శబర దంపతుల పూర్వజన్మ రహస్యం

ఒకనాడు కిన్నరదత్తుని భార్య తారావళిని చక్కగా అలంకరింపజేసి శశాంకుని వద్దకు తీసుకువచ్చింది. ఆమె శశాంకునితో, 'నాయనా! నీవు యుక్తవయస్కుడవై రాజ్యపాలన చేస్తున్నావు. మీ తండ్రి నిశ్చయించిన ప్రకారం నీ మేనమామ కూతురైన తారావళిని వివాహమాడి మా వంశాన్ని ఉద్ధరించు' అని కోరింది. అందుకు శశాంకుడు వినయంగా బదులిస్తూ, 'అమ్మా! ప్రభాసాగరునికి సాయంగా పంపిన సేనాని సత్వవంతుని తీసుకురావడానికి నేను సౌగంధిక నగరానికి వెళ్ళవలసి ఉంది. అక్కడి నుండి తిరిగి రాగానే తప్పక వివాహం చేసుకుంటాను' అని చెప్పి ఒప్పించాడు. తారావళి ఒక పూలదండను శశాంకుని మెడలో వేసింది. అయితే తారావళికి శశాంకుని నడవడికపై అనుమానం కలిగి, అతడు పురుషుడు కాదేమోనని అత్తగారికి తెలపగా, ఆమె నిజం తెలుసుకోవడానికి చురిక అనే దాదిని రహస్యంగా అతని వెంట పంపింది.

శశాంకుడు పరివారంతో సౌగంధిక నగరానికి బయలుదేరగా మార్గమధ్యంలో కాసరుడు, పింగళిక అనే కిరాత దంపతులు ఎదురయ్యారు. వారు తమ కొడుకైన సత్వవంతుని ఎక్కడికో పంపారని విలపిస్తూ ఉండగా, శశాంకుడు వారిని ఓదార్చాడు. సత్వవంతుడు క్షేమంగా ఉన్నాడని, ఉన్నత స్థితికి చేరగలడని చెప్పి అతని వివరాలు అడిగాడు. కాసరుడు తమ కుమారుడి ధనుర్విద్యా ప్రావీణ్యం గురించి, మకరాంకుడనే గురువు వద్ద విద్య నేర్చి నగరానికి వెళ్ళిన వృత్తాంతాన్ని వివరించాడు. శశాంకుడు ఆ దంపతులను కూడా తన వెంట రమ్మని సౌగంధిక నగరానికి తీసుకువెళ్ళాడు.

సౌగంధిక నగరంలో ప్రభాసాగరుడు శశాంకునికి ఘనస్వాగతం పలికాడు. అయితే సౌగంధికను వరించిన గుప్తవర్మతో కలిసి సత్వవంతుడు కాశీ నగరానికి వెళ్ళాడని ప్రభాసాగరుడు తెలిపాడు. ఇంతలో శశాంకుడు పంపిన చారులు వచ్చి, కాశీలోని వ్యాసమఠంలో ఒక యువకుడు తమ పద్యం చూసి కన్నీరు కారుస్తూ తిరుగు పద్యం రాసిచ్చాడని ఆ పత్రాన్ని అందించారు. ఆ చేతిరాత రూపవతిదేనని గుర్తించిన శశాంకుడు, పూర్వం తాము అనుకున్నట్లుగా అందరూ ఐదేళ్ళ తర్వాత కాశీలో కలుసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్న విషయాన్ని గుర్తుచేసుకున్నాడు. వెంటనే భిల్ల దంపతులతో కలిసి కాశీ నగరానికి ప్రయాణమయ్యాడు.

కాశీ క్షేత్రానికి చేరుకున్న కొద్దిరోజులకు, ఆ కిరాత దంపతులు దివ్యమైన బ్రాహ్మణ తేజస్సుతో శశాంకుని ముందుకు వచ్చి నిలిచారు. వారి రూప పరివర్తనను చూసి ఆశ్చర్యపడిన శశాంకుడు వారి వివరాలు అడుగగా, కాసరుడు తమ కథను ఇలా వివరించాడు.

'రాజా! పూర్వం మేము ముగ్గురం సహాధ్యాయులమై కాశీలో విద్యాభ్యాసం చేశాము. మా గురువు మాకు విద్వత్కేసరి, సోమభట్టారకుడు, యజ్ఞదత్తుడు అనే బిరుదులు ఇచ్చారు. విద్యామదంతో గర్వించి తిరుగుతున్న మేము ఒకనాడు సిద్ధతీర్థం వద్దకు వెళ్ళాము. అక్కడ సిద్ధేశ్వరుని మహిమల గురించి పౌరాణికుడు చెబుతుండగా సోమభట్టారకుడు హేళన చేశాడు. నేను తీర్థ మహిమను సమర్థిస్తూ, సిద్ధతీర్థంలో స్నానం చేసి చక్కని భార్య, అద్భుత పరాక్రమవంతుడై స్వశక్తితో రాజ్యాలు పాలించే ఏకైక కుమారుడు కలగాలని కోరుకున్నాను. యజ్ఞదత్తుడు నాకు పుట్టే కొడుకుకు తగిన రూపవతి, కళావతియైన కుమార్తెను ప్రసాదించమని వేడుకున్నాడు.'

'వారి కోరికలను చూసి పరిహసించిన సోమభట్టారకుడు, శివునికి నిజంగా మహిమ ఉంటే తనకు కురూపియైన ఆడపిల్ల పుట్టాలని, అలాగే నేను అందమైన భార్యను పొందిన వెంటనే మతిభ్రమించి అడవులపాలై కిరాతుడనై జీవించాలని, యజ్ఞదత్తునికి పుట్టే కూతురి వల్ల అపవాదు కలగాలని శపించేలా కోరాడు. మా వివాదాలు పెరిగి పరస్పరం దూషించుకున్నాం. అనంతరం నేను స్వదేశానికి వెళ్ళి సుందరాంగిని పెళ్ళాడగానే మా ఇద్దరి పూర్వస్మృతి నశించి అడవుల్లో కిరాతులుగా బతికాం. సిద్ధేశ్వరుని దయవల్ల మాకు పుట్టిన సత్వవంతుడు ఏడాదిలోనే సకల విద్యలూ నేర్చాడు. ఇప్పుడు మీ దయతో కాశీలోని సిద్ధతీర్థంలో స్నానం చేయగానే మాకు పూర్వస్మృతి, నిజరూపాలు తిరిగి లభించాయి' అని విద్వత్కేసరి తెలిపాడు.

వారి వృత్తాంతాన్ని విన్న శశాంకుడు అమితానందభరితుడై, 'దైవసంకల్పం ప్రకారమే ఇదంతా జరిగింది. యజ్ఞదత్తుని కూతురు ఇప్పటికే జన్మించి ఉంది. మీ కుమారుడైన సత్వవంతుడు కూడా ఇదే కాశీ నగరంలో ఉన్నాడు, వెదకండి' అని చెప్పాడు. ఆ విప్రుడు సంతోషంతో తన కుమారుని కోసం నగరంలో అన్వేషణ మొదలుపెట్టాడు.