జయంతుని కథ - పక్షుల తీర్పు

దుందుభి తన పెంపుడు పక్షిని కల్పలత వద్దనున్న ఆడపక్షితో చేర్చవలసిందని ఒక కిరాత స్త్రీ ద్వారా పంపించెను. తన వద్దనున్న శారద అనే పక్షికి ఇది జత అని తెలుసుకున్న కల్పలత అమితానందం పొందింది. ఆ పక్షిని ఆదరించి, గతంలో దాని భార్య చెప్పగా అసంపూర్తిగా ఆగిపోయిన జయంతుని కథను పూరించమని కోరింది.

ఆ పక్షి కథను ఇలా కొనసాగించింది: దేవలోకంలో అప్సరసల నడుమ శృంగార కళా రహస్యాలలో నలకూబరుడు అధికుడా లేక జయంతుడు అధికుడా అనే వాదం వచ్చింది. వారు కల్పవృక్ష తొర్రలో నివసించే పావురాల జంటను మధ్యవర్తులుగా ఎన్నుకొని తీర్పు కోరారు. ఆ పక్షులు నలకూబరుడు రంభతో విహరించిన తీరును, జయంతుడు ఘృతాచితో క్రీడించిన పద్ధతిని నిశితంగా పరిశీలించాయి. నలకూబరుడు కామశాస్త్ర విధులను తు.చ. తప్పక పాటించగా, జయంతుడు శాస్త్ర నిబంధనలను అతిక్రమించాడని గ్రహించాయి.

గడువు ముగిసిన తర్వాత అప్సరసల సమక్షంలో పక్షులు నిర్భయంగా నలకూబరుడే కళావిదగ్ధుడని నిష్పక్షపాతంగా తీర్పునిచ్చాయి. దీనితో ఓటమిపాలైన జయంత పక్షం అప్సరసలు కించపడి, జయంతుని వద్దకు వెళ్లి జరిగిన అవమానాన్ని విన్నవించారు. ఆగ్రహించిన జయంతుడు స్వయంగా ఆ పక్షుల చెంతకు వచ్చి, దేవేంద్రుని కుమారుడనైన నాపై దోషాలు ఎలా మోపుతారని గద్దించాడు.

పక్షులు కామశాస్త్ర ప్రమాణాలను ఉటంకిస్తూ జయంతుని లోపాలను వివరింపబోయాయి. తన తప్పును సమర్థించుకోలేని జయంతుడు తీవ్రమైన కోపంతో, 'ఇతరుల రహస్య క్రీడలను దొంగతనంగా చూసిన పాపానికి మీరు ఒకరినొకరు వీడి భూలోక అడవుల్లో వియోగం అనుభవిస్తారు' అని ఆ పక్షుల జంటను శపించాడు.

అక్కడే తపస్సు చేసుకుంటున్న ఒక సిద్ధుడు జయంతుని గర్వాన్ని చూసి మండిపడ్డాడు. 'నిష్పక్షపాతంగా ధర్మం చెప్పిన పక్షులను నిష్కారణంగా శపించినందుకు నువ్వు కూడా భూలోకంలో కిరాతకుడివై జన్మిస్తావు' అని జయంతుడిని శపించాడు. దేవేంద్రుడు పరుగున వచ్చి సిద్ధుని శరణువేడగా, ఆ సిద్ధుడు శాపాన్ని సడలిస్తూ-జయంతుడు రాజవంశంలో జన్మించినా కొంతకాలం కిరాతకుడిగా పేరుపొందుతాడని, అనన్య సామాన్య పరాక్రమంతో రాజభోగాలు అనుభవిస్తాడని, ఈ పక్షుల సమాగమమే అతని శుభసమయమని అనుగ్రహించాడు.

ఈ కథ విన్న కల్పలత ఆశ్చర్యానందాలతో మునిగిపోయింది. ఆ పక్షులే ఈ విహంగములని, ఆ జయంతుడే రాజవాహనుడని గ్రహించి పరవశించింది. ఇంతలో రాజవాహనుడు అక్కడికి వచ్చి, తన తండ్రి దుందుభి సేనలతో జయపురంపై దండెత్తుతున్నాడని, తాను వెళ్లవలసి ఉందని తెలపగా, కల్పలత అనుకూలమైన ముహూర్తంలో పక్షులను ఒకటి చేసిన తర్వాత వెళ్లవచ్చునని అతడిని ఆపింది.