కాదంబరీ చంద్రాపీడుల ప్రణయ వృత్తాంతం

మహాశ్వేత తన ప్రియసఖి కాదంబరి వివాహవిముఖతను వివరిస్తూ, తన దుఃఖాన్ని చూసి కాదంబరి కూడా వివాహం చేసుకోనని శపథం చేసిందని చంద్రాపీడునికి తెలిపింది. ఆమె నిర్ణయాన్ని మార్చడానికి స్వయంగా హేమకూటానికి వెళ్లాలని నిశ్చయించుకుని, చంద్రాపీడుని కూడా తనతో రమ్మని ఆహ్వానించింది. చంద్రాపీడుడు ఆమె వెంట హేమకూట నగరానికి వెళ్లి, అక్కడ కాదంబరి అంతఃపుర సౌందర్యాన్ని, పరివార విలాసాలను చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు.

శ్రీమంటపంలో ఉన్న కాదంబరిని చూడగానే చంద్రాపీడుడు ఆమె అసమాన లావణ్యానికి ముగ్ధుడయ్యాడు. కాదంబరి కూడా రాజకుమారుని రూపాన్ని చూసి పరవశురాలైంది. మహాశ్వేత చంద్రాపీడుని పరిచయం చేసి, అతన్ని ఆదరించమని కోరగా, కాదంబరి స్వయంగా అతనికి తాంబూలమిచ్చి సత్కరించింది. ఇరువురి చూపుల్లోనూ ప్రణయభావాలు పెల్లుబికాయి. అనంతరం మహాశ్వేత తల్లిదండ్రులను కలవడానికి వెళ్లగా, చంద్రాపీడుడు ప్రమదవనంలోని మణిమందిరంలో విడిది చేశాడు.

కాదంబరి తనలో రేగిన మోహావస్థకు లజ్జిస్తూ విరహవేదనకు గురైంది. చంద్రాపీడుడు కొంత సమయం గడిపి తన సైనిక స్కంధావారానికి తిరుగుముఖం పట్టాడు. అయితే కాదంబరి పంపిన సందేశాలు, ఆమె విరహబాధను తెలిపే కానుకలతో కేయూరకుడు రాగా, చంద్రాపీడుడు పత్రలేఖను వెంటబెట్టుకుని తిరిగి హేమకూటం చేరాడు. హిమగృహంలో పుష్పశయ్యపై విరహజ్వరంతో తపిస్తున్న కాదంబరిని ఓదార్చి, పత్రలేఖను ఆమె వద్దే విడిచిపెట్టాడు.

ఇంతలో ఉజ్జయిని నుండి తండ్రి తారాపీడుడు, మంత్రి శుకనాసుడు పంపిన అత్యవసర లేఖలు అందడంతో చంద్రాపీడుడు వెంటనే బయలుదేరవలసి వచ్చింది. కాదంబరికి ప్రేమపూర్వక సందేశాన్ని లేఖారూపంలో పంపి, స్కంధావారాన్ని వైశంపాయనుని ఆధ్వర్యంలో నెమ్మదిగా రమ్మని ఆదేశించి, తాను ఉజ్జయినికి చేరుకుని తల్లిదండ్రులను, బంధువులను దర్శించాడు.

కొన్నాళ్లకు హేమకూటం నుండి వచ్చిన పత్రలేఖ, ఆపై కేయూరకుడు కాదంబరి తీవ్ర విరహవ్యథను, ఆమె పడుతున్న యాతనను వివరించారు. అది విని చలించిపోయిన చంద్రాపీడుడు, ఎలాగైనా తిరిగి వెళ్లి ఆమెను రక్షించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. పత్రలేఖను, కేయూరకుని ముందస్తు సందేశంతో హేమకూటానికి పంపించి, తండ్రి వద్ద వివాహ ప్రస్తావనను సాకుగా చేసుకుని వైశంపాయనుని ఎదుర్కొనే నెపంతో అనుమతి పొందాడు.

స్కంధావారానికి వేగంగా చేరుకున్న చంద్రాపీడుడు తన ప్రాణమిత్రుడైన వైశంపాయనుడు ఎక్కడున్నాడని ఆత్రుతగా విచారించాడు. అక్కడ ఉన్నవారు వైశంపాయనుడు లేడన్నట్లుగా రోదించడంతో దిగ్భ్రాంతికి గురయ్యాడు. అయితే అతడు జీవించే ఉన్నాడని, కానీ ఏదో వింత కారణం వల్ల అక్కడికి రాలేదని సైనికులు చెప్పడంతో, అసలు ఏమి జరిగిందో చెప్పమని చంద్రాపీడుడు ఉద్విగ్నంగా వారిని ప్రశ్నించాడు.