విక్రమార్కుని సాహసము - ఉట్టికోసిన కథ

పన్నెండేండ్ల ప్రాయంలోనే సకల విద్యలు నేర్చి, అద్భుతమైన రూపసంపదతో విరాజిల్లుతున్న విక్రమార్కునికి కాళికాలయంలోని వింతలను చూడాలనే కోరిక కలిగింది. ఆ ఆలయంలో ఎన్నో విశేషాలు ఉన్నాయని, త్రిశూలాగ్రము గల ఉక్కు స్తంభం ఒకటున్నదని మిత్రుడు శ్రీధరుడు చెప్పగా విని, వెంటనే అక్కడికి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. రాజుగారి అనుమతి లేకుండా రాజపుత్రులను లోనికి పోనివ్వరని భట్టి హెచ్చరించగా, అర్చకునికి తన ఉంగరాన్ని కానుకగా ఇచ్చి, ఆయన సహాయంతో మరునాడు ఉదయమే శ్రీధర, భద్రాయుధ, భట్టీలతో కలిసి ఆలయ ప్రవేశం చేశాడు.

ద్వారపాలకుని సందేహాలను పూజారి నివారించగా, విక్రమార్కుడు ఆలయ విశేషాలన్నింటినీ తిలకిస్తూ గర్భాలయానికి చేరుకుని జగన్మాతయైన కాళికాదేవిని భక్తిశ్రద్ధలతో స్తుతించాడు. అనంతరం ఆలయ ప్రాంగణంలో రక్తమాంసాలతో నిండి దుర్గంధభరితంగా ఉన్న వధ్యశిలను చూసి ఏవగించుకున్నాడు. భక్తులు తమ కోరికలు తీరడానికి మూగజీవులను బలి ఇస్తారని పూజారి చెప్పగా, లోకరక్షకియైన జగన్మాత ఇటువంటి జంతుహింసను ఎలా కోరుతుందని, ఇది కేవలం అజ్ఞానమేనని నిర్భయంగా ఆక్షేపించాడు.

తరువాత వారు పుష్పవనాన్ని దాటి సరోవర తీరానికి చేరుకోగా, అక్కడొక మర్రిచెట్టు కొమ్మకు వేలాడగట్టిన ఉట్టి, దాని కిందనే తటాకంలో త్రిశూలాగ్రము గల ఇనుప స్తంభం కనిపించాయి. అక్కడి తామ్రశాసనాన్ని విక్రమార్కుడు చదివి, ఆ ఉట్టిపైకి ఎక్కి ఐదు తాళ్లను తెగగోసి త్రిశూలంపై పడి ప్రాణత్యాగం చేసినవారికి కాళీదేవి ప్రసన్నురాలై సకలాభీష్టాలు తీరుస్తుందని తెలుసుకున్నాడు. తరతరాలుగా ఈ సాహసాన్ని ఎవరూ చేయలేదని పూజారి ద్వారా తెలుసుకుని, తన మిత్రులను, అర్చకుని అడిగాడు. వారు ప్రాణభయంతో నిరాకరించగా, తానే ఆ సాహసానికి పూనుకున్నాడు.

మిత్రులందరూ ఎంతగానో రోదిస్తూ వారిస్తున్నా విక్రమార్కుడు వెనకాడక చకచకా మర్రిచెట్టెక్కి ఉట్టిలో కూర్చున్నాడు. ఈ ప్రమాదాన్ని చూసి భద్రాయుధుడు పరుగున రాజప్రాసాదానికి వెళ్లి మహేంద్రాదిత్యునికి తెలియజేశాడు. రాజు హతాశుడై పరివారంతో సహా ఆలయానికి పరుగుతీశాడు. ఈ లోపే విక్రమార్కుడు ఏమాత్రం సంశయించక, కటారితో ఉట్టితాళ్లను నరికివేశాడు. అప్పుడు మిరుమిట్లు గొలిపే కాంతి వ్యాపించి మరుక్షణంలో విక్రమార్కుడు చెక్కుచెదరకుండా తీరంలో నిలబడి కనిపించాడు.

మహేంద్రాదిత్యుడు చేరుకుని తన కుమారుని క్షేమంగా చూసి పరమానందంతో కౌగిలించుకున్నాడు. ఆ తర్వాత అసలు ఏమి జరిగిందని భట్టి ప్రశ్నించగా, విక్రమార్కుడు రహస్యాన్ని వివరించాడు. ఉట్టికోసి త్రిశూలంపై పడబోతున్న తరుణంలో కాళికాదేవి దయామయియై తన చేతులతో పట్టుకుని రక్షించిందని, అతని ధైర్యసాహసాలకు మెచ్చి 'సాహసాంకుడు' అనే బిరుదుతో పాటు వేయి సంవత్సరాల రాజ్యాధికారాన్ని ప్రసాదించిందని చెప్పాడు.

అయితే విక్రమార్కుడు అశాశ్వతమైన రాజ్యభోగాలకన్నా, లోకంలో మూగజీవులపై జరిగే బలులను నిషేధించడమే తనకిష్టమైన వరమని ప్రార్థించగా, లోకమాత సంతుష్టురాలై పశుబలిని ప్రజలు అంధానుకరణతోనే చేస్తున్నారే తప్ప తన ఆజ్ఞ కాదని తెలుపుతూ, ఇకపై అటువంటి హింస జరగకుండా చూస్తానని అనుగ్రహించి అంతర్ధానమైందని మిత్రులకు తెలియజేశాడు.