మంజరి కుట్ర - వసుంధర మహారాజు పశ్చాత్తాపం

పాటలిక, మంజరికలు పూర్వం తాము చేసిన దుష్కార్యాలను నెమరువేసుకుంటూ రహస్యంగా సంభాషించుకోసాగారు. కౌముదికి ఆడబిడ్డ జన్మించినప్పుడు పాటలిక ఆ పిల్లను మాయంచేసి శ్మశానంలో పారవేయించగా, ఒక ఆబోతు తరమడం వల్ల ఆ బిడ్డ చేజారి తప్పిపోయిన వైనాన్ని తెలిపింది. అట్లే కళావతికి మగశిశువు పుట్టినప్పుడు మంజరిక ఆ బిడ్డను చంపాలని కుండలో పెట్టి పంపగా, పిశాచ భయంతో ఆమె తల్లి ఆ కుండను నేలపై వదిలి పారివచ్చిన సంగతిని వెల్లడించింది.

అంతేకాక కళానిలయ ప్రోద్బలంతో జాగీర్లు కానుకగా పొందాలనే దురాశతో, మంజరిక ఒక కపట లేఖను సృష్టించి రాజుగారి శయ్యాగారంలో ఉంచింది. ఘటదత్తుడిని చూసి కౌముది నవ్విందన్న అనుమానంతో ఉన్న వసుంధర మహారాజు ఆ లేఖను చదివి నిజమని నమ్మి, ఘటదత్తుడిని దేశ బహిష్కరణ చేసి, కౌముది అంతఃపురానికి వెళ్లడం మానేశాడని దాసీలు సంతసించారు.

ఇంతలో కళావతి వద్దకు శారద అనే బ్రాహ్మణ స్త్రీ వచ్చింది. కొన్ని రోజులుగా తన కొడుకు ఘటదత్తుడు కనిపించడం లేదని, రాజుగారు ఎక్కడికైనా పంపారేమో విచారించమని దీనంగా వేడుకుంది. కళావతి ఆమెను ప్రశ్నించగా, ఘటదత్తుడు తన కడుపున పుట్టలేదని, అర్ధరాత్రి శ్మశానంలో ఒక కుండలో దొరకగా తెచ్చి పెంచుకున్నానని శారద తెలిపింది. ఆ మాటలు విన్న కళావతి, తన ప్రసవ సమయాన్ని సరిపోల్చుకుని ఘటదత్తుడు తన కుమారుడే అయి ఉంటాడని గ్రహించింది.

అనంతరం కళావతి తన భర్తయైన వసుంధర మహారాజు వద్దకు వెళ్లి అతని విచారానికి కారణమడిగింది. రాజు తీవ్ర ఆవేదనతో కౌముదిపై, ఘటదత్తునిపై తనకు దొరికిన నిందాపత్రాన్ని చూపించాడు. కళావతి ఆ లేఖను పరిశీలించి, సాధ్వియైన కౌముది ఎన్నడూ తప్పు చేయదని, అంతఃపుర పరిచారికల కుట్రల వల్లే ఈ అపవాదు వచ్చిందని రాజుకు విడమరచి చెప్పింది.

కళావతి వివరణతో మహారాజు కళ్లు తెరుచుకున్నాయి. నిష్కారణంగా గుణవంతుడైన ఘటదత్తుని నిందించి ఊరినుంచి తరిమేశానని, నిర్దోషియైన కౌముదిని అనుమానించానని ఎంతగానో పశ్చాత్తాపపడ్డాడు. తన తొందరపాటుతనానికి చింతిస్తూ ఘటదత్తుని వెతికించి రప్పిస్తానని భార్యకు మాట ఇచ్చాడు.

ఈ సంభాషణను చాటునుండి విన్న మంజరిక భయంతో వణికిపోయింది. ఆ లేఖ తన చేతివ్రాతేనని తేలితే ప్రాణాలకే ముప్పని భావించి, వెంటనే పాటలికను వెంటబెట్టుకుని ఆ రాత్రే నగరం విడిచి పారిపోయింది.

దేశాలు తిరుగుతూ వారిద్దరూ చివరకు కమలాపురం చేరారు. అక్కడ విజయదేవ మహారాజు భార్యయైన శర్వాణీదేవిని ఆశ్రయించి, తాము పరాయి దేశపు రాణి పరిచారికలమని, ఆమె మరణంతో విరక్తి చెంది వచ్చామని అసత్యాలు చెప్పారు. వారి నటనను నమ్మిన శర్వాణి వారిని తన కుమార్తె ఇంద్రదత్త సేవకు నియోగించింది.