పుండరీకుని పరాక్రమము మరియు రాక్షసుని గర్వభంగము

కుమారకేసరిని, వసంతశీలుని సత్కరించి తన నగరానికి చేరిన పుండరీక మహారాజు, చంద్రికాధవళితమైన మేడపై చేరి చిత్రపటంలోని ప్రియురాలి రూపాన్ని చూస్తూ విరహతాపంతో కాలం గడుపుతున్నాడు. ఆమెను ఏ విధంగా కనుగొనగలనా అని ఆకాశం వైపు చూస్తుండగా, ఒక్కసారిగా మింటిపై గాఢాంధకారం కమ్మి నగర పరిసర ప్రాంతంలో పడింది. వెంటనే అతి దీనమైన ఆర్తనాదం రాజుకు వినిపించింది.

ఆర్తులను రక్షించడం క్షత్రియ ధర్మమని భావించిన పుండరీకుడు, వెంటనే ఆయుధధారియై ఎవరికీ తెలియకుండా ఆ ధ్వని వచ్చిన దిశగా వెళ్లాడు. శ్మశానవాటిక సమీపంలోని చండికాదేవి ఆలయ ప్రాంగణంలో, ఒక భయంకర రాక్షసుడు పదునాలుగేళ్ల వయసున్న ఒక బాల తపస్వినిని నిర్బంధించి హింసించబోతుండడం చూశాడు.

పుండరీకుడు ఆ తపస్వినికి అభయమిచ్చి, ఆ రాక్షసుని కట్టడి చేస్తూ ఆమెను విడిచిపెట్టమని ఆజ్ఞాపించాడు. అందుకు ఆ రాక్షసుడు అట్టహాసం చేస్తూ, త్రిమూర్తులకైనా అజేయుడనైన నాతో కేవలం రెండు చేతులున్న మానవుడవు ఎలా పోరాడగలవని గర్వంగా పలికాడు.

దానికి పుండరీకుడు ఏమాత్రం చలించక, పది తలలు ఇరవై చేతులున్న రావణుడిని ఇరుచేతుల రాముడు సంహరించలేదా అని బదులిచ్చి, మాటలు మాని యుద్ధానికి రమ్మని హెచ్చరించాడు. దాంతో ఆగ్రహించిన రాక్షసుడు తాటిచెట్లను, కొండరాళ్లను పెకలించి విసరగా, రాజు వాటన్నింటినీ తన ఖడ్గప్రహారాలతో తుత్తునియలు చేశాడు.

యుద్ధంలో పరాభవం చెందిన రాక్షసుడు మాయమై, కూపం నుండి భయంకరమైన ప్రళయాగ్నిజ్వాలలను సృష్టిస్తూ మళ్లీ ఎదిరించాడు. రాజు నిర్భయంగా ఒక రావికొమ్మను చేతబూని వానిని ఎదుర్కొనగా, ఆ సాహసానికి ముగ్ధులైన ఏకాదశ రుద్రుల జటాజూటాల నుండి జారిన గంగాజల ప్రవాహం ఆ అగ్నిని సమూలంగా చల్లార్చింది.

చివరగా ఆ రాక్షసుడు దివ్యశక్తి గల ఒక తీక్షణమైన మండలాగ్ర ఖడ్గాన్ని రాజుపై ప్రయోగించగా, ఆ ఖడ్గం పుండరీకునకు ప్రదక్షిణ చేసి ఆయన పాదాల చెంత ఒదిగిపోయింది. ఆ మహిమను చూసిన రాక్షసుడు విస్మయం చెంది, పుండరీకుని అసమాన పరాక్రమాన్ని, సద్గుణ సంపన్నతను గుర్తించి వినయంగా నమస్కరించాడు. ఆ తపస్వినిని విడిచిపెట్టి, ఆ ఖడ్గాన్ని కానుకగా ఇచ్చి, తలచినంతనే సహాయానికి వస్తానని పలికి తన పూర్వ వృత్తాంతాన్ని వివరించడానికి ఉపక్రమించాడు.