జంగమదాసు వృత్తాంతము

విరతి తోడుగా రాగా భూతపత్ని చెట్టు క్రింద ఉన్న యువకుని వద్దకు వెళ్లింది. అతడు నిద్రలేచి వారిని చూసి విస్తుపోగా, భూతకాంత సమీపించి, నిజమైన కులగోత్రాలు, వృత్తాంతాన్ని దాచకుండా చెప్పమని, లేనిచో తన భర్తయైన భూతరాజు ఆగ్రహానికి గురికావలసి వస్తుందని హెచ్చరించింది. ఆ మాటకు అతనికి పూర్వస్మృతి కలిగి తన కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు.

శ్రీకంఠ నగరానికి రాజైన వజ్రదత్తుడు సంతానం లేక పరితపిస్తున్న సమయంలో, నగరానికి అపర శివావతారుడైన ఒక జంగమదేవర విచ్చేశాడు. రాజు ఆ యోగిని దర్శించి తన ఆవేదనను తెలుపగా, ఆయన భస్మము, రక్షరేకు ప్రసాదించి కొడుకు కలుగుతాడని వరమిచ్చాడు. ఆ బాలునికి 'జంగమదాసు' అని పేరుపెట్టి, పదిహేనవ ఏడు దాటిన తరువాత జంగమవేషం వేయించి శ్రీశైల మల్లికార్జునస్వామికి అప్పగించాలని, లేనిచో ఆపద వాటిల్లుతుందని హెచ్చరించి వెళ్లాడు.

యోగి అనుగ్రహంతో జన్మించిన కుమారునికి జంగమదాసు అని నామకరణం చేసి సకల విద్యలు నేర్పించారు. అయితే అతడు విద్యలలో ప్రజ్ఞ సంపాదించినప్పటికీ, విపరీతమైన గర్వంతో గురువులను వెక్కిరిస్తూ, పురాణాలను ఆక్షేపిస్తూ, దేవాలయాలలోని విగ్రహాలను కేవలం రాళ్లుగా తిరస్కరిస్తూ విపరీత ప్రవర్తనతో పెద్దలను అవమానించసాగాడు.

పదహారేళ్లు నిండిన తర్వాత రాజు యోగి చెప్పిన మాటలను గుర్తుచేసి జంగమవేషం ధరించమని కోరగా, రాజకుమారుడు తిరస్కరించి సన్యాసులను, తండ్రి అమాయకత్వాన్ని ఎగతాళి చేశాడు. కొంతకాలానికి ఆ యోగి మరలా ఆ ఊరికి రాగా, రాజు తన కొడుకు దురుసుతనాన్ని విన్నవించి ఆయన వద్దకు బతిమాలి తీసుకువచ్చాడు. అక్కడ కూడా రాజకుమారుడు యోగిని లెక్కచేయక ధిక్కారంగా మాట్లాడాడు. దాంతో యోగి 'నిన్ను జోలి పట్టించి భిక్షమెత్తేలా చేస్తాను' అని హెచ్చరించాడు.

రాజకుమారుడు ఇంటికి చేరిన వెంటనే భరించలేని తీవ్రమైన శూలనొప్పి మొదలై విలవిలలాడిపోయాడు. ఎందరో వైద్యులు చికిత్స చేసినా నయం కాలేదు. అది యోగి ఆగ్రహమేనని గ్రహించిన అతడు పశ్చాత్తాపపడి తండ్రిని వేడుకొన్నాడు. రాజు అతనికి జేగురు వస్త్రాలు, జోలి, గంట, శంఖం ధరింపజేసి యోగి పాదాలపై పడవేయగా, ఆయన స్పర్శతోనే నొప్పి మాయమైంది. అయితే ప్రాయశ్చిత్తంగా కొంతకాలం భిక్షమెత్తుతూ తీర్థయాత్రలు చేయాలని, అప్పటివరకు మతి వివశమై ఉంటుందని యోగి ఆదేశించాడు.

ఆ రాత్రే నగరమును విడిచి పిచ్చివానిలా తిరుగుతున్న తనను ఒకానొక పట్టణంలో ఒక రాజు పల్లకీలో కూర్చోబెట్టి విరతితో వివాహం జరిపించాడని, అదంతా తనకు కలలా తోచిందని చెప్పాడు. భూతకాంత ప్రశ్నించడంతో ఇప్పుడే తన పూర్వస్మృతి తేటపడిందని విన్నవించాడు. అతని కథ విన్న విరతి ఆశ్చర్యపడగా, భూతపత్ని ఆమెతో 'నీవు గాజు అనుకొన్నది రత్నమైనది, నీకు సకల సౌఖ్యాలు లభిస్తాయి' అని ఓదార్చి వారిని తన భర్తయైన భూతరాజు వద్దకు తీసుకొనిపోయింది.