పద్మినీ గురుదత్తుల పునస్సమాగమం

రత్నాంగి అనే వేశ్య తన న్యాయస్థానపు వ్యాజ్యం గురించి పుష్పవేణితో చర్చిస్తూ, న్యాయవాదులకు లంచాలు ఇచ్చుకోలేక విసిగిపోతున్నానని వాపోయింది. న్యాయాధికారి అయిన సుమేధునిపై ఆమె అపవాదులు వేయగా, పుష్పవేణి ఆయన సచ్ఛీలతను సమర్థించింది. ఇంతలో వచ్చిన దూతిక ద్వారా ఆ వివాదాన్ని చక్రవర్తి స్వయంగా విచారించబోతున్నారని రత్నాంగికి తెలిసింది.

మరోవైపు రామదుర్గ నగర భటులు మృగదత్తుని సాక్ష్యం విషయంలో జరుగుతున్న గందరగోళాన్ని గదాధరునికి వివరించి, తమను ఆపద నుంచి రక్షించమని వేడుకొన్నారు. ధైర్యం చెప్పిన గదాధరుడు, తానే స్వయంగా సుమేధుని దర్శించి శాస్త్ర పాండిత్యంతో ఆయనను మెప్పించి సమస్యను పరిష్కరిస్తానని మాటిచ్చాడు.

మరునాడు గదాధరుడు విభూతిభూషితుడై ఫలములను చేతబూని సుమేధుని సౌధానికి వెళ్ళి శ్లోకపూర్వకంగా వర్తమానం పంపాడు. ఆ పాండిత్యానికి పరమానందం చెందిన సుమేధుడు ఆయనకు పాద్యార్ఘ్యాదులతో స్వాగతం పలికి ఏకాంత భవనానికి తీసుకెళ్ళాడు. సంభాషణలలోని ఆంతర్యాలు, శ్లేషల ద్వారా సుమేధుడే తన ప్రాణమిత్రుడైన గురుదత్తుడని గదాధరుడు గ్రహించగా, ఇరువురూ ఆనందభాష్పాలతో కౌగిలించుకున్నారు.

తన వృత్తాంతాన్ని చెబుతూ గురుదత్తుడు-"గర్భవతియైన పద్మినిని విడిచి అడవికి వెళ్ళినప్పుడు సర్పదష్టుడనై పడివుండగా, ఒక అడవి ఏనుగు నాపై నీళ్ళు చల్లి విషం దిగేలా చేసి తన వీపుపై మోసింది. ఆ ఏనుగు చక్రవర్తి గజేంద్రవాహనునిపై దాడి చేయబోగా, నేను దాని తొండమును నరికి ఆయన ప్రాణాలను కాపాడాను. చక్రవర్తి నన్ను మెచ్చి సుమేధుడనే పేరుతో అధికారమిచ్చారు. రత్నాంగి వ్యాజ్యంలో మృగదత్తుడు అల్లిన తివాసీని చూసి నాకు పూర్వస్మృతి కలిగి, పెరుగు అమ్ముకుంటూ గొల్లదానిగా బతుకుతున్న పద్మినిని చేరదీశాను" అని తెలిపాడు.

అనంతరం సముచితాలంకారాలతో ఉన్న పద్మిని వచ్చి గదాధరునికి నమస్కరించి తాను పడిన కష్టాలను గుర్తుచేసుకుంది. గదాధరుడు వెంటనే ఆమె కుమారుడిని తోడ్కొనివచ్చి తల్లిదండ్రులకు అప్పగించగా, ఆ కుటుంబం పరమానందభరితమైంది.

మరునాడు గురుదత్తుడు చక్రవర్తికి సమస్త వృత్తాంతాన్ని నివేదించాడు. చక్రవర్తి నిండుకొలువు తీర్చి సకల సామంతుల ఎదుట గురుదత్తుని చరిత్రను, పద్మిని పాతివ్రత్యాన్ని కొనియాడాడు. మృగదత్తునికి రామదుర్గ నగర రాజ్యపట్టాభిషేకం చేసి, గురుదత్తునికి మరిన్ని గ్రామాల అధికారాన్ని ఇచ్చి సత్కరించాడు. రత్నాంగి ఖర్చులను ఇప్పించి సమస్యను పరిష్కరించాడు.

ఆ విధంగా శుభముహూర్తమున గురుదత్తుడు తన తల్లిదండ్రులను విద్యానగరమునకు రప్పించుకొని, పద్మినీ సమేతుడై ఆనందంగా రాజ్యపాలన సాగించాడు.