కామగ్రీవుని అత్యాశ

అరువై ఏళ్ల వయసు పైబడిన కామగ్రీవుడనే బ్రాహ్మణుడు విప్రగూటమనే అగ్రహారానికి వచ్చాడు. ముదిమి వల్ల శరీరం ముడతలు పడి, చేతులు వణుకుతున్నప్పటికీ చేతికర్రను విలాసంగా తిప్పుతూ తాను ఇంకా యువకుడినేనని భావించేవాడు. ఆ అగ్రహారంలో భట్టపాదుడనే పండితుని ఇంటి ముందు నిలబడి ఉన్న సావిత్రి అనే పన్నెండేళ్ల బాలికను చూశాడు. ఆమెను వివాహం చేసుకుంటే త్వరలోనే సంతానం కలుగుతుందని ఆశపడి, భోజనం నెపంతో ఆమె ఇంటికి చేరాడు.

సావిత్రి ఆ వృద్ధుడిని 'తాతగారూ' అని సంబోధిస్తూ మర్యాదలు చేసింది. తనను తాత అనడం నచ్చని కామగ్రీవుడు, తన చేతి వణుకును, రాలిన పంటిని కప్పిపుచ్చుకుంటూ తాను ముసలివాడిని కాదని ఆమెతో వాదించాడు. ఇంతలో విద్యార్థులతో కలిసి ఇంటికి వచ్చిన భట్టపాదుడు అతిథికి భోజనం పెట్టి సత్కరించాడు. అనంతరం కామగ్రీవుడు భట్టపాదునితో ఏకాంతంగా మాట్లాడుతూ తన వృత్తాంతాన్ని వివరించాడు.

తాను కాశీ, హిమాలయ ప్రాంతాల్లో కఠోర తపస్సు చేసి ఇంద్రజాలం, పరకాయ ప్రవేశం వంటి విద్యలను సంపాదించానని, అయితే పళ్లు ఊడిపోకుండా ఉన్నంతవరకే ఆ విద్యలు పనిచేస్తాయని ముని చెప్పాడని కామగ్రీవుడు తెలిపాడు. గంగా తీరంలో కాలుజారి ఒక పన్ను ఊడిపోవడంతో ఆ విద్యలన్నీ నిర్వీర్యమయ్యాయని, కాబట్టి పెళ్లి చేసుకుని సంతానాన్ని పొంది వారికి ఆ విద్యలు నేర్పాలని నిశ్చయించుకున్నానని చెప్పాడు. అందుకోసం సావిత్రిని తనకు ఇచ్చి వివాహం చేయాలని కోరాడు.

అతని మాటలు విన్న భట్టపాదుడు నవ్వి, అతనికి కౌశికుడనే వృద్ధ ధూర్తుని కథను చెప్పాడు. కౌశికుడు కూడా ఇలాగే వృద్ధాప్యంలో మోసపూరితంగా ఒక బ్రాహ్మణుడి వద్దకు వెళ్లి, శివుడు తనకు చక్రవర్తి పుడతాడని వరమిచ్చాడని అబద్ధాలు చెప్పి వారి పిల్లను వివాహం చేసుకున్నాడు. తీరా పెళ్లయ్యాక అతని దరిద్రం, రోగాలు బయటపడ్డాయి. కుమారుడు పుట్టగానే అతనికి చక్రవర్తి అని పేరు పెట్టి, ఎవరింటికి వాడే చక్రవర్తి అంటూ వారిని వెక్కిరించాడని వివరించాడు.

వృద్ధాప్యంలో తగని మోహంతో మోసపు ఆలోచనలు చేయడం తగదని, తాము అలాంటి మాయల్లో పడేవాళ్ళం కాదని భట్టపాదుడు కామగ్రీవుడికి స్పష్టం చేశాడు. వృద్ధులను యువతులు ఎన్నడూ కోరుకోరని శాస్త్రవచనం చెప్పి తిరస్కరించడంతో, కామగ్రీవుడు సిగ్గుపడి మౌనంగా ఆ ఊరు విడిచి వెళ్లిపోయాడు.