విజయభాస్కరుని ధర్మనిష్ఠ

కీర్తికేతుడు పూర్వీకుల ఔదార్యానికి పూర్తి భిన్నంగా మిక్కిలి లుబ్ధుడై రాజ్యపాలన సాగించాడు. సత్రాలను మూయించి, అగ్రహారాలకు పన్నులు విధించి, యాచకులను కారాగారంలో పెట్టించాడు. ఆయన పట్టమహిషి చారుమతి, కుమారుడు విజయభాస్కరుడు మాత్రం ధర్మగుణం కలవారు. ప్రజల దీనావస్థను చూసి సహించలేక, చారుమతి ప్రోద్బలంతో విజయభాస్కరుడు రహస్యంగా కోశాగారంలోని ధనాన్ని దీనులకు పంచిపెట్టసాగాడు. ఈ విషయం తెలుసుకున్న కీర్తికేతుడు కోపోద్రిక్తుడై వారిని పట్టుకోబోగా, ఆ దివ్య కల్పవృక్షం సైతం అంతర్థానమైంది.

తీవ్ర ఆగ్రహం చెందిన రాజు తన భార్యాపుత్రులను మహారణ్యానికి తీసుకువెళ్లి సంహరించవలసిందిగా భటులను ఆజ్ఞాపించాడు. భటులు వారిని చంపబోతున్న తరుణంలో ఒక భయంకరమైన పెద్దపులి వచ్చి ఆ భటులను సంహరించి, తల్లికొడుకులను ఏమీ చేయకుండా వెళ్లిపోయింది. తమ ప్రాణాలు దైవాధీనమని గ్రహించిన విజయభాస్కరుడు తల్లిని వెంటబెట్టుకుని అరణ్య మార్గంలో ప్రయాణం సాగించాడు.

రాత్రివేళ వారు విశ్రమిస్తుండగా, కొంతమంది దొంగలు అపార ధనంతో పాటు ఒక చిన్న బాలికను ఎత్తుకొచ్చి, ఒక చెట్టు మొదట్లోని పాతాళ గృహంలోకి తీసుకువెళ్లడం విజయభాస్కరుడు చూశాడు. ఆ చోరులు మహారాష్ట్ర దేశపు చంద్రగుప్త మహారాజు కుమార్తె కలభాషిణిని అపహరించి, తమ శక్తీదేవతకు బలి ఇవ్వాలని నిశ్చయించారు. దొంగలు బయటకు వెళ్లిన సమయంలో విజయభాస్కరుడు పాతాళ మందిరంలోకి ప్రవేశించి, జీవహింసను మాన్పించి శక్తి అనుగ్రహం పొంది, బంధింపబడిన కలభాషిణిని విడిపించి బయటకు తీసుకువచ్చాడు.

విజయభాస్కరుడు తల్లితోనూ, కలభాషిణితోనూ కలిసి చంద్రప్రస్థ నగరానికి చేరుకుని, రాత్రివేళ ఒక నిరుపేద విప్రుని అరుగుపై ఆశ్రయం పొందాడు. ఆ ఇంటి బ్రాహ్మణ దంపతులు తమ నిరుపేదతనం, సంతాన పోషణ గురించి పడుతున్న వేదనను అతడు విన్నాడు. మరుసటి రోజు ఉదయం, రాజకుమార్తెను రక్షించి తెచ్చినవారికి ఆమెతో వివాహం, రాజ్యమూ ఇస్తామని చంద్రగుప్తుడు చాటింపు వేయించాడని తెలిసింది. ఆ బ్రాహ్మణ కుటుంబ దారిద్య్రం తీర్చడానికై, తానే దొంగల నుంచి రాజకన్యను తెచ్చినట్లు చెప్పుకోమని వారి పెద్ద కుమారుడైన నిగమశర్మకు విజయభాస్కరుడు ఉపదేశించి ఆమెను అప్పగించాడు.

నిగమశర్మ రాజసభకు వెళ్లి కల్పిత కథలు చెప్పగా, చంద్రగుప్తుడు సంశయించి అసలు నిజం తేలేవరకు ఆగమన్నాడు. తమ రహస్యం ఎక్కడ బయటపడుతుందోనని భయపడిన నిగమశర్మ, అతని తల్లి కలిసి పెరటి బావిలో చేద పడిందని నెపంతో విజయభాస్కరుడిని, పిమ్మట చారుమతిని బావిలోకి నెట్టివేశారు. అయితే బావిలోని మర్రివేళ్లను పట్టుకుని తల్లీకొడుకులు ప్రాణాలతో నిలిచారు.

కలభాషిణి ద్వారా నిజం తెలుసుకున్న చంద్రగుప్తుడు విప్రుని ఇంటికి వచ్చి శోధించి, బావిలో ఉన్న విజయభాస్కరుని, చారుమతిని బయటకు తీయించాడు. అయితే ఆ విప్ర కుటుంబానికి రాజు వలన హాని కలగకూడదనే ఉద్దేశంతో విజయభాస్కరుడు తామే కాలుజారి పడ్డామని బొంకి, ఎవరికీ తెలియకుండా రాత్రికి రాత్రే తల్లితో కలిసి ఆ నగరాన్ని విడిచి వెళ్లిపోయాడు.

ఇదిలా ఉండగా, రాజకన్య తప్పిపోయిన విషయం తెలుసుకున్న ఆ చోరులు, నిగమశర్మ ప్రగల్భాలు విని అతనిని, అతని కుటుంబాన్ని పట్టుకుపోయి శక్తికి బలి ఇవ్వబోయారు. అయితే శక్తి నరబలులను నిరాకరించడంతో దొంగలు వారిని చంపక బానిసలుగా బంధించారు. చేసిన మోసానికి నిగమశర్మ కుటుంబం తగిన శాస్తి అనుభవించగా, విజయభాస్కరుడు తల్లితో కలిసి చిత్రకూట అగ్రహారానికి చేరుకున్నాడు.