కౌముదీకళావతుల కథ

తెనాలి రామలింగకవి కుమారుడైన వసుంధరుడు శ్రీకృష్ణదేవరాయల కుమార్తె కళావతిని, కుముద్వంతుని పుత్రిక కౌముదిని వివాహమాడి కుముద్వతీ నగరంలో సుఖంగా జీవిస్తున్నాడు. అయితే రాయల భార్య కళానిలయకు తన కుమార్తెను వసుంధరుడికి ఇవ్వడం ఇష్టం లేకపోయినా, కళావతి స్వయంగా వరించడంతో ఆ వివాహం తప్పలేదు. అయినా కళానిలయ మనసులో అసూయ మాత్రం తగ్గలేదు.

కొంతకాలానికి కౌముదీ కళావతులిద్దరూ గర్భవతులయ్యారు. ఈ శుభవార్తను తెలియజేయడానికి కళావతి తన పరిచారిక మంజరికను పుట్టింటికి పంపింది. కళానిలయ ఈ వార్త విని సంతోషించకపోగా, తన కుమార్తెతో పాటు సవతి కూడా గర్భం దాల్చిందన్న ఈర్ష్యతో రగిలిపోయింది. కౌముదికి గర్భస్రావం జరిగేలా ఏదైనా ఉపాయం చేయాలని, అత్తగారైన మందారవల్లి కళావతిని వేధిస్తోందని రాయలవారితో అబద్ధాలు చెప్పాలని మంజరికను, ఆమె తల్లి పల్లవికను పురమాయించింది.

మంజరిక మొదట ఆ ద్రోహానికి వెనుకాడినా, తరతరాలుగా రాజవంశాన్ని ఆశ్రయించి ఉన్నామని, యజమానుల ఆజ్ఞలను ప్రశ్నించకూడదని తల్లి పల్లవిక నచ్చజెప్పడంతో ఒప్పుకుంది. అనంతరం రాయలవద్దకు వెళ్లి అత్తగారు కళావతితో చాకిరీ చేయిస్తోందని నమ్మబలికింది. రాయలవారు అసలు విషయం తెలుసుకోవడానికి కళావతిని తీసుకురమ్మని పరివారాన్ని పంపారు. అయితే సవతి కౌముదిపై ఎంతో ప్రేమ ఉన్న కళావతి, తామిద్దరం కలిసే ప్రసవించాలనుకుంటున్నామని, తర్వాత వస్తానని తండ్రికి వర్తమానం పంపింది.

ఈ క్రమంలో కళానిలయ పంపిన ఆదేశాల ప్రకారం మంజరిక ఒక ఎరుకలసానిని అంతఃపురానికి రప్పించింది. ఆ ఎరుకత కౌముది గర్భంలో ఏదో దోషం ఉందని, అది పోవడానికి గ్రహణం రాత్రి ఒక వేరును అరగదీసి తాగాలని చెప్పి ఒక ఔషధ వేరును ఇచ్చింది. కళావతి ఆ వేరును కౌముది ప్రాణరక్షణ కోసం ఎంతో జాగ్రత్తగా చూసుకోమని పెద్ద పరిచారిక పాటలికకు అప్పగించింది.

గ్రహణం రోజున పాటలిక ఆ వేరు దివ్యమైన సంతానౌషధమని భావించి, కపట బుద్ధితో దాన్ని కౌముదికి ఇవ్వకుండా తన బంధువుకు (మంజరిక వదినకు) ఇచ్చింది. నిజానికి అది గర్భస్రావం కలిగించే విషపు వేరు కావడంతో, దాన్ని సేవించిన రెండు గడియలలోనే మంజరిక వదినకు గర్భస్రావమైంది. తాము పన్నిన కుట్ర తమ కుటుంబానికే శాపంగా మారిందని తెలిసి మంజరిక, పల్లవికలు లబోదిబోమన్నారు.

తరువాత రాయలవారి నుంచి గట్టిగా పిలుపు రావడంతో కళావతి పుట్టింటికి వెళ్లింది. అక్కడ తల్లి కళానిలయ కౌముదిపై విషం చిమ్ముతూ, 'సవతి ప్రేమను నమ్మకు, ఆమె నీ బిడ్డను చంపినా చంపుతుంది, ఇక్కడే ప్రసవించు' అని నూరిపోసింది. కానీ కళావతి సవతిని నిష్కళంకమైన ప్రేమామూర్తిగా కీర్తిస్తూ, తల్లి కుటిల మాటలను నిర్ద్వంద్వంగా తిరస్కరించి తిరిగి అత్తవారింటికే బయలుదేరింది.

కళావతిని మార్చలేమని గ్రహించిన కళానిలయ, మంజరిక మరియు పల్లవికలతో కలిసి అంతఃపురంలో మరేదైనా రహస్య కుట్ర చేసి కళావతి కుమారుడికే పట్టం దక్కేలా చూడాలని పన్నాగం పన్నింది. మంజరిక ఎదురు చెప్పలేక అంగీకరించడంతో వారంతా కలిసి కుముద్వతీ నగరానికి తిరుగు ప్రయాణమయ్యారు.