాలన్నింటిలోనూ ప్రావీణ్యం ఉందని చెబుతూ, ఏ కథ వినదలచావని కల్పలతను ప్రశ్నించింది. ఆమె చెలికత్తె అశోకవతి సూచన మేరకు ఆ పక్షి దేవలోకంలోని అప్సరసల కథను చెప్పనారంభించింది.

దేవలోకంలో నందనవనంలో విహరిస్తున్న అప్సరసల మధ్య ఒకనాడు రంభ సౌందర్య, ఐశ్వర్య గర్వాల ప్రస్తావన వచ్చింది. రంభ ప్రియుడైన కుబేర పుత్రుడు నలకూబరుడు అధికుడా లేక ఇంద్రుని కొడుకైన జయంతుడు అధికుడా అన్న విషయమై వారి మధ్య తీవ్ర వాదం చెలరేగింది. సౌందర్యంలోనూ, శృంగార కళావిదగ్ధతలోనూ ఆ ఇద్దరిలో ఎవరు గొప్పవారో తేల్చుకోలేక వారు పక్షాలుగా విడిపోయారు.

సరిగ్గా ఆ సమయంలో అటుగా వచ్చిన నారద మహర్షిని అప్సరసలు ఆ వివాదాన్ని తీర్చమని వేడుకున్నారు. నారదుడు నవ్వుతూ, నందనవనంలోని కల్పవృక్షంపై నివసించే పావురాల జంటకు వీరిద్దరి తారతమ్యాలు తెలుసని, వాటినే అడగమని సూచించి వెళ్ళాడు. అచ్చరలంతా ఆ పక్షి దంపతుల వద్దకు వెళ్ళి అడుగగా, ఆ సుందరుల వినోదాలను నిశితంగా పరిశీలించి నిర్ణయం చెప్పడానికి రెండు నెలల గడువు కావాలని ఆ పక్షులు కోరాయి.

ఇంతవరకు కథ చెప్పి ఆ పక్షి మౌనం వహించింది. మిగిలిన కథ ఏమిటని కల్పలత ఆతురతతో ప్రశ్నించగా, తనకు కథ సగమే తెలుసునని, రెండవ సగము విడిపోయిన తన జోడు పక్షికే వచ్చునని బదులిచ్చింది. ఆ మిగిలిన కథ వినడానికి ఉవ్విళ్లూరిన కల్పలత, కిరాతరాజు వద్దనున్న ఆ రెండవ పక్షిని ఎలాగైనా కొని తెమ్మని తండ్రికి విన్నవించింది. పుళిందుని వద్దకు వర్తమానం పంపగా, తన పిల్లలు ఆ పక్షిని విక్రయించడానికి అంగీకరించడం లేదని అతడు సమాధానమిచ్చాడు.

దీంతో కల్పలత తన నమ్మకస్తురాలైన అశోకవతిని అనేక వింతైన యాంత్రిక బొమ్మలు, అమూల్యమైన కానుకలతో కిరాత రాజు వద్దకు పంపింది. అశోకవతి అక్కడ పుళింద రాకుమారుడైన రాజవాహనుని, అతని సోదరి శ్రమణినీ చూసి వారి అసమాన రూపసౌందర్యాలకు ముగ్ధురాలైంది. ఆమె తెచ్చిన కానుకలను తిలకించిన రాజవాహనుడు, శ్రమణీలు ఎంతగానో ఆశ్చర్యపడ్డారు.

అశోకవతి వారితో మాటలు కలిపి, తమ వద్దనున్న పక్షికి సగం కథ మాత్రమే వచ్చునని, కథాశేషం వీరి వద్దనున్న పక్షికి తెలుసునని వెల్లడించింది. విచిత్రంగా తమ వద్దనున్న పక్షి కూడా ఒక కథను సగమే చెప్పి మిగిలినది ఆ ఆడపక్షికే వచ్చునని చెప్పిందని శ్రమణి తెలిపింది. దాంతో రాజవాహనుని తమ నగరానికి వచ్చి ఆ పక్షిని ఇచ్చి కథలను పూర్తి చేయించుకోవాలని అశోకవతి కోరగా, శ్రమణి ప్రోత్సాహంతో అతడు బయలుదేరేందుకు అంగీకరించాడు.

రాజవాహనుడు అశ్వారూఢుడై అశోకవతితో కలిసి ప్రయాణం సాగిస్తూ మార్గమధ్యంలో శాస్త్రాలు, యంత్ర శకటాల విశేషాలు చర్చించాడు. అరణ్య సరిహద్దు చేరుకున్నాక, అక్కడ సిద్ధంగా ఉన్న వేగవంతమైన యంత్ర శకటంతో సమానంగా తన గుర్రాన్ని నడిపించి తన అశ్వశిక్షణ నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తూ అతడు గమ్యస్థానాన్ని చేరుకున్నాడు.