అల్పుని విచిత్ర అభియోగం

దేవయజనాగ్రహారంలో అగ్నివర్మ అనే పండితుడు తన వీధిచావడిలో శాంతిపర్వములోని గృహస్థ, యోగ ధర్మాల విశేషాలను శ్రోతలకు వివరిస్తున్నాడు. ఆ సమయంలో సుమారు పదహారేళ్ల వయసుండి, రూపలావణ్యాలు ఉట్టిపడుతున్న ఒక యువకుడు అక్కడికి వచ్చి శ్రద్ధగా పురాణాన్ని ఆలకించాడు.

పురాణ ప్రవచనం ముగిసిన తర్వాత ఆ యువకుడు అగ్నివర్మకు నమస్కరించి, తన సందేహం తీరిందని విన్నవించాడు. పేరు, ఊరు అడగ్గా తను తల్లిదండ్రులు లేని ఒంటరివాడినని, లోకంలోని సమస్త ప్రాణులకంటే తక్కువవాడిననే భావనతో తన పేరును 'అల్పుడు'గా పెట్టుకుని తీర్థయాత్రలు చేస్తున్నానని తెలిపాడు. అతని వినయానికి మెచ్చిన అగ్నివర్మ, తన ఇంట్లోనే ఉంటూ పురాణం వినవచ్చని ఆశ్రయం ఇచ్చాడు.

కొన్ని దినాలు గడిచాక, అగ్నివర్మ కుమార్తె సురస మంచినీళ్ల బావి వద్దకు వెళ్లి ఏడుస్తూ చిరిగిన వస్త్రాలతో ఇంటికి వచ్చింది. ఎండవేళ ఒంటరిగా ఉన్న తనను అల్పుడు వెంబడించి అసభ్యంగా ప్రవర్తించాడని, కౌగిలించుకోబోగా అతికష్టం మీద తప్పించుకుని వచ్చానని తండ్రితో మొరపెట్టుకుంది. అది విని తీవ్ర ఆగ్రహానికి లోనైన అగ్నివర్మ, తోటలో ధ్యానముద్రలో ఉన్న అల్పునిపై కర్రతో దాడి చేసి గాయపరిచాడు. అయినా అల్పుడు ఎలాంటి ప్రతిఘటనా చేయక మౌనంగా ఉండిపోయాడు.

అగ్నివర్మ తన శిష్యులతో కలిసి అల్పుడిని బంధించి గ్రామాధికారి వద్దకు తీసుకెళ్లాడు. గ్రామాధికారి విచారించి, అల్పుడి నిర్దోషిత్వాన్ని అనుమానిస్తూనే నిజానిజాలు తేల్చలేక ఆ కేసును మండలాధిపతికి పంపాడు. మండలాధిపతి కూడా నిర్ణయించలేక మణిచక్ర నగర పాలకుడైన దేవవర్మ మహారాజు వద్దకు నివేదించాడు.

దేవవర్మ స్వయంగా న్యాయవిచారణ చేపట్టాడు. అల్పుడిని ప్రశ్నించగా అతడు వేదాంత ధోరణిలో మాట్లాడుతూ 'నేరం జరిగిందా లేదా అన్నది దైవానికే ఎరుక, తప్పు జరిగితే శిక్షించవచ్చు'నని నిర్లిప్తంగా బదులిచ్చాడు. సురసను విచారించగా, ఆమె చెప్పిన మాటలు మునుపటి ఫిర్యాదుకు భిన్నంగా, పొంతన లేకుండా ఉన్నాయి. అగ్నివర్మ పదేపదే కలుగజేసుకుని సమాధానాలు చెప్పబోగా రాజు అతడిని వారించాడు.

అల్పుడి వేదాంత ప్రవర్తన, సురస విరుద్ధ వాంగ్మూలాలు గమనించిన దేవవర్మ మహారాజు విషయం అంత సులభం కాదని గ్రహించాడు. నిజాన్ని నిక్కచ్చిగా తేల్చకుండా ఎవరినీ శిక్షించకూడదని భావించి, మరుసటి రోజు తిరిగి విచారణ జరుపుతానని ప్రకటిస్తూ ఆనాటి సభను ముగించాడు.