కాశీ క్షేత్ర మహిమ - యజ్ఞదత్తుని వృత్తాంతం

సిద్ధవ్రతుడు తన బృందంతో ప్రయాణం సాగిస్తుండగా, రాజభవనం విడిచి గుర్రమెక్కి పరుగున వచ్చిన చంద్రిక వారిని కలుసుకున్నది. రాజపుత్రి సాహసాన్ని మెచ్చిన సిద్ధవ్రతుడు ఆమెకు ఉపదేశం అనుగ్రహించి తమ వెంట రానిచ్చాడు. వారందరూ ప్రయాణం సాగించి వర్షాకాలంలో పరవళ్ళు తొక్కుతున్న గంగానది తూర్పు తీరానికి చేరారు. అక్కడ గంగానది అవతలి ఒడ్డున ఉన్న కాశీ విశ్వనాథుని ఆలయం, అన్నపూర్ణాలయం, బిందుమాధవుని గుడి, కాలభైరవ మందిరం, మణికర్ణిక, హరిశ్చంద్ర, దశాశ్వమేధ ఘట్టాల దివ్యత్వాన్ని సిద్ధవ్రతుడు మోహనునికి కనులకట్టినట్లు వివరించాడు.

కాశీ క్షేత్ర విశేషాలను మరింతగా తెలుసుకోవాలన్న మోహనుని కోరిక మేరకు యోగి 'యజ్ఞదత్తుని కథ'ను వినిపించడం మొదలుపెట్టాడు. కాంపిల్య నగరంలో అగ్నివర్మ అనే వేదవిదుడైన బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. ఆయన కుమారుడైన యజ్ఞదత్తుడు దురలవాట్లకు లోనై, జూదం వ్యసనంగా మార్చుకున్నాడు. తండ్రికి తెలియకుండా తల్లి సుశీల కొడుకు తప్పులను కప్పిపుచ్చుతూ, జూదరుల అప్పులు తీర్చడానికి తన నగలన్నీ ఇచ్చివేసింది. చివరకు అగ్నివర్మ చేతి ఉంగరం కూడా జూదరి చేతిలో కనిపించడంతో ఇంట్లో అసలు విషయం బయటపడింది. ఆగ్రహించిన తండ్రి కొడుకును బహిష్కరించడానికి సిద్ధపడ్డాడు.

ఇంట్లో రచ్చ జరగడం గ్రహించిన యజ్ఞదత్తుడు పారిపోయి అడవిలో దొంగల బారినపడి తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు. ఒక రైతు అతనికి ఆశ్రయమిచ్చి బతికించగా, ఆ రైతు కూతురిని మోహింపజేసి దేశాంతరాలకు తీసుకుపోయాడు. క్రమంగా దారిదోపిడీలు, దొంగతనాలకు అలవాటుపడి అన్ని కులధర్మాలను విడిచి భ్రష్టుడైపోయాడు. చివరకు అనేక ప్రాంతాలు తిరుగుతూ పూర్వజన్మ సుకృతం వలన కాశీ నగరానికి చేరుకున్నాడు. అక్కడ కూడా తీర్థయాత్రికుల వస్తువులు, ఆభరణాలు దొంగిలించడమే పనిగా పెట్టుకున్నాడు.

ఒక మహాశివరాత్రి నాడు యజ్ఞదత్తుడు కాశీలో ఎవరి సొత్తునైనా అపహరించాలని ప్రయత్నించినా కాపలాదారుల నిఘా వల్ల ఏమీ దొరకలేదు. రోజంతా పస్తులుండి, రాత్రి వేళ విశ్వేశ్వరాలయ సమీపంలో ఒక శైవుడు సమర్పించే నైవేద్య పాత్రపై కన్నేశాడు. ఆ శైవుడు నాలుగు జాముల పూజ పూర్తిచేసి నిద్రకు జోగుతున్న వేళ, లోపలి దీపం కొండెక్కుతుండగా యజ్ఞదత్తుడు కాంతి కోసం ఆ దీపం వత్తిని ఎగద్రోశాడు. అన్నపాత్రను తీసుకుని పారిపోతుండగా ప్రమాదవశాత్తు భక్తుడికి కాలు తగలడంతో 'దొంగ దొంగ' అని కేకలు వేశారు. కావలివాళ్ళు తరుముతుండగా ఆలయం చుట్టూ పదిసార్లు ప్రదక్షిణలా పరుగుతీసి చివరకు వారి చేతిలో హతమయ్యాడు.

పాశాలతో బంధించి తీసుకుపోవడానికి వచ్చిన యమదూతలను శివదూతలు అడ్డుకుని, యజ్ఞదత్తునికి దివ్యరూపం ఇచ్చి విమానం ఎక్కించారు. ఘోరపాపి అయిన ఇతనికి విమాన ప్రవేశం ఎలా అర్హమని యమదూతలు ప్రశ్నించగా, శివదూతలు నవ్వి సమాధానమిచ్చారు. 'ఇతడు ఆకలితోనైనా శివరాత్రి నాడు ఉపవాసం చేశాడు, దొంగతనం కోసమైనా రాత్రంతా జాగరణ చేశాడు, కాంతి కోసమైనా శివ సన్నిధిలో దీపం వెలిగించాడు, ప్రాణభయంతోనైనా గుడి చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేసి పరమేశ్వరుని ఎదుటే కాశీక్షేత్రంలో ప్రాణాలు విడిచాడు. కాశీలో మరణించిన ఎవరినైనా ఉద్ధరించడమే శివధర్మం' అని వివరిస్తూ అతడిని శివలోకానికి తోడ్కొనిపోయారు.