విభీషణుని సభ - పాతాళ సంగ్రామ వార్త

లంకా నగరంలో చంపక ఆచూకీ కోసం, విభీషణుని నివాసం కోసం పది రోజులుగా గాలిస్తున్న వీరసింహుడు అలిసిపోయి ఒక సాయంత్రం ప్రహస్తుని మేడలో ఆశ్రయం పొందాడు. ఆ రాత్రి ప్రహస్తుడు తన భార్యతో మాట్లాడుతూ, తమ రాజ్యంలో రాక్షసులను సన్మార్గంలో నడపడం విభీషణుని కఠిన శాసనాల వల్ల ఎంత శ్రమతో కూడుకున్నదో వివరించాడు. మాయావిద్యలను విభీషణుడు నిషేధించాడని, శూర్పణఖ మనుమడైన విద్యుజ్జిహ్వుడు చంపక చెలికత్తెను అపహరించిన నేరానికి అతని మాయా గ్రంథాలను జప్తు చేశామని చెప్పాడు. మరుసటి రోజు పెద్ద విభీషణుడు సభ తీరుస్తాడని ప్రహస్తుడు చెప్పగా విని, అతనితో పాటే సభకు వెళ్లాలని వీరసింహుడు నిశ్చయించుకున్నాడు.

ఉదయమే ప్రహస్తుని అనుసరిస్తూ వీరసింహుడు రాజసభకు చేరుకుని, మణిస్తంభం చాటున నిలిచి సభా శోభను తిలకించాడు. రామమంత్ర పారాయణం చేస్తూ పల్లకి దిగి వచ్చిన విభీషణ మహారాజును చూసి వీరసింహుడు భక్తిపారవశ్యంతో నమస్కరించాడు. వృద్ధుడైనప్పటికీ విభీషణుడు తులసీమాలలు, ఊర్ధ్వపుండ్రాలతో పరమ భాగవతోత్తమునిలా ప్రకాశిస్తున్నాడు.

సింహాసనాసీనుడైన విభీషణుడు సదస్యులకు శ్రీరామతారక మంత్ర విశిష్టతను ప్రబోధించి, రాక్షసులు శాకాహారులై సద్వర్తనతో ఉంటున్నారా అని ప్రహస్తుని ప్రశ్నించాడు. లంకలోని రాక్షసులు తపోధనులవలె ధర్మమార్గంలో ఉన్నారని, సముద్ర మధ్యంలో దురాగతాలు చేసిన జ్వాలాముఖిని విక్రమార్కుని మనుమడైన విజయభాస్కరుడు వధించాడని ప్రహస్తుడు బదులిచ్చాడు. ఆమె సోదరుడైన రక్తాక్షుడు ఒక యువతిని, ఆమె బిడ్డను పాతాళానికి ఎత్తుకుపోతూ సేనల దాడిలో వారిని క్రిందకు పడవేశాడని, వారు మరణించారని ప్రహస్తుడు తెలపగా, విభీషణుడు దుష్టులను అణచడంలో అజాగ్రత్త వహించినందుకు మనుమడైన చిన్న విభీషణునిపై కోపగించాడు.

అనంతరం పాతాళంలో వాసుకి వంశీయుడైన కౌరవ్యునికి, తక్షక వంశస్థుడైన ఏలాపుత్రునికి మధ్య కన్యకా వివాహ విషయమై వైరం తలెత్తిందని ప్రహస్తుడు వివరించాడు. కౌరవ్యుని కుమార్తె తేజోవతిని తన కుమారుడైన పారిజాతునికివ్వాలని ఏలాపుత్రుడు బలవంతం చేయగా, తాము పంపిన శాంతి సందేశాన్ని తిరస్కరించి విభీషణుని దూషిస్తూ బదులిచ్చాడని తెలిపాడు. దాంతో కౌరవ్యునికి సహాయంగా లంకా సేనలను పాతాళానికి పంపినట్లు ప్రహస్తుడు రాజుకు నివేదించాడు.

అంతలోనే పాతాళ యుద్ధంలో లంకా సేనలు పరాజయం పాలై పారివస్తున్నాయన్న వార్తతో సభలో కలకలం రేగింది. సేనాధిపతి దుర్దముడు దీనవదనంతో విభీషణుని ఎదుట నిలిచి యుద్ధ వృత్తాంతాన్ని వివరించాడు. ప్రారంభంలో లంకా సేనలు శత్రువులను చీల్చిచెండాడినప్పటికీ, మరునాడు శత్రు పక్షం నుంచి గుర్రంపై వచ్చిన ఒక అద్భుత మహావీరుడు మెరుపులా కదులుతూ ఒంటిచేత్తో లంకా దళాలను చిన్నాభిన్నం చేశాడని తెలిపాడు. ఆ వీరుని ధాటికి నిలువలేక తాము భోగవతీ నగరానికి వెనక్కి తగ్గాల్సి వచ్చిందని చెప్పాడు.

ఏలాపుత్రుడు ఆ మహావీరుని అండతో కోట తలుపులు బద్దలుకొట్టి తేజోవతిని బంధించడానికి యత్నించగా, తాము సమయస్ఫూర్తితో తేజోవతిని, ఇతర అంతఃపుర స్త్రీలను రహస్య మార్గం గుండా రక్షించి లంకకు తీసుకువచ్చామని దుర్దముడు తెలిపాడు. కౌరవ్యుడు మాత్రం శత్రువులకు చిక్కాడని చెప్పాడు. ఈ వార్త విన్న విభీషణుడు తీవ్ర ఆందోళన చెంది, శత్రువుల పంచన చేరిన ఆ అజేయ వీరుడెవరో తెలుసుకోవాలని, కౌరవ్యుని విడిపించేందుకు సమగ్ర సేనలను సిద్ధం చేయాలని ఆజ్ఞాపించాడు. అనంతరం నాగకాంతలను ఓదార్చడానికి విభీషణుడు అంతఃపురానికి బయలుదేరాడు.