మరిడమ్మ గుడి మిస్టరీ మరియు గంధర్వదత్త ఉదంతం

గుర్రంపై నుండి పడిపోయిన తిలక స్పృహలోకి వచ్చి, లలిత తన భర్తను చేరుకోవాలని ఆకాంక్షిస్తూ పుష్పహాసుని జాడ కోసం రేవా నగరానికి బయలుదేరింది. సాయంత్రానికి పట్టణ పొలిమేరలకు చేరుకున్న ఆమె, ఆ రాత్రికి అక్కడే ఉన్న మరిడమ్మ గుడి ప్రాంగణంలోని రావిచెట్టు కింద బస చేసింది.

అర్ధరాత్రి వేళ రత్నాల పోలిశెట్టి అనే ధనవంతుడు కాముకుడై, ఆర్యభట్టు ఇంట్లో ఆశ్రయం పొందుతున్న అందగత్తె మహిళామణిని వశపరుచుకోవడానికి నౌకరు నరసితో కలిసి అక్కడికి వచ్చాడు. ఆర్యభట్టు భార్య రామాభాయికి రవ్వలజత లంచమిచ్చి, దాసి అప్పి పూనకం నాటకంతో పూజ నెపాన మహిళామణిని గుడికి రప్పించేందుకు పన్నాగం పన్నాడు. అయితే మహిళామణి వచ్చే సమయానికి పోలిశెట్టిని మండ్రగబ్బ కుట్టడంతో అతడు మూలుగుతూ ఉండిపోయాడు. మహిళామణి నిష్కళంక మనస్సుతో పూజ ముగించి వెళ్ళిపోయింది. ఇంతలో పోలిశెట్టి భార్య అక్కడికి వచ్చి అతడిని పట్టుకుని నిలదీసి ఇంటికి ఈడ్చుకెళ్లింది.

మరునాడు తిలక పట్టణంలో తిరుగుతూ ఆర్యభట్టు ఇంటికి భోజనానికి వెళ్ళి, అక్కడ రామాభాయి, అప్పి, మహిళామణిలను చూసి అసలు కుట్రను గ్రహించింది. ఆ రాత్రి కూడా రామాభాయి మహిళామణిని గుడికి పంపేలా నాటకం ఆడింది. తిలక ఏమి జరుగుతుందో చూడాలని మళ్ళీ గుడికి వెళ్ళింది. ఈసారి వీరుడనే సాలెవాడు తన భార్యతో కలిసి గుడికి రాగా, చీకట్లో ఆమెనే మహిళామణిగా భావించి పోలిశెట్టి చెయ్యి పట్టుకున్నాడు. ఆగ్రహించిన వీరుడు పోలిశెట్టి పొట్టపై తన్నడంతో అతడు అక్కడికక్కడే మరణించాడు. భయపడిన వీరుడు శవాన్ని గుడిలో పడేసి తలుపులు మూసి పారిపోయాడు.

ఆ తర్వాత పూజకు వచ్చిన మహిళామణిని, ఆమె వెంటే వచ్చిన పోలిశెట్టి భార్య చూసి తన భర్తతో రహస్యంగా కలుస్తోందని భావించి గుడిలో బంధించింది. తెల్లవారాక పోలిశెట్టి చనిపోయాడని తేలడంతో ఆ నేరం మహిళామణిపై పడింది. తిలక ఆమె నిర్దోషిత్వాన్ని నిరూపించేందుకు ప్రయత్నించినప్పటికీ, రామాభాయి కపటపు సాక్ష్యాల వల్ల దండనాయకుడు తిలకను, మహిళామణిని నేరస్థులుగా భావించి బంధించాడు.

అదే సమయంలో పుష్పహాసుడిగా భావించబడిన ఒక యువకుడిని రాజభటులు బంధించి తీసుకురాగా, అతడు తాను అమరావతికి చెందిన మకరందుడినని చెప్పినా నమ్మక చెరసాలలో వేశారు. చెరసాలలో మహిళామణి తన గత జీవితాన్ని తిలకకు వెల్లడించింది. ఆమె సింధూర నగర రాజు ధనంజయుని సోదరి గంధర్వదత్త అని, వింధ్యకూట ప్రభువు మణికుండనుని భార్య అని తెలిపింది. ఒకనాడు పుత్రుడైన పుష్పదంతునితో మేడపై నిద్రిస్తుండగా మాయమై గడ్డివాములో పడగా సూర్యభట్టు, ఆ తర్వాత ఆర్యభట్టు పోషించారని చెప్పింది.

తిలక ఆమెను గుర్తుపట్టి, తాను లలిత సఖినని, పోయిన ఆమె కంకణం చేప కడుపులో దొరకడం వల్ల ధనంజయుడు ఆమె కోసం వెతుకుతున్నాడని తెలిపింది. ఇంతలో చక్రవర్తి ఆజ్ఞ మేరకు యువకుడికి, అలాగే హత్య నేరం మోపబడిన గంధర్వదత్త, తిలకలకు ద్వీపాంతరవాస శిక్ష ఖరారైంది.