జగన్మోహనుని ఖగోళ జిజ్ఞాస

కావేరీ నదీ తీరంలోని ఇంద్రావతి నగరాన్ని ఇంద్రమిత్రుడు అనే రాజు ధర్మబద్ధంగా పాలిస్తుండేవాడు. ఆయనకు, రాణి మలయవతికి జగన్మోహనుడు అనే రూపవంతుడైన కుమారుడు జన్మించాడు. అదే సమయంలో రాజ్య ప్రధానమంత్రి గుణనిధికి సిద్ధార్థుడు అనే బుద్ధిమంతుడైన కుమారుడు కలిగాడు.

జగన్మోహనుడు, సిద్ధార్థుడు చిన్ననాటి నుంచే ప్రాణమిత్రులయ్యారు. వారిద్దరూ ఒకేచోట తింటూ, తిరుగుతూ, సమాన గౌరవాదరణలతో సకల విద్యలను అభ్యసించారు. సిద్ధార్థునికి అద్భుతమైన బుద్ధిబలముండగా, జగన్మోహనునికి తిరుగులేని భుజబలముండేది. గురువులు సైతం తీర్చలేని సందేహాలను వీరిద్దరూ వితర్కించి పరిష్కరించుకునేవారు.

ఒక వసంతకాలపు రాత్రి వారిద్దరూ భవనంపై వెన్నెలను ఆస్వాదిస్తూ ఆకాశంలోని నక్షత్రాలను, సూర్యచంద్రుల గతులను గమనించారు. ఆ గ్రహ నక్షత్ర లోకాలు ఎలా ఉంటాయో, వాటి స్వరూపం ఎలాంటిదో తెలుసుకోవాలన్న కుతూహలం రాజకుమారుడిలో కలిగింది. సరిగ్గా అదే సమయానికి వారి గురువైన సిద్ధాంతదేశికుడు అక్కడికి వచ్చాడు.

జగన్మోహనుడు గురువును ఖగోళ గోళాల గురించి, పురాణాలలోని సూర్యగ్రహణ సంబంధిత కథల వెనుక ఉన్న సత్యాసత్యాల గురించి తార్కికంగా ప్రశ్నించాడు. అంతటితో ఆగక ఆ నక్షత్ర లోకాలకు స్వయంగా వెళ్లి అక్కడి విశేషాలను చూడాలని తన మనోరథాన్ని వ్యక్తం చేశాడు. కేవలం పుస్తకాల్లో చదివిన చదువులకే పరిమితం కాకుండా ప్రత్యక్షంగా ఆ లోకాలను దర్శించాలన్న దృఢ సంకల్పం వెలిబుచ్చాడు.

మానవ దేహంతో అది సాధ్యం కాదని గురువు వారించినప్పటికీ, తపస్సు, మంత్రమణి ఔషధ శక్తుల ద్వారా అది సాధ్యమవుతుందని సిద్ధార్థుడు మిత్రునికి సూచించాడు. ముందుగా గురువు ఉపదేశించే ఖగోళ సిద్ధాంతాలను శ్రద్ధగా విందామని మిత్రునికి నచ్చజెప్పగా, జగన్మోహనుడు తత్వగ్రహణ దీక్షతో ఆ రాత్రి విద్యాభ్యాసాన్ని కొనసాగించాడు.