కనకలతిక మరియు రాజవాహనుని వృత్తాంతం

బందీగృహంలో ఉన్న ఒక అద్భుత సౌందర్యరాశి గురించి దాసి వసుమతి చెప్పగా విని, రాజపుత్రిక కనకలతిక ఆసక్తిని కనబరిచింది. మధువర్మ క్రూరత్వంతో బంధించిన ఆ యువకుడిని స్వయంగా చూడటానికి ఆమె పనికత్తె వేషం ధరించి చెరసాలకు వెళ్లింది. అక్కడ కఠిన శ్రమ చేస్తున్న ఖైదీల మధ్య ఉన్నతమైన తేజస్సుతో కూర్చున్న రాజవాహనుని రూపలావణ్యాలను చూసి ఆమె ముగ్ధురాలైంది.

కనకలతిక పరిచారిక ద్వారా వివరాలు ఆరా తీయగా, తాను పుళింద చక్రవర్తి కుమారుడనైన రాజవాహనుడనని, దారితప్పి వచ్చిన తనను అన్యాయంగా బంధించారని అతడు తెలిపాడు. అతని ధైర్యసాహసాలు, సౌందర్యం నచ్చిన కనకలతిక తన విలువైన ఆభరణాలను అధికారులకు ఇచ్చి, అతనిని రాత్రికి రాత్రే చెరసాల నుండి రహస్యంగా విడిపించే ఏర్పాటు చేసింది.

విముక్తుడైన రాజవాహనుడు కనకలతిక అంతఃపురానికి వెళ్లకుండా, తన ముఖ్య కార్యం కోసం నేరుగా మహేంద్రనగరానికి పయనమయ్యాడు. అక్కడ అశోకవతి ఇంటికి చేరుకుని, ఆమె కుమార్తె రాగవతి సహాయంతో రాజపుత్రిక కల్పలతకు తన రాక గురించి సమాచారం అందించాడు.

రాజవాహనుని రాకను తెలుసుకున్న కల్పలత ఎంతో ఆత్రుతతో ఎదురుచూసి, అతనిని స్త్రీవేషంలో రహస్యంగా తన విలాస భవనానికి రప్పించింది. అతని దివ్యరూప విలాసాలను చూసి ఆనందించి, చెరసాల నుండి అతడు ఎలా తప్పించుకున్నదీ తదితర వివరాలన్నీ అడిగి తెలుసుకుంది.

అనంతరం రాజవాహనుడు తాను వచ్చిన ఉద్దేశాన్ని తెలిపి శారదా పక్షిని ఇవ్వవలసిందిగా కోరగా, కల్పలత ఆ పక్షిని తెప్పించింది. ఆ పక్షి తన జంటతో కలవాలన్న తపనను వ్యక్తపరుస్తూ, విజయపాలుని తరువాతి కథను కేవలం కల్పలతకు మాత్రమే ఏకాంతంలో చెబుతానని తెలిపింది. దాంతో రాజవాహనుడు బయట వేచి ఉండగా, పక్షి కల్పలతకు ఆ రహస్య వృత్తాంతాన్ని వివరించడం ఆరంభించింది.