సహదేవుని అనురాగం - స్వయంప్రభ వైరాగ్యం

రత్నహారాన్ని సహదేవునికి ఇచ్చి పదివేల నిష్కములు తెచ్చిన వీణావతిని ఆమె తల్లి మందలించగా, రాజపుత్రిక ఇచ్చిన అమూల్యమైన హారాన్ని ఇంట్లో ఉంచుకుంటే రాజదండన తప్పదని, అందువల్లనే ఇలా చేశానని వీణావతి సమాధానపరచడంతో తల్లి శాంతించింది.

అయితే సహదేవుడు ఒకే రోజులో వేశ్యకు పదివేల నాణేలు ఇచ్చాడన్న వార్త నగరమంతటా వ్యాపించి, అతడిపై లేనిపోని అపవాదులు వచ్చాయి. అది విన్న తండ్రి ఆగ్రహించి, సహదేవుని ప్రవర్తన గురించి కుమార్తె సావిత్రిని నిలదీశాడు. సావిత్రి తండ్రికి అసలు వృత్తాంతాన్ని వివరించి, అన్న నిర్దోషిత్వాన్ని చాటి చెప్పడమే కాక, తగిన కన్య లభిస్తే అన్నకు తప్పక వివాహం జరిపిస్తానని బాధ్యత తీసుకుంది.

అనంతరం సావిత్రి అన్న వద్దకు వెళ్లి తండ్రితో జరిగిన సంభాషణను తెలిపింది. అప్పుడు సహదేవుడు తన మనసులోని మాటను బయటపెడుతూ, వీణావతి వర్ణించిన స్వయంప్రభ సౌందర్యానికీ, వైరాగ్య గుణాలకూ తాను ముగ్ధుడనయ్యానని, ఆమెనే పరిణయమాడాలని నిశ్చయించుకున్నానని చెప్పాడు.

అన్న మనోభావాలను గ్రహించిన సావిత్రి చిరునవ్వుతో, ఉపాయంతో ఎంతటి వైరాగ్యవతినైనా అనుకూలురాలిగా మార్చవచ్చని భరోసా ఇచ్చింది. వెంటనే స్వయంప్రభ ఉండే నగరానికి వెళ్లి ఆమె స్థితిగతులను గమనించమని అన్నకు సలహా ఇచ్చింది. ఆమె మాటలతో సహదేవుడు ఉత్సాహం పొందాడు.

ఇదిలా ఉండగా, స్వయంప్రభ తండ్రి ఇంద్రమిత్రుడు తన కుమార్తె శృంగార గీతాలను సైతం అసహ్యించుకుంటూ తీవ్ర వైరాగ్యంతో ప్రవర్తిస్తున్న విధానానికి కలత చెంది, భార్యతో ఆ వేదనను పంచుకున్నాడు. కూతురికి నచ్చజెప్పి వివాహానికి ఒప్పిస్తానని రాణి మాట ఇచ్చింది.

మరునాడు రాణి స్వయంప్రభ అంతఃపురానికి వెళ్ళేసరికి, స్వయంప్రభ తన చెలికత్తె హేమతో మాట్లాడుతూ కనిపించింది. మానవ జీవితం నీటి బుడగ వంటిదని, సంసార బంధాలు దుఃఖానికే మూలమని, తనకు వివాహంపై విరక్తి కలిగిందని, తపస్సుతో ముక్తి పొందడమే పరమార్థమని ఆమె ఘంటాపథంగా చెబుతున్న మాటలను తల్లి తలుపు చాటు నుంచి విన్నది.