రాజపుత్రిక చంద్రిక మోహము

హేమదుర్గ మహారాజైన భీమవర్మ పరమ ధర్మాత్ముడై సన్యాసుల సౌకర్యార్థం 'దుర్గామఠం' అనే విశాలమైన సత్రాన్ని నిర్మించాడు. అక్కడ బైరాగులకు సకల భోగాలు, ఉపచారాలు సమకూరుతుండేవి. కాశీ ప్రయాణంలో ఉన్న సిద్ధవ్రతుడు, మోహనుడు, కపిలలతో కలిసి ఒక సాయంత్రం ఆ మఠానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడి యోగుల వైభోగాలను చూసి మోహనుడు ఆశ్చర్యపడగా, సిద్ధవ్రతుడు అది పుణ్యకార్యమే అయినా యోగులలో భోగాభిలాష పెంచుతుందని వ్యాఖ్యానించాడు.

అదే సమయంలో భీమవర్మ కుమార్తె చంద్రిక ఒక శుభస్వప్నం వల్ల ప్రేరేపితయై మఠానికి వచ్చింది. పల్లకీలోంచి చూస్తూ మునివేషంలో ఉన్న మోహనుని అద్భుత సౌందర్యాన్ని చూసి ఆమె మనసు పారేసుకుంది. వెంటనే పల్లకీ దిగి సిద్ధవ్రతునికి, మోహనునికి నమస్కరించింది. వారి ఆశీస్సులు పొందిన తర్వాత, మోహనుని పట్ల తనకున్న అనురాగాన్ని నిర్భయంగా వ్యక్తపరిచింది.

సిద్ధవ్రతుడు ఆమెతో మోహనుడు ఒక కార్యదీక్షలో ఉన్నాడని, ఇప్పుడు వివాహం సాధ్యం కాదని వారించినా చంద్రిక వినలేదు. తానే కాషాయ వస్త్రాలు ధరించి వారి వెంట వస్తానని పట్టుబట్టింది. పరిస్థితిని గమనించిన సిద్ధవ్రతుడు ఆమెను రేపు కాకుండా ఎల్లుండి రమ్మని చెప్పి తాత్కాలికంగా పంపివేశాడు. చంద్రిక సంతోషంతో అంతఃపురానికి వెళ్లి తల్లిదండ్రులతో తన నిర్ణయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పింది.

రాజపుత్రిక ఒక సన్యాసిని వరించి వెంట వెళ్లాలనుకోవడం విన్న రాజదంపతులు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. సన్యాసులు మంత్రతంత్రాలతో ఆమెను వశపరుచుకున్నారని భావించిన భీమవర్మ, వెంటనే సైనికులను పంపి మఠంలోని బైరాగులందరినీ బంధించి చెరసాలలో పెట్టించాడు.

మరుసటి రోజు రాజు చెరసాలలో ఉన్న సన్యాసులను పరిశీలించగా వారిలో చంద్రిక చెప్పిన అందమైన యువకుడు కనిపించలేదు. అందులోని ఒక వృద్ధ సన్యాసి రాజుతో, ఒకరి తప్పుకు నిరపరాధులైన సాధువులను దండించడం భావ్యం కాదని, ఆ రాత్రే ఆ అందమైన యువకుడు వెళ్లిపోయాడని వివరించాడు. చంద్రికతో వెళ్లిన పరిచారకులు కూడా మోహనుడు వారిలో లేడని నిర్ధారించడంతో రాజు సన్యాసులను విడుదల చేసి రాజ్యాన్ని విడిచి వెళ్లాలని ఆదేశించాడు.

అంతఃపురంలో చంద్రిక సర్వాభరణాలు విసర్జించి, కాషాయాలు ధరించి మోహనుని ధ్యానిస్తూ అన్నపానాలు మానింది. ఆమెను మార్చడం అసాధ్యమని తల్లి మొరపెట్టుకోగా, కులమర్యాదను కాదని ప్రవర్తించేవారి పట్ల తాను ఏమాత్రం దయ చూపబోనని రాజు కఠినంగా తేల్చిచెప్పాడు.