శ్రమణి సాహసయాత్ర - శ్యామలా నగర సత్కారము

తన మాట విని అశోకవతిని అనుసరించి వెళ్లిన అన్న రాజవాహనుడు జయపురంలో మధువర్మ చేతిలో బందీ అయ్యాడన్న వార్త విని శ్రమణి తీవ్ర ఆవేదన చెందింది. తండ్రి వేటకు వెళ్లిన సమయాన, నిత్యం కొడుకు కొరకే పరితపించే తల్లికి ఈ పిడుగులాంటి వార్త తెలిస్తే ప్రాణాలు నిలవవని భయపడింది. తన తొందరపాటు వల్లే అన్న ఆపదలో పడ్డాడని భావించిన ఆమె, శోకించడం మాని పురుష వీరుడి వేషం ధరించి, స్వయంగా వెళ్లి శత్రువులను ఉపాయంతో వంచించి అన్నను విడిపించాలని నిశ్చయించుకుంది. ఎవరికీ తెలియకుండా తెల్లవారుజామునే గుర్రమెక్కి దక్షిణాది మార్గంలో ప్రయాణమైంది.

పురుషవేషంలో వెళ్తున్న శ్రమణి అసాధారణ సౌందర్యంతో వీరయౌవనుడిలా ప్రకాశిస్తూ, ఎదురైన వారిని విశేషాలు అడుగుతూ సాగిపోయింది. కొంతదూరం వెళ్లాక శ్యామలా నగర గోపురాలను చూసి, ఆ పూటకు అక్కడ విశ్రమించదలచి నగరంలోని ఒక సత్రానికి చేరింది. రాజవాహనుడి వలే వీరలక్షణాలతో ఉన్న ఆమెను చూసిన సత్రాధికారి, ఏదో గొప్ప రాజకుమారుడని భావించి ఎంతో వినయంతో లోపలికి ఆహ్వానించి భోజనాదులు ఏర్పాటు చేశాడు.

భోజనం తర్వాత సత్రపు చావడిలో కూర్చున్న శ్రమణికి అక్కడ నవరత్నఖచితమైన ఒక చిత్రపటం కనిపించింది. దాని గురించి ఆమె సత్రాధికారిని ప్రశ్నించగా, అతడు ఆ వృత్తాంతాన్ని వివరించాడు. గతంలో తమ రాజపుత్రిక శ్యామల వివాహోత్సవ ఊరేగింపులో పట్టపుటేనుగు మదమెక్కి వేలాదిమందిని చంపుతుండగా, ఒక అపరిచిత వీరుడు ప్రాణాలకు తెగించి ఆ గజరాజు దంతాలు పట్టుకుని లొంగదీశాడని, ఆపై అదృశ్యమయ్యాడని తెలిపాడు. ప్రజల ప్రాణాలు కాపాడిన ఆ దైవసమానుడి రూపాన్ని రాజపుత్రిక స్వయంగా గీయించి, నగరం నలుమూలలా పూజింపజేస్తున్నారని చెప్పాడు.

ఆ చిత్రపటాన్ని చూసిన శ్రమణి అది తన సోదరుడైన రాజవాహనుడిదేనని గ్రహించి ఆనందభాష్పాలు రాల్చింది. ఆమె ముఖకవళికలు ఆ చిత్రపటాన్ని పోలి ఉండటం గమనించిన సత్రాధికారి, ఆనాటి వీరుడే సత్రానికి వచ్చాడని రాజభవనానికి, నగర ప్రజలకు సమాచారం అందించాడు. క్షణాలమీద ప్రజలు గుంపులు గుంపులుగా వచ్చి పుష్పాలు చల్లుతూ, హారతులు పడుతూ శ్రమణిని పూజించసాగారు. వెంటనే రాజభటులు స్వర్ణ పల్లకీతో మేళతాళాలతో వచ్చి ఆమెను రాజకోటకు ఊరేగింపుగా తీసుకువెళ్లారు.

కోటకు చేరిన శ్రమణిని రాజు, ఆయన అల్లుడు సాదరంగా ఆహ్వానించి రత్నపీఠంపై కూర్చుండబెట్టి వింజామరలు వీచారు. రాజపుత్రిక శ్యామల తన చెలికత్తెలతో వచ్చి ఆమె పాదాలకు నమస్కరించి, ప్రాణదాత అయిన తమ వృత్తాంతం తెలుపవలసిందిగా ప్రార్థించింది. వారి కృతజ్ఞతా భావానికి మెచ్చుకున్న శ్రమణి, తాను పుళింద చక్రవర్తి కుమారుడైన మహిళాంగుడినని, ఆనాడు వారిని రక్షించిన వీరుడు తన అన్న రాజవాహనుడని, ఇద్దరి పోలికలు ఒకేలా ఉండటం వల్ల తానే అతడనుకుని భ్రమపడ్డారని తెలిపింది.

అన్యాయంగా జయపురపు రాజు మధువర్మ చేతిలో బందీగా ఉన్న తన అన్నను రక్షించేందుకు వెళ్తున్నానని శ్రమణి వివరించింది. ఆ మాట విన్న శ్యామలా నగర రాజు కృతజ్ఞతతో తమ సైన్యాన్ని వెంట తీసుకువెళ్లమని, అవసరమైతే తానే స్వయంగా వస్తానని పలికాడు. అయితే ముందుగా తాను ఒక్కతే వెళ్లి పరిస్థితిని చక్కదిద్దుతానని, అవసరమైతే సమాచారం పంపి సైన్యాన్ని కోరతానని శ్రమణి సున్నితంగా తిరస్కరించింది. ఆ రాత్రి రాజసత్కారాలు పొంది, మరుసటి రోజు జయపుర మార్గంలో సాగిపోయింది.

మార్గమధ్యంలో అన్న క్షేమసమాచారాలు, విడుదల గురించి ఒక పల్లెలో చిలుక శకునం అడిగి ఫలితం కోసం ఎదురుచూస్తూ తోటలో విహరిస్తుండగా, ఒక రాజకుమారుడు ఆమెను చూసి రాజవాహనుడే అనుకుని భ్రమపడి ఆప్యాయంగా ఆలింగనం చేసుకున్నాడు.