ఉదయసుందరి అన్వేషణకు మాయాబలుని నియోగం

ప్రభాత సమయం ఆసన్నమవడంతో ప్రకృతి, నగరజనులు తమతమ దైనందిన కృత్యాలలో నిమగ్నమయ్యారు. పుండరీక మహారాజు ప్రాతఃకాల విధులను ముగించుకుని, ప్రియమిత్రుడైన కుమారకేసరితో కలిసి రాత్రి జరిగిన విషయాలను సంభాషిస్తూ విశ్వభూతి మఠానికి బయలుదేరాడు.

మఠానికి చేరుకున్న రాజుకు విశ్వభూతి, తారావళి స్వాగతం పలికారు. విశ్వభూతి వారిని కొద్దిసేపు సంభాషించుకోమని చెప్పి లోపలికి వెళ్లగా, పుండరీకుడు కుమారకేసరిని తారావళికి పరిచయం చేశాడు. శంకరాలయములో శాపగ్రస్తుడై చిత్రపటంతో ఉన్న వ్యక్తి ఇతడేనని తారావళి గుర్తించగా, అతడు స్వస్వరూపాన్ని పొందిన వృత్తాంతాన్ని రాజు ఆమెకు వివరించాడు.

అనంతరం పుండరీకుడు ఉదయసుందరి చిత్రపటాన్ని తారావళికి చూపించాడు. తన ప్రాణసఖి రూపాన్ని చూడగానే తారావళి విరహవేదనతో కన్నీరుమున్నీరై విలపించసాగింది. అది చూసిన కుమారకేసరి, విశ్వభూతి ఆమెను అనునయిస్తూ, దుఃఖించడం మాని ఉదయసుందరిని కనిపెట్టే ఉపాయం ఆలోచించాలని రాజుకు హితవు పలికారు.

విశ్వభూతి ఇచ్చిన ధైర్యంతో పుండరీకుడు తన నివాసానికి చేరుకున్నాడు. అయితే ఉదయసుందరి ఏ లోకంలో ఉందో మానవమాత్రులుగా వెతకడం అసాధ్యమని భావించిన అతడు, తనకు మిత్రుడైన 'మాయాబలుడు' అనే రాక్షస వీరుడిని స్మరించాడు.

పుండరీకుని ధ్యానానికి తక్షణమే స్పందించిన మాయాబలుడు ఒక విప్రుని రూపంలో ప్రత్యక్షమై, రాజు ఆజ్ఞ మేరకు ఏ లోకానికైనా వెళ్లి కార్యాన్ని సాధిస్తానని ప్రణమిల్లాడు. ఉదయసుందరి చిత్రపటాన్ని అతనికి చూపించి, ముల్లోకాలలో ఆమెను వెతికి తీసుకురావలసిందిగా పుండరీకుడు ఆజ్ఞాపించగా మాయాబలుడు బయలుదేరాడు.

మాయాబలుడు వెళ్ళిన తరువాత పుండరీకుడు ఉదయసుందరిపై గల గాఢమైన అనురాగంతో, ఆమె సాంగత్య సుఖాన్ని కాంక్షిస్తూ తీవ్రమైన విరహతాపంతో ఆ రోజంతా గడిపాడు.