జయంతుని విలాపము మరియు వీరవనిత లీలావతి సాహసయాత్ర

ముంజరాజు భోజకుమారుని చంపించాడన్న వార్త తెలిసి, ఆయన స్వంత కుమారుడైన జయంతుడు కన్నీరుమున్నీరవుతూ తండ్రిని నిలదీశాడు. నిరపరాధి, సకల సద్గుణ సంపన్నుడైన అన్నను చంపించి తీవ్ర పాపం మూటగట్టుకున్నారని విలపించాడు. పూర్వం వేటకు వెళ్ళినప్పుడు వరాహం తన తొడను చీల్చగా, భోజుడు తనను మోసుకుపోయి పసరు మందులు వేసి ప్రాణాలు కాపాడిన వృత్తాంతాన్ని, రాజ్యభోగాల పట్ల నిరాసక్తతతో విద్వద్గోష్ఠిలో గడపడమే ఇష్టమని భోజుడు చెప్పిన తీరును గుర్తుచేసుకుంటూ జయంతుడు మూర్ఛిల్లాడు.

అదే సమయంలో బాహ్లీక మహారాజు పంపిన బ్రాహ్మణులు ముంజుని సభకు వచ్చి, తమ రాకుమారి లీలావతిని ఆయన కుమారునికి ఇచ్చి వివాహం చేయడానికి పంపిన శుభలేఖను అందించారు. ఆ పత్రికలో భోజుని పేరు స్పష్టంగా లేకపోవడంతో, ముంజరాజు ఆ సంబంధాన్ని తన కుమారుడైన జయంతునికే నిశ్చయించాడు. అయితే భోజుని మృతికి ప్రజలు, జయంతుడు దుఃఖిస్తున్న వేళ వివాహం తగదని రాణి శోభావతి సూచించింది.

సాయంత్రం కాగానే వత్సరాజు భోజకుమారుని శిరస్సును పట్టుకుని వచ్చి, ఆజ్ఞ ప్రకారం అరణ్యంలో భోజుని సంహరించానని చెప్పాడు. మరణానికి వెరవక శాంతచిత్తంతో భోజుడు రక్తంతో రాసిన పత్రాలను ముంజునికి అందజేశాడు. మాంధాత, శ్రీరాముడు, ధర్మరాజుల వంటి మహానుభావులే ఈ భూమిని శాశ్వతంగా తమ వెంట తీసుకుపోలేక విడిచి వెళ్ళగా, పినతండ్రివైన నువ్వు మాత్రం వెంట తీసుకుపోగలవా అంటూ భోజుడు రాసిన శ్లోకాన్ని చదివిన ముంజుడు తీవ్ర పశ్చాత్తాపంతో కుప్పకూలిపోయాడు. పుత్రఘాతక దోషానికి ప్రాయశ్చిత్తంగా అగ్నిప్రవేశం చేయాలని నిశ్చయించుకున్నాడు.

మరోవైపు నాగపురంలో లీలావతి తన చెలికత్తె ద్వారా భోజకుమారుని మరణవార్తను విని కన్నీరుమున్నీరైంది. భోజుని తప్ప అన్యుని పెళ్ళిచేసుకోనని ఆమె స్పష్టం చేసింది. అయితే ముంజుడు పశ్చాత్తాపంతో అగ్నిప్రవేశం చేయనున్నాడన్న వార్త విని, బాహ్లీకుడు కుమార్తెకు తెలియకుండానే వేరొక సంబంధాన్ని నిశ్చయించాడు. అది తెలుసుకున్న లీలావతి ఎవరికీ చెప్పకుండా వేకువజామునే పురుషవేషం ధరించి, ఖడ్గం చేపట్టి గుర్రంపై అరణ్యమార్గం పట్టింది.

అరణ్యంలో దారితప్పి ప్రయాణిస్తూ అలసిపోయిన లీలావతి ఒక అందమైన సరస్సును, సమీపంలోని భైరవాలయాన్ని చూసింది. గుడిలో కటారి ఉంచి, సరస్సులో స్నానానికి దిగగా, దొంగల బారినపడి ప్రాణభయంతో వచ్చిన ఒక వర్తకుడిని చూసి ఆమె నీటిలోనే దాక్కుంది. ఆ దొంగలు లీలావతి వస్త్రాలను ఎత్తుకుపోయారు. ఆపదలో ఉన్న ఆమె తామరాకులను చుట్టుకుని ఒడ్డుకు చేరి, అక్కడికి జలక్రీడలకు వచ్చిన గంధర్వ కన్యలలో ఒకరి వస్త్రాన్ని సంగ్రహించి భైరవాలయంలోని విగ్రహం వెనుక దాక్కుంది.

రాత్రివేళ ఒక కాపాలికుడు భైరవుని ప్రత్యక్షం చేసుకుని చిత్రాంగదుని కుమార్తె చంద్రముఖిని అపహరింపజేసి తెప్పించాడు. ఆమెపై బలాత్కారం చేయబోతున్న కాపాలికుడిని లీలావతి కత్తితో నరికి సంహరించింది. ఆమె సాహసానికి మెచ్చిన భైరవుడు ప్రత్యక్షం కాగా, చంద్రముఖిని క్షేమంగా ఆమె మందిరానికి చేర్చాలని కోరింది. మరుసటి రోజు ఉదయం, దొంగల బారినపడి చెట్టుకు కట్టబడి ఉన్న ధారానగర రత్నవర్తకుడైన రత్నపాలుడిని విడిపించింది.

ఆ రత్నపాలుని రత్నాల మూటను ఇప్పించి, అతనితో మాట్లాడుతుండగా-ఒక సిద్ధుడు వచ్చి భోజుని ఆరు నెలలలో బతికించి తెస్తానని చెప్పడం వల్ల ముంజరాజు అగ్నిప్రవేశం ఆగాడని తెలుసుకుని లీలావతి అమితానందం పొందింది. ఆపై వారు ఒక పల్లెకు చేరగా గుర్రం దొంగిలించబడింది. దారి చూపుతామని చెప్పి తమను అరణ్యంలోని లోయలోకి తీసుకువచ్చి దోచుకోజూసిన మోసకారులైన కూలీలను, అడ్డువచ్చిన అడవిదొంగలను లీలావతి తన వీరత్వంతో తుదముట్టించి తన ప్రయాణాన్ని కొనసాగించింది.