హరిదాసు వృత్తాంతము - విభీషణుని సభలో వేగులవారి వార్త

అంతఃపురంలో చంపక తన చెలికత్తె చామరికతో మాట్లాడుతూ, కొత్తగా వచ్చిన వీరుని రూపపరాక్రమాలకు ముగ్ధురాలై తన మనసులోని ప్రేమభావాలను వెల్లడించింది. అయితే ఆ వీరుడు శత్రుపక్షానికి సహాయపడుతున్న కారణం తెలుసుకోవడానికి విభీషణ మహారాజు సభ ఏర్పాటు చేశాడని తెలుసుకున్న చామరిక, అక్కడ జరిగే విషయాలను కనిపెట్టేందుకు రాజసభకు వెళ్లింది.

సభలో మర్మజ్ఞుడనే వేగులవాడు లేచి, తాను మర్కట రూపం ధరించి తలాతల లోకానికి వెళ్లి సేకరించిన విశేషాలను విభీషణునికి విన్నవించాడు. తలాతలంలో బలిచక్రవర్తి సమాధిష్టుడై ఉండగా, వజ్రకంఠుడనే రాక్షసరాజు పరిపాలిస్తున్నాడని, అక్కడ దయాదాక్షిణ్యాలు లేని క్రూర రాక్షసులు నివసిస్తున్నారని చెప్పాడు. అయితే ఆ దుష్టలోకంలో కూడా సర్వభూతదయ కలిగిన ఒక పరమయోగి నివసిస్తూ అందరికీ పూజ్యుడై ఉన్నాడని తెలిపాడు.

కొన్ని నెలల క్రితం తలాతలంలో బంధించబడిన ఒక సుందర మానవ యువకుడు కనిపించాడని, అతనిని తినాలని రాక్షసులు ప్రయత్నించగా అతడు వారిని తన బాహుబలంతో తరిమికొట్టాడని వేగులవాడు వివరించాడు. రాక్షస సైన్యం కూడా అతనిని ఎదుర్కొనలేకపోవడంతో వజ్రకంఠుడు భయపడి ఆ యోగిని శరణువేడాడు. యోగి పిలుపుపై ఆ యువకుడు ఆయన వద్దకు వచ్చి ఆయుధాలు విడిచి నమస్కరించాడు. తన పేరు హరిదాసు అని, తల్లిదండ్రుల వివరాలు తెలియవని చెప్పి, యోగి బోధనలకు ముగ్ధుడై ఆయన ఆజ్ఞ మేరకు రాక్షసులను సంహరించడం ఆపి ఆయన సేవలో నిలిచాడు.

తరువాత కాలంలో పాతాళంలో ఏలాపుత్రునికి, కౌరవ్యునికి యుద్ధం సంభవించగా, ఏలాపుత్రునికి సహాయం చేయాలని వజ్రకంఠుడు నిర్ణయించుకున్నాడు. కానీ విభీషణుని సేనల భయంతో ఆ రాక్షసుడు కపటంగా యోగిని ఆశ్రయించి, తమ ప్రాణరక్షణ నిమిత్తం హరిదాసును సహాయంగా పంపాలని కోరాడు. పరహితైక దృష్టి గల యోగి మోసాన్ని గ్రహించలేక, హరిదాసును పిలిచి అధర్మం జరగకుండా మిత్రులకు సహాయం చేయమని ఆజ్ఞాపించాడు. గురుభక్తి పరాయణుడైన హరిదాసు ఆ ఆజ్ఞను శిరసావహించి రాక్షస-నాగ సేనలకు సేనాధిపతిగా నిలిచి యుద్ధరంగంలో అజేయ పరాక్రమాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నాడని వేగులవాడు తెలిపాడు.

అనంతరం మరో గూఢచారి సభలో ప్రవేశించి, తేజోవతి పారిజాతుని తిరస్కరించి జయసింహుని వరించినందుకు ఆగ్రహించిన పారిజాతుడు, నిద్రిస్తున్న జయసింహుని బంధించి పాడునూతిలో పడవేసి చంపించాడని చేదు వార్తను తెలియజేశాడు. ఈ వార్త తెలిసిన తర్వాత అంతఃపురంలో తేజోవతి తీవ్ర శోకంలో మునిగిపోగా, వీరసింహుడు జయసింహుని రూపసాదృశ్య రహస్యాలను, తన కర్తవ్యాన్ని ఆలోచిస్తూ అక్కడికి చేరుకున్నాడు.