నలుగురు రాజకుమారుల సాహసాలు

సింధుబా నగరానికి రాజైన వీరప్రతాపునికి పద్మిని, కమలిని, కుముదిని, మాలిని అను నలుగురు భార్యలు కలరు. సంతానం లేక చింతిస్తున్న రాజు, ఒక సిద్ధుని అనుగ్రహంతో లభించిన పాయసాన్ని రాణులకు ఇవ్వగా, నలుగురూ ఒకే దినాన కుమారులను ప్రసవించారు. రాజు వారికి విజయభాను రామచంద్రులని పేరిడి, పిలుచుటకు విజయుడు, భానుడు, రాముడు, చంద్రుడు అని నామకరణం చేసి సకల విద్యలు నేర్పించాడు.

రాజకుమారులు యుక్తవయస్కులు కాగానే వారికి వివాహాలు చేయ సంకల్పించి, రాజు దూతల ద్వారా నలుగురు రాజకన్యల చిత్రపటాలను తెప్పించాడు. అయితే సవతి మాత్సర్యంతో రాణులు ఒకరు కోరిన కన్యనే మరొకరు కోరుతూ, పదేపదే మాటలు మార్చుతూ రాజును విసిగించారు. స్త్రీల చిత్తం మార్చడం సాధ్యం కాదని గ్రహించిన రాజు, కుమారులను పిలిచి తగినంత ధనమిచ్చి స్వయంగా దేశాటన చేసి నచ్చిన కన్యలను వివాహమాడి రమ్మని ఆజ్ఞాపించాడు. సంవత్సరానికి ఒకసారి ఒకచోట కలుసుకోవాలని నియమించుకుని నలుగురు సోదరులు బయలుదేరారు.

పెద్దవాడైన విజయుడు తూర్పుదిశగా ప్రయాణించి ఒక నగర శ్మశానవాటికలో ఉన్న చావడిలో విడిది చేశాడు. అర్ధరాత్రి వేళ కోటగోడ పైనుండి దుండగులు పడవేసిన ఒక పెట్టెను తెరచి చూడగా, అందులో స్పృహతప్పి ఉన్న బలవర్ధన మహారాజు కుమార్తె హేమ కనిపించింది. సవతితల్లి చేసిన కుట్ర నుండి ఆమెను రక్షించి, స్వస్థత చేకూర్చి ఆమె కోరికపై భార్యగా స్వీకరించాడు. అనంతరం వారిద్దరూ భీమవర్మ ఏలే నగరానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ విజయుడు తన బుద్ధిచాతుర్యంతో ధనం సంపాదించి, ఏడంతస్తుల మేడను నిర్మించుకున్నాడు. అతని ప్రజ్ఞకు మెచ్చిన భీమవర్మ అతడిని తన రాజ్యానికి ప్రధానమంత్రిగా నియమించాడు.

ఒకనాడు విజయుడు తన పేరిట నడుస్తున్న సత్రంలో అన్నార్తుల మధ్య దీనస్థితిలో ఉన్న తమ్ముడైన భానుని గుర్తించి చేరదీశాడు. భానుడు తాను కుంభకోణంలో వేశ్యల మోసంలో చిక్కుకుని సర్వస్వం పోగొట్టుకున్న వృత్తాంతాన్ని వివరించాడు. సోదరుల కలయిక గడువు సమీపించడంతో విజయుడు, హేమ, భానుడు కలిసి బయలుదేరారు. మార్గమధ్యంలో విజయుని వైభవాన్ని, హేమ అందాన్ని చూసి అసూయ చెందిన భానుడు అర్ధరాత్రి విజయుని గొంతుపై కత్తితో నరికి, హేమను బలవంతంగా ఎత్తుకుపోయాడు. చావుబతుకుల్లో ఉన్న విజయుని ఒక బాటసారి వైద్యుడు మూలికలతో ప్రాణం పోసి రక్షించగా, విజయుడు గడువు స్థలానికి చేరుకున్నాడు.

అక్కడ విజయునికి చిన్న తమ్ముడైన చంద్రుడు కనిపించాడు. చంద్రుడు తన కథను ఇలా చెప్పాడు: శ్రీశైలంలో శివరాత్రి దర్శనం చేసుకున్న తర్వాత వామన గుహ ద్వారా ఒక దివ్యమైన కదళీవనానికి, స్ఫటిక లింగ మంటపానికి చేరాడు. అక్కడ ప్రతిరోజూ పూజకు వచ్చే మాణిభద్రుని కూతురైన యక్షకన్య చారుమతితో పరిచయం ఏర్పడింది. వారిద్దరూ పరస్పరం ప్రేమించుకున్నారు. రాకుమారుల కలయిక సమయం గుర్తుకురాగా, చారుమతి అతనికి ఒక దివ్య వీణనిచ్చి, దానిపై ప్రత్యేక రాగం పాడగానే తాను ప్రత్యక్షమవుతానని చెప్పి పంపించింది.

అనంతరం చంద్రుడు ఉజ్జయినిలోని సత్రంలో రాముని కలుసుకున్నాడు. రాముడు దొంగల ముఠాలో చేరి, దొంగల నాయకుడైన రెడ్డి కూతురు రుచిరను ప్రేమించి, విక్రమార్క మహారాజు అంతఃపురంలో దొంగతనం చేస్తూ చిక్కుల్లో పడ్డాడు. చంద్రుడు తన సమయస్ఫూర్తితో విక్రమార్కుని మెప్పించి రుచిరను విడిపించాడు. అయితే చంద్రుని వద్ద ఉన్న దివ్య వీణను, చారుమతి మాహాత్మ్యాన్ని చూసి అసూయపడిన రాముడు, రాత్రివేళ చంద్రుని గదిలో ఉన్న పరిచారకుడిని చంపి, వీణను దొంగిలించి రుచిరతో పారిపోయాడు.

ఈ విధంగా ఇద్దరు సోదరులు మోసపోయిన తమ వృత్తాంతాలను చెప్పుకుని ఒకరినొకరు ఓదార్చుకున్నారు. అనంతరం విజయుడు, చంద్రుడు కలిసి భీమవర్మ నగరంలోని సత్రానికి చేరుకోగా, పక్క గదిలోనే ఉన్న భానుడు, రాముడు తమ స్వార్థపు చర్యలను సమర్థించుకుంటూ మాట్లాడుకుంటున్న మాటలు వారికి వినిపించాయి.